Дзейнасць князя Францыска-Ксаверыя Друцкага-Любецкага па аднаўленні расій­скай адміністрацыі ў Гродзенскай губерні ў 1813 г.

Анатацыя

Раскрыты асноўныя напрамкі дзейнасці князя Францыска-Ксаверыя (на расійскай службе – Ксаверыя Францавіча, або К. Ф.) Друцкага-Любецкага (1778–1846), які выконваў пасаду гродзенскага грамадзянскага губернатара (студзень – сакавік 1813 г.). Выяўлены абставіны прызначэння чыноўніка і прычыны яго хуткага адклікання з пасады. Падрабязна раскрыта значэнне князя ў дзейнасці часовай Гродзенскай губернскай выканаўчай камісіі, утворанай у студзені 1813 г. літоўскім ваенным губернатарам А. М. Рымскім-Корсакавым у якасці пераходнай адміністрацыі. Паказана роля князя К. Ф. Друцкага-Любецкага ў арганізацыі правіянцкага і фуражнага забеспячэння расійскіх войскаў, а таксама ў зборы падаткаў у Гродзенскай губерні. Прасочаны ўдзел князя ў лёсе ваеннапалонных Вялікай арміі, мабілізаваных у 1812 г. у беларуска-літоўскіх губернях, а таксама ў аднаўленні дзейнасці казённай палаты і судовых устаноў (Галоўнага суда, гродскіх судоў). Адзначана, што князь К. Ф. Друцкі-Любецкі таксама меў дачыненне да стварэння люстрацыйных камісій і да аднаўлення работы Галоўнага камітэта ваенных павіннасцей, закліканых забяспечыць збор звестак аб матэрыяльнай шкодзе, якая была нанесена жыхарам краю ў 1812 г. Зроблена выснова аб тым, што хуткае ўзвышэнне і рост уплыву князя К. Ф. Друцкага-Любецкага ў 1813 г. былі абумоўлены асаблівым даверам расійскага імператара Аляксандра I да яго, якi, у сваю чаргу, стаў следствам лаяльнасці князя да Расіі. Вызначана, што інтрыгі супраць князя з боку шэрага нядобразычліўцаў з ліку ваенных (гродзенскі камендант) і грамадзянскіх служачых (гродзенскі віцэ-губернатар) не змаглі аказаць істотнага ўздзеяння на кар’ерны рост чыноўніка ў перыяд, які разглядаецца.