Кніга Эклесіяста як «восевы» архетэкст паэзіі барока

Аўтары

  • Галіна Веніямінаўна Сініла Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт, пр. Незалежнасці, 4, 220030, г. Мінск, Беларусь

Ключавыя словы:

Библия, Книга Экклесиаста, «осевой» архетекст, интертекст, паратекст, архитекст, метатекст, эпоха XVII в., европейская поэзия барокко, немецкая поэзия барокко, религиозно-философская лирика, жанр Vanitas-Gedicht

Анатацыя

Даследуецца роля біблейскай Кнігі Эклесіяста як аднаго з «восевых» архетэкстаў эпохі барока, найважнейшага сэнсастваральнага тэксту для еўрапейскай барочнай паэзіі. Паказана, як ключавыя ідэі, парадоксы, антыноміі быцця і свядомасці, якія вызначаюць рэлігійна-філасофскі дыскурс і мастацкі свет Эклесіяста, уздзейнічаюць на эстэтыку і паэтыку барока, што праяўляецца ў асноўных светапоглядных прынцыпах і тэмах барока (vanitas mundi, discordia concors, Constantia), у парадаксальным спалучэнні трагізму і ўслаўлення радасці жыцця, песімізму і геданізму, скептыцызму і глыбокай веры ў трываласць чалавечага духу, які знаходзіць апірышча ў Богу. Зроблена выснова пра тое, што рэлігійна-філасофская паэзія барока звязана з Кнігай Эклесіяста ўстойлівымі інтэр-, параі архітэкстуальнымі сувязямі і адначасова выступае як своеасаблівы разгорнуты каментарый на палях біблейскай кнігі, як метатэкст у дачыненні да яе. Сцвярджаецца, што пастаянны дыялог з Эклесіястам характэрны для ўсіх еўрапейскіх літаратур XVII ст., але асабліва інтэнсіўна ён разгорнуты ў нямецкай паэзіі – з прычыны трагічнасці нямецкай рэчаіснасці эпохі ранняга Новага часу.

Біяграфія аўтара

  • Галіна Веніямінаўна Сініла, Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт, пр. Незалежнасці, 4, 220030, г. Мінск, Беларусь

    кандыдат філалагічных навук, дацэнт; прафесар кафедры культуралогіі факультэта сацыякультурных камунікацый, дацэнт кафедры замежнай літаратуры філалагічнага факультэта

