Тыпалогія біблейскіх кампанентаў у тэкстах выданняў Францыска Скарыны

Аўтары

  • Андрэй Аляксандравіч Акушэвіч Акадэмія паслядыпломнай адукацыі, вул. Някрасава, 20, 220040, г. Мінск, Беларусь

Ключавыя словы:

Франциск Скорина, библейская цитата, библейский компонент, цитация, типология библейских компонентов

Анатацыя

Выяўляецца прысутнасць біблейскага тэксту ў творах Францыска Скарыны. На аснове аналізу прадмоўнапасляслоўнага комплексу, малітваў і гімнаграфіі беларускага першадрукара з улікам папярэдніх даследаванняў уводзіцца тэрмін «біблейскі кампанент». Адзначаецца, што дадзенае паняцце адлюстроўвае новы падыход да праблемы біблейскай цытацыі і дазваляе пазбегнуць размывання значэння тэрміна «біблейская цытата». Праводзіцца тыпалагізацыя біблейскіх кампанентаў, пры гэтым улічваецца рознабаковы ўплыў кніг Святога Пісання на розныя ўзроўні тэкстаў Францыска Скарыны. Вылучаюцца наступныя тыпы біблейскіх кампанентаў: цытата ў вузкім значэнні слова, правобразная канструкцыя, малітоўны элемент, біблейскі вобраз, біблейскі сюжэт, біблейская парэнеза, метатэкставы элемент, маргіналія і назва кнігі. Сцвярджаецца, што як асобныя біблейскія кампаненты варта разглядаць іншамоўныя фрагменты і цытаты з тэкстаў іншых аўтараў. Заўважана, што дадзеныя часткі твораў могуць уяўляць сабой варыянт аднаго з названых вышэй кампанентаў, аднак дамінантнай характарыстыкай у іх з’яўляецца менавіта іншамоўнасць або запазычанне з тэкстаў іншага аўтара. Вызначаецца элемент паэтыкі біблейскага тэксту ў творах Францыска Скарыны.

Біяграфія аўтара

  • Андрэй Аляксандравіч Акушэвіч, Акадэмія паслядыпломнай адукацыі, вул. Някрасава, 20, 220040, г. Мінск, Беларусь

