Атрактыўная функцыя жаночых вобразаў у мастацкай прозе (на матэрыяле беларускай прозы 1920 –30-х гг.)

Аўтары

  • Аляксандра Міхайлаўна Чарнавокая Інстытут літаратуразнаўства імя Янкі Купалы Цэнтра даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі, вул. Сурганава, 1, корп. 2, 220072, г. Мінск, Беларусь

Ключавыя словы:

образ-персонаж, типология, функциональность, психологизм, амплуа, стереотипы фемининности, Ядвигин Ш., Змитрок Бядуля, Михась Зарецкий, Михась Лыньков

Анатацыя

Аналізуюцца вобразы ракавой жанчыны, жанчыны-спакусніцы i дзяўчыны-ахвяры ў творах Ядвігіна Ш., Змітрака Бядулі, Міхася Зарэцкага і Міхася Лынькова. Абгрунтоўваецца тэзіс аб тым, што жаночыя вобразы, якія адносяцца да гэтых тыпаў, як правіла, выконваюць атрактыўную функцыю – з’яўляюцца своеасаблівай прынадай як для героя-мужчыны, так і для чытача. Вызначаюцца характэрныя рысы вобразаў атрактыўнага тыпу з выкарыстаннем параўнальных метадаў, падыходаў і метадаў гендарных даследаванняў. Зроблена выснова пра тое, што жаночыя вобразы атрактыўнага тыпу абумоўлены стэрэатыпамі фемініннасці, з’яўляюцца схематычнымі і аднамернымі: гераіня рэпрэзентуецца як сексуальны аб’ект і прываблівае галоўнага героя інтрыгуючымі абставінамі асабістага жыцця або магчымасцю развіцця любоўнай гісторыі. Паказана, што дынамічнае дэканцэнтраванае апісанне гераіні кампенсуе статычнасць вобраза. Адзначаецца, што ў большасці твораў акрэсленага перыяду любоўная сюжэтная лінія ўводзіцца з мэтай зацікавіць чытача апісанымі сацыяльнапалітычнымі працэсамі. Абгрунтавана тыпалогія жаночых вобразаў, заснаваная на іх мастацкіх функцыях. Ахарактарызаваны адзін з пашыраных падыходаў да канструявання жаночых вобразаў у літаратуры.

Біяграфія аўтара

  • Аляксандра Міхайлаўна Чарнавокая, Інстытут літаратуразнаўства імя Янкі Купалы Цэнтра даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі, вул. Сурганава, 1, корп. 2, 220072, г. Мінск, Беларусь

    аспірантка аддзела тэорыі і гісторыі літаратуры. Навуковы кіраўнік – кандыдат філалагічных навук С. В. Калядка.

