Культурна абумоўленыя аспекты канататыўнага значэння прэцэдэнтных тапонімаў у беларускім і славацкім медыядыскурсе

Аўтары

Ключавыя словы:

прэцэдэнтнае імя, тапонім, канатацыя, канататыўнае значэнне, кампаратыўны аналіз, медыядыскурс
Арганізацыі, якія аказалі падтрымку
Дадзеная праца была падтрымана Славацкім агенцтвам даследаванняў і распрацовак на аснове дамовы № APVV-18-0176.

Анатацыя

Сучасны медыядыскурс шырока карыстаецца канататыўным патэнцыялам уласнага імя для асэнсавання, ацэнкі і аксіялагічнай інтэрпрэтацыі рэчаіснасці. Канатацыя ўключае ў сябе экстралінгвістычную інфармацыю, рэлевантную для разумення значэння оніма пры яго ўжыванні ў другаснай намінацыі. Гіпернамінатыўнасць уласных імёнаў дэтэрмінавана наяўнасцю канататыўнага значэння. Даследаванне, рэалізаванае ў межах дадзенага артыкула, скіравана на кампаратыўны аналіз канататыўнага значэння прэцэдэнтных тапонімаў у беларускім і славацкім медыядыскурсе з мэтай выяўлення ўніверсальных і культурна абумоўленых аспектаў іх функцыянавання ў метафарычных кантэкстах. Разглядаецца праблема вызначэння лінгвістычнага статусу оніма ў другас най намінацыі: акрэсліваюцца традыцыйныя і сучасныя падыходы да вырашэння дадзенага пытання. Асобная ўвага звернута на тэорыю канататыўнага значэння ўласнага імя. Кампаратыўны аналіз тапанімічных канатонімаў у беларускіх і славацкіх медыятэкстах мае дэскрыптыўна-інтэрпрэтацыйны характар і скіраваны на выяўленне, апісанне і інтэрпрэтацыю нацыянальна абумоўленых аспектаў канататыўнага значэння прэцэдэнтных тапонімаў.

Біяграфія аўтара

  • Марына Пятроўна Кажарновіч, Універсітэт Каменскага ў Браціславе, пл. Шафарыкава, 6, 81499, г. Браціслава, Славакія

    кандыдат філалагічных навук; навуковы супрацоўнік кафедры славацкага мовазнаўства філасофскага факультэта

