Функцыі ўскосных маўленчых актаў у творах У. У. Набокава

Аўтары

  • Наталля Аляксандраўна Міхальчук Магілёўскі дзяржаўны ўніверсітэт імя А. А. Куляшова, вул. Касманаўтаў, 1, 212022, г. Магілёў, Беларусь

Ключавыя словы:

косвенный речевой акт, языковая личность персонажа, художественный образ, косвенные коммуникативные единицы, директивы, репрезентативы, экспрессивы, контактивы, непрямая авторская оценочность

Анатацыя

У аспекце ідыястылю разглядаецца сэнсаўтваральная нагрузка ў мастацкім тэксце ўскосных маўленчых актаў, уключаных у маўленне персанажаў. Даследуюцца функцыі чатырох найбольш частотных класаў ускосных маўленчых актаў – дырэктываў, рэпрэзентатываў, экспрэсіваў і кантактываў – на матэрыяле рускамоўных твораў У. У. Набокава. У межах кожнай групы ўскосных маўленчых актаў вылучаецца шэраг намінацый маўленчых інтэнцый, якія фарміруюць значэнні выказванняў. Даказваецца, што найважнейшымі стылістычнымі функцыямі непрамых выказванняў з'яўляюцца стварэнне мастацкага вобраза персанажа, рэалізацыя ключавых ідэй твора, выражэнне непрамой аўтарскай ацэначнасці, імплікацыя сюжэтаўтваральнай падзеі. Адзначана асаблівая роля ўскосных рэпрэзентатываў у маўленні персанажаў – выражэнне найбольш значнага ў сістэме каштоўнасцей У. У. Набокава. Сцвярджаецца, што спецыфічнай функцыяй ускосных канстантываў з'яўляецца ўвядзенне ў тэкст У. У. Набокавым імплікацый сюжэтаўтваральных падзей. Паказана, што ў творчасці У. У. Набокава створаны адметны сацыяльна-псіхалагічны тып персанажаў, у фарміраванні моўных асоб якіх ключавую ролю адыгрывае непрамая камунікацыя.

Біяграфія аўтара

  • Наталля Аляксандраўна Міхальчук, Магілёўскі дзяржаўны ўніверсітэт імя А. А. Куляшова, вул. Касманаўтаў, 1, 212022, г. Магілёў, Беларусь

    старшы выкладчык кафедры агульнага і славянскага мовазнаўства гісторыка-філалагічнага факультэта

Бібліяграфічныя спасылкі

  1. Vinogradov V. V. [On the theory of the poetic language. Studies on the systems of speech in a literary work]. In: Poetika: сollect. articles. Leningrad, 1927. P. 5–25 (in Russ.).
  2. Vinogradov V. V. [On the language of the artistic prose]. Moscow, 1930 (in Russ.).
  3. Karaulov U. N. [Russian language and language personality]. Moscow, 2014 (in Russ.).
  4. Khrapchenko M. B. [The language of fiction]. Novyi Mir. 1983. No. 10. P. 243–255 (in Russ.).
  5. Formanovskay N. I. [Communicative and pragmatic aspects of communicative units]. Moscow, 1998 (in Russ.).
  6. Nabokov V. [Collected works] : in 4 vol. Moscow, 1990. Vol. 2 : [Protection of Luzhin. Feat. Spy] (in Russ.).
  7. Nabokov V. [Collected works] : in 4 vol. Moscow, 1990. Vol. 4 : [Invitation to a beheading. Other shores] (in Russ.).
  8. Nabokov V. [Collected works] : in 4 vol. Moscow, 1990. Vol. 1 : [Mashenka. King, Queen, Jack. Returning of Chobr] (in Russ.).
  9. Danilova E. S. [Poetics of narration in Nabokov’s novels: pragmatics and semiotics aspect] : thesis diss. … PhD (philology) : 10.02.01. Saratov, 2003 (in Russ.).
  10. Erofeev V. [Russian prose of Vladimir Nabokov]. Nabokov V. Sobranie sochinenii : in 4 vol. Moscow, 1990. Vol. 1. P. 3–32 (in Russ.).
  11. Bahtin M. M. [Aesthetics of verbal creativity]. Moscow, 1986 (in Russ.).
  12. Nabokov V. [Collected works] : in 4 vol. Moscow, 1990. Vol. 3 : [Gift. Despair] (in Russ.).
  13. Nabokov V. [Mr. Mourns’s tragedy. Plays. Lectures on drama]. Saint Petersburg, 2008 (in Russ.).

Апублікавана

2019-02-27

How to Cite

[1]
Міхальчук, Н.А. 2019. Функцыі ўскосных маўленчых актаў у творах У. У. Набокава. Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Філалогія. 2 (Feb. 2019), 78–85.