Бібліяграфічныя спасылкі

  1. Kardapol’ceva V. N. Zhenskie liki Rossii [Russian female imagies]. Ekaterinburg : Human. Univ., 2000 (in Russ.).
  2. Bol’shoi Rossiiskii entsiklopedicheskii slovar’ [Big Russian encyclopedic dictionary]. Moscow : Bol’shaya Russ. entsikl., 2003 (in Russ.).
  3. Haranin L. J., Laushuk S. S., Mushynski M. I., et al. Gistoryja belaruskaj litaratury XX stagoddzja [History of Belarusian literature of the XX century] : in 4 vols. Vol. 1 (1901–1920). Mіnsk : Belarus. navuka, 2001 (in Belarus.).
  4. Bahdanovich I. E., Arochka M., Tychyna M. Gistoryja belaruskaj litaratury XX stagoddzja [History of Belarusian literature of the XX century] : in 4 vols. Vol. 2 (1921–1941). Mіnsk : Belarus. navuka, 2002 (in Belarus.).
  5. Mushynskі M. І. Neskarony talent: prawdzivaja gistoryja zhyccja i tvorchasci Mihasja Zarjeckaga [Unconquered talent: real history of M. Zarecki’s life and creative work]. Minsk : Mastackaja lіtaratura, 1991 (in Belarus.).
  6. Vojush І. D. [In an unhospitable world… Female images in Zarecki’s prose]. Rodnae slova. 2004. No. 9. P. 9–12 ; No. 10. P. 19–21 (in Belarus.).
  7. Potehina E. A. [Cultural models of the feminine: femme fatale and the vamp]. ХХ Carskosel’skie chteniya. (Saint Petersburg, 20–21 April, 2016). Saint Petersburg, 2016. Vol. 1. P. 106–110 (in Russ.).
  8. Jadvіhіn Sh. Vybranyja tvory [Selected works]. Minsk : Mastackaja lіtaratura, 2006 (in Belarus.).
  9. Zarjeckі M. Zbor tvoraw [Collected works] : in 4 vols. Vol. 2 [Naked beast. Paths and Roads]. Minsk : Mastackaja lіtaratura,
  10. (in Belarus.).
  11. Sudnik M. R., Krywko M. N. (eds). [Explanatory dictionary of Belarusian language]. Minsk : BelEN, 2005 (in Belarus.).
  12. Bjadulja Z. Zbor tvoraw [Collected works] : in 5 vols. Vol. 5 [Jazjep Krushynskі]. Book 1. Minsk : Mastackaja lіtaratura, 1987 (in Belarus.).
  13. Zareckі M. Vjaz’mo [Sheaf]. Minsk : Mastackaja lіtaratura, 2006 (in Belarus.).
  14. Guzhalouskі A. Seksual’naja rjevaljucyja w Saveckaj Belarusi: 1917–1929 gg. [Sexual revolution in the Soviet Belarus: 1917–1929]. Minsk : A. M. Janushkevіch, 2017 (in Belarus.).
  15. Lynkou M. Nad Bugam [Above the river Bug]. Minsk : Mastackaja lіtaratura, 2002 (in Belarus.).
  16. Bjadulja Z. Zbor tvoraw [Collected works] : in 5 vols. Vol. 5 [Jazjep Krushynskі]. Book 2. Minsk : Mastackaja lіtaratura, 1989 (in Belarus.).
  17. Bakhtin M. M. Estetika slovesnogo tvorchestva [Aesthetics of verbal art]. Moscow : Iskusstvo, 1986 (in Russ.).
  18. Daix P. Sem’ vekov romana [Seven centuries of the novel]. Moscow : Izd. inostr. lit., 1962 (in Russ.).
  19. Majseenka A. F. Tvorchasc’ Mihasja Zarjeckaga: stanawlenne talentu [Сreative work of M. Zarecki: achievement of talent]. Mіnsk : Vyshjejshaja shkola, 1978 (in Belarus.).

Downloads

Апублікавана

2019-03-01

Выпуск

№ 2 (2018): Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Філалогія

Раздзел

Літаратуразнаўства

License

Аўтары, публікуюцца ў дадзеным часопісе, згаджаюцца з наступным:

  1. Аўтары захоўваюць за сабой аўтарскія правы на працу і прадастаўляюць часопісу права першай публікацыі працы на ўмовах ліцэнзіі Creative Commons Attribution-NonCommercial. 4.0 International (CC BY-NC 4.0).
  2. Аўтары захоўваюць права заключаць асобныя кантрактныя дамоўленасці, якія тычацца неэксклюзіўнага распаўсюджвання версіі працы ў апублікаваным тут выглядзе (напрыклад, размяшчэнне яе ў інстытуцкім сховішчы, публікацыю ў кнізе) са спасылкай на яе арыгінальную публікацыю ў гэтым часопісе.
  3. Аўтары маюць права размяшчаць іх працу ў інтэрнэце (напрыклад, у інстытуцкім сховішчы або на персанальным сайце) да пачатку і падчас працэсу разгляду яе дадзеным часопісам, паколькi гэта можа прывесці да прадуктыўнага абмеркавання і большай колькасці спасылак на дадзеную працу. (Гл. The Effect of Open Access).

How to Cite

[1]
Чарнавокая, А.М. 2019. Атрактыўная функцыя жаночых вобразаў у мастацкай прозе (на матэрыяле беларускай прозы 1920 –30-х гг.). Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Філалогія. 2 (Mar. 2019), 33–43.