Бібліяграфічныя спасылкі

  1. Fonyakova OI. Imya sobstvennoe v khudozhestvennom tekste [Proper name in the literary text]. Leningrad: Leningrad State University; 1990. 103 p. Russian.
  2. Sapozhnikova LM. [The cultural component of the lexical meaning of proper names and their adjective derivatives]. In: Rozen EV, editor. Leksika i kul‘tura: sbornik nauchnykh trudov [Lexicon and culture: collection of scientific works]. Tver: Tver State University; 1990. p. 86–91. Russian.
  3. Ermolovich DI. Imena sobstvennye na styke yazykov i kul’tur (zaimstvovanie i peredacha imen sobstvennykh s tochki zreniya lingvistiki i teorii perevoda) [Proper names at the junction of languages and cultures (borrowing and transmitting names of their own from the point of view of linguistics and translation theory)]. Moscow: R. Valent; 2001. 200 p. Russian.
  4. Filatova IN. [Proper names of English-speaking political leaders as a means of evaluation]. Vestnik Voronezhskogo gosudarstvennogo universiteta. Seriya: Lingvistika i mezhkul’turnaya kommunikatsiya. 2010;2:80–83. Russian.
  5. Blanár V. Teória vlastného mena (status, organizácia a fungovanie v spoločenskej komunikácii). Bratislava: Veda; 1996. 252 s.
  6. Dalberg V. On homonymy between proper name and appellative. Names. Journal of the American Name Society. 1985;33:127–135.
  7. Mistrík J. Lingvistický slovník. Bratislava: SPN, 2002. 294 s.
  8. Khazagerov TG, Shirina LS. Obshchaya ritorika. Kurs lektsii. Slovar’ ritoricheskikh priemov [General rhetoric. Lecture course. Dictionary of rhetorical devices]. Rostov-on-Don: Feniks; 1999. 320 p. Russian.
  9. Arnol’d IV. [Reader’s perception of inter-textuality and hermeneutics]. In: Arnol’d IV, editor. Intertekstual’nye svyazi v khudozhestvennom tekste [Inter-textual links in a literary text]. Saint Petersburg: Obrazovanie; 1993. p. 4–12. Russian.
  10. Gyubbenet IV. Osnovy filologicheskoi interpretatsii literaturno­khudozhestvennogo teksta [The basics of the philological interpretation of literary-fiction text]. Moscow: Publishing House of Moscow State University; 1991. 205 p. Russian.
  11. Gornakova LYu. [The role of an allusive anthroponym in the semantics of a literary text]. Izvestiya vysshikh uchebnykh zavedenii. Seriya: Gumanitarnye nauki. 2010;1(1):62–66. Russian.
  12. Mokienko VM. [Inter-texts and text in Slavic languages]. In: Shulezhkova SG, editor. Intertekst v khudozhestvennom i publitsisticheskom diskurse: sbornik dokladov Mezhdunarodnoi nauchnoi konferentsii; 12–14 noyabrya 2003 g.; Magnitogorsk, Rossiya.
  13. [Inter-text in artistic and journalistic discourse: the collection of articles of International scientific conference; 2003 November 12–14; Magnitogorsk, Russia]. Magnitogorsk: Magnitogorsk State University; 2003. p. 8–13. Russian.
  14. Fateeva NA. [Typology of inter-textual elements and connections in artistic speech]. Izvestiya RAN. Seriya literatury i yazyka. 1998;57(5):25–38. Russian.
  15. Suprun AE. [Text reminiscences as a linguistic phenomenon]. Voprosy yazykoznaniya. 1995;6:17–29. Russian.
  16. Kostomarov VG, Burvikova ND. Starye mekhi i molodoe vino. Iz nablyudenii nad russkim slovoupotrebleniem kontsa XX veka [Old bottles and new wine. From observations of the Russian language usage of the late 20th century]. Saint Petersburg: Zlatoust; 2001. 72 p. Russian.
  17. Vorob’ev VV. Lingvokul’turologiya. Teoriya i metody [Linguo-culturology. Theory and methods]. Moscow: Publishing House of RUDN University; 1997. 331 p. Russian.
  18. Sipko J. Pretsedentnye imena v pozitsii otsenochnykh sredstv [Case names in the position of evaluation tools]. Prešov: FF PU; 2013. 265 s.
  19. Blokh MYa, Semyonova TN. Imena lichnye v paradigmatike, sintagmatike i pragmatike [Personal names in paradigmatics, syntagmatics and pragmatics]. Moscow: Gotika; 2001. 194 p. Russian.
  20. Semyonova TN. [Anthroponic individualization: the dialectic of the whole and the part]. In: Tregubov AN, editor. Yazyk, literatura i kul’tura na rubezhe XX–XXI vekov [Language, Literature and culture at the turn of the 20th–21st centuries]. Ufa: Vostochnyi universitet; 2008. p. 101–119. Russian.
  21. Otin ES. [Materials for the connotation dictionary of Russian onyms]. In: Rut ME, editor. Voprosy onomastiki: sbornik nauchnykh trudov. Vypusk 19. Nominatsiya v onomastike. [Questions of onomastics: collection of scientific works. Issue 19. Nomination in onomastics]. Sverdlovsk: Ural University; 1991. p. 41–51. Russian.
  22. Ratnikova IE. Imya sobstvennoe: ot kul’turnoi semantiki k yazykovoi [Proper name: from cultural semantics to linguistics]. Minsk: Belarusian State University; 2003. 214 p. Russian.
  23. Voyakina EYu. [Onomastic metaphor as one of the components of the economic vocabulary]. Filologicheskie nauki. Voprosy teorii i praktiki. 2009;2(14):87–89. Russian.
  24. Kalugina JuE. Metafor usage specifics in economics terminology. Vestnik Moskovskogo gosudarstvennogo oblastnogo univeriteta. Seriya: Lingvistika. 2009;2:29–34. Russian.
  25. Larina TI. [Anthroponymic metaphor and comparison as a reflection of ethno-cultural values (based on Russian, English and Polish-language journalism)]. Vesnik Grodnenskaga dzjarzhawnaga wniversitjeta imja Janki Kupaly. Seryja 3. Filalogija. Pedagogika. Psihalogija. 2010;1:20–25. Russian.
  26. Ermolovich DI. Imena sobstvennye na styke yazykov i kul’tur (zaimstvovanie i peredacha imen sobstvennykh s tochki zreniya lingvistiki i teorii perevoda) [Proper names at the junction of languages and cultures (borrowing and transfer of proper names from the point of view of linguistics and translation theory)]. Moscow: R.Valent; 2001. 198 p. Russian.
  27. Gudkov DB. Pretsedentnoe imya i problemy pretsedentnosti [Precedent name and the problems of precedence]. Moscow: Publishing House of Moscow State University; 1999. 152 p. Russian.
  28. Tomakhin GD. [Lexicon with a cultural component of meaning]. Innostrannye yazyki v shkole. 1980;6:47–50. Russian.
  29. Nenasheva TA. Konnotativnaya semantika referentno odnoznachnogo imeni [Connotative semantics of the reference unique name]. Nizhnii Novgorod: Nizhny Novgorod State Technical University Named after R. E. Alekseev; 2012. 153 p. Russian.
  30. Teliya VN. Tipy yazykovykh znachenii. Svyazannoe znachenie slova v yazyke [Types of language values. Bound value of the word meaning in a language]. Moscow: Nauka; 1981. 269 p. Russian.
  31. Kolshanskii GV. Ob’ektivnaya kartina mira v poznanii i yazyke [Objective world view in perception and language]. Moscow: Editorial URSS; 2005. 128 p. Russian.