Бібліяграфічныя спасылкі

  1. Genette G. Palimpsestes: la littérature au second degré. Paris : Éditions du Seuil, 1982 (in Fr.).
  2. Sinilo G. V. The Bible as the «axial» archetext of European literature (by the example of German lyric poetry). J. Belarus. State Univ. Philol. 2017. No. 3. P. 19–29 (in Russ.).
  3. Sinilo G. V. Ekklesiast i ego retseptsiya v mirovoi kul’ture [Ecclesiastes and Its Reception in World Culture] : in 2 parts. Minsk : Belarus. State Univ., 2012. Part 1 : [Precursors, Poetics, Religious Interpretations] (in Russ.).
  4. Buber M. Ich und Du. Frankfurt a. M. : Reclam Philipp jun., 1995 (in Ger.).
  5. Bakhtin M. M. Estetika slovesnogo tvorchestva [The Aesthetics of Verbal Art]. Moscow : Iskusstvo, 1979 (in Russ.).
  6. Bibler V. Mikhail Mikhailovich Bakhtin, ili Poetika i kul’tura [Mikhail Mikhailovich Bakhtin or the poetics of culture]. Moscow : Progress, 1991 (in Russ.).
  7. Sinilo G. V. The evolution of approaches to the analysis of the Biblical text in the context of the development of Bible and literature studies. Vestnik Polotskogo gos. univ. Ser. A: Gumanit. Nauki [Bull. Polotsk State Univ. Ser. A: Human. Sci.]. 2017. No. 10. P. 34–46 (in Russ.).
  8. Lotman Y. Analiz poeticheskogo teksta: struktura stikha [Analysis of the poetic text]. Leningrad : Prosveshchenie, 1972 (in Russ.).
  9. Averintsev S. S. [The harp of King David: at the origin of the oldest lyrical tradition. (Introduction)]. Inostr. lit. [Foreign literature]. 1988. No. 6. P. 189–191 (in Russ.).
  10. Ketuvim. Jerusalem : Mosad ha-rav Kuk, 1978 (in Hebr. and Russ.).
  11. Diakonov I. M., Kogan L. E. , Manevitsh L. V. (transl.) Vetkhii Zavet: Plach Ieremii; Ekklesiast; Pesn’ Pesnei [The Old Testament: Lamentations of Jeremiah; Ecclesiastes; Song of Songs]. Moscow : Russ. State Hum. Univ., 1998 (in Russ.).
  12. Diakonoff I. M. [The Book of Ecclesiastes: Commentary]. Poeziya i proza Drevnego Vostoka [Poetry and prose of ancient orient]. Moscow, 1973. P. 724–727 (in Russ.).
  13. Goncharenko S. F. (ed.). Ispanskaya poeziya v russkikh perevodakh [Spanish poetry in Russian translation]. 2nd ed. Moscow : Raduga, 1984 (in Russ.).
  14. Stolbov V. (ed.). Poeziya ispanskogo Vozrozhdeniya [Poetry of Spanish Renaissance]. Moscow : Khudozh. lit., 1990 (in Russ.).
  15. Bochkareva I. (ed.). [European poetry of XVII Century]. Moscow : Hudozh. lit., 1977.
  16. Simeon Polotskii. Virshi. [Poems]. Minsk : Mastackaja litaratura, 1990 (in Russ.).
  17. Sinilo G. V. The dialogue with Ecclesiastes in the poetry of Simeon Polotsky. Vestnik Polotskogo gos. univ. Ser. A: Gumanit.
  18. Nauki [Bull. Polotsk State Univ. Ser. A: Human. Sci.]. 2015. No. 10. P. 16 –25 (in Russ.).
  19. Maché U., Meid V. (hrgst.). Gedichte des Barock. Stuttgart : Philipp Reclam jun., 2005 (in Ger.).
  20. Shlapoberskaya S. [Germany: commentaries]. In: Evropeiskaya poeziya XVII veka [European Poetry of XVII Century]. Moscow, 1977. P. 797–798 (in Russ.).

Downloads

Апублікавана

2019-03-01

Выпуск

№ 2 (2018): Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Філалогія

Раздзел

Літаратуразнаўства

License

Аўтары, публікуюцца ў дадзеным часопісе, згаджаюцца з наступным:

  1. Аўтары захоўваюць за сабой аўтарскія правы на працу і прадастаўляюць часопісу права першай публікацыі працы на ўмовах ліцэнзіі Creative Commons Attribution-NonCommercial. 4.0 International (CC BY-NC 4.0).
  2. Аўтары захоўваюць права заключаць асобныя кантрактныя дамоўленасці, якія тычацца неэксклюзіўнага распаўсюджвання версіі працы ў апублікаваным тут выглядзе (напрыклад, размяшчэнне яе ў інстытуцкім сховішчы, публікацыю ў кнізе) са спасылкай на яе арыгінальную публікацыю ў гэтым часопісе.
  3. Аўтары маюць права размяшчаць іх працу ў інтэрнэце (напрыклад, у інстытуцкім сховішчы або на персанальным сайце) да пачатку і падчас працэсу разгляду яе дадзеным часопісам, паколькi гэта можа прывесці да прадуктыўнага абмеркавання і большай колькасці спасылак на дадзеную працу. (Гл. The Effect of Open Access).

How to Cite

[1]
Сініла, Г.В. 2019. Кніга Эклесіяста як «восевы» архетэкст паэзіі барока. Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Філалогія. 2 (Mar. 2019), 5–16.