    метадыст упраўлення вучэбна-метадычнай работы

Бібліяграфічныя спасылкі

  1. Bakhtin M. M. [Problems of Dostoyevsky’s poetics]. Moscow, 1963 (in Russ.).
  2. Bakhtin M. M. [Questions of literature and Aesthetics]. Moscow, 1975 (in Russ.).
  3. Kristeva J. [Bakhtin, a word, a dialogue and a novel]. In: Frantsuzskaya semiotika. Ot strukturalizma k poststrukturalizmu. Moscow, 2000. P. 427–457 (in Russ.).
  4. Barthes R. B. [Selected works. Semiotics. Poetics]. Moscow, 1989 (in Russ.).
  5. Genette G. [The Architext: an introduction]. In: Figury: raboty po pojetike : in 2 vol. Moscow, 1998. Vol. 2. P. 282–340 (in Russ.).
  6. Genette G. [Palimpsests: Literature in the second degree]. Madrid, 1989 (in Span.).
  7. Jauss H. R. [Literary history as a challenge to literarytheory]. Novoe lit. obozr. 1995. No. 12. P. 34–84 (in Russ.).
  8. Jauss H. R. [Aesthetic experience and Literary Hermeneutics]. Kyiv, 2011 (in Ukrainian).
  9. Kuzmina M. K. [The functions of biblical citations in old Russian reverend lives of the XV–XVII Centuries] : thesis of diss. … PhD (philol.) : 10.01.01. Moscow, 2015 (in Russ.).
  10. Picchio R. [Slavia Orthodoxa. Literature and language]. Moscow, 2003 (in Russ.).
  11. Alekseev A. [The Textology of the Slavonic Bible]. Saint Petersburg, 1999 (in Russ.).
  12. Gardzaniti M. [Biblical quotes in the literature of Slavia orthodoxa]. In: Trudy otdela drevnerusskoi literatury. Saint Petersburg, 2007. Vol. 58. P. 28– 41 (in Russ.).
  13. Gardzaniti M. [«Hozhdenie» of the abbot Daniel to the Holy Land. Literature and theology in Rus in the XII century]. Slavianovedenie. 1995. No. 2. P. 22–37 (in Russ.).
  14. Vladimirov P. V. Doctor Frantsisk Skorina [His translations, printed editions and language]. Saint Petersburg, 1888 (in Russ.).
  15. Skaryna F. [Works: forewords, legends, afterwords, akathists, paschalia]. Minsk, 1990 (in Belarus.).
  16. Dyshynevich V. N. [The first sources in F. Skaryna’s Editions]. In: Francysk Skaryna i jago chas : encycl. ref. book. Minsk, 1988. P. 447– 448 (in Belarus.).
  17. Chamiarycki V. A. [The literary sources of Skaryna’s forewords]. Spadchyna Skaryny : source. first Skaryna read. (1986). Minsk, 1989. P. 113–123 (in Belarus.).
  18. [Frantsishek Skoryna from Polotsk. Life and writing]. Gniezno, 2007 (in Pol.).
  19. Trapeznikova O. A. Citation as actualisator of the author’s intention in Old Russian text (data of Kirill Turov’s speech). Vestnik Tomsk. gos. pedagogi. univ. 2011. Issue 3 (105). P. 27–32 (in Russ.).
  20. Karotki U. G. [Belarusian forewords and afterwords of the second half of the XVI – first half of the XVII century]. In: Pradmovy і pasljaslow’і pasljadownіkaw Skaryny. Minsk, 1991. P. 6 –22 (in Belarus.).
  21. [Literary encyclopedic dictionary]. Moscow, 1987 (in Russ.).
  22. Alieva O. V. Paraenesis: Philosophical and Rhetorical Tradition. Vestnik Pravosl. Svyato-Tikhonovskogo gumanit. univ. Ser. 3, Filologiya. 2011. Issue 3 (25). P. 23–36 (in Russ.).
  23. [Bible. The facsimile reproduction of the Bible, published by F. Skaryna in 1517–1519] : in 3 vol. Vol. 1. Minsk, 1990 (in Belarus.).

Downloads

Апублікавана

2019-02-08

Выпуск

№ 2 (2017): Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Філалогія

Раздзел

Да 500-годдзя беларускага кнiгадрукавання

License

Аўтары, публікуюцца ў дадзеным часопісе, згаджаюцца з наступным:

  1. Аўтары захоўваюць за сабой аўтарскія правы на працу і прадастаўляюць часопісу права першай публікацыі працы на ўмовах ліцэнзіі Creative Commons Attribution-NonCommercial. 4.0 International (CC BY-NC 4.0).
  2. Аўтары захоўваюць права заключаць асобныя кантрактныя дамоўленасці, якія тычацца неэксклюзіўнага распаўсюджвання версіі працы ў апублікаваным тут выглядзе (напрыклад, размяшчэнне яе ў інстытуцкім сховішчы, публікацыю ў кнізе) са спасылкай на яе арыгінальную публікацыю ў гэтым часопісе.
  3. Аўтары маюць права размяшчаць іх працу ў інтэрнэце (напрыклад, у інстытуцкім сховішчы або на персанальным сайце) да пачатку і падчас працэсу разгляду яе дадзеным часопісам, паколькi гэта можа прывесці да прадуктыўнага абмеркавання і большай колькасці спасылак на дадзеную працу. (Гл. The Effect of Open Access).

How to Cite

[1]
Акушэвіч, А.А. 2019. Тыпалогія біблейскіх кампанентаў у тэкстах выданняў Францыска Скарыны. Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Філалогія. 2 (Feb. 2019), 16–21.