Downloads

Апублікавана

2019-11-01

Выпуск

№ 3 (2019): Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Філалогія

Раздзел

Мовазнаўства

License

Аўтары, публікуюцца ў дадзеным часопісе, згаджаюцца з наступным:

  1. Аўтары захоўваюць за сабой аўтарскія правы на працу і прадастаўляюць часопісу права першай публікацыі працы на ўмовах ліцэнзіі Creative Commons Attribution-NonCommercial. 4.0 International (CC BY-NC 4.0).
  2. Аўтары захоўваюць права заключаць асобныя кантрактныя дамоўленасці, якія тычацца неэксклюзіўнага распаўсюджвання версіі працы ў апублікаваным тут выглядзе (напрыклад, размяшчэнне яе ў інстытуцкім сховішчы, публікацыю ў кнізе) са спасылкай на яе арыгінальную публікацыю ў гэтым часопісе.
  3. Аўтары маюць права размяшчаць іх працу ў інтэрнэце (напрыклад, у інстытуцкім сховішчы або на персанальным сайце) да пачатку і падчас працэсу разгляду яе дадзеным часопісам, паколькi гэта можа прывесці да прадуктыўнага абмеркавання і большай колькасці спасылак на дадзеную працу. (Гл. The Effect of Open Access).

How to Cite

[1]
Кажарновіч, М.П. 2019. Культурна абумоўленыя аспекты канататыўнага значэння прэцэдэнтных тапонімаў у беларускім і славацкім медыядыскурсе. Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Філалогія. 3 (Nov. 2019), 60–68.