Функцыянальна-семантычныя асаблівасці дзеепрыметнікаў незалежнага стану цяпе- рашняга і прошлага часу ў Аповесці мінулых гадоў

Аўтары

  • Антаніна Аляксандраўна Мацюнова Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт, пр. Незалежнасці, 4, 220030, г. Мінск, Беларусь

Ключавыя словы:

семантика, функционирование, причастие, процессуальный признак, адъективный признак, акциональный признак, предикативный признак

Анатацыя

Артыкул выкананы ў рэчышчы гістарычнай функцыянальнай семантыкі. На матэрыяле Аповесці мінулых гадоў выяўлены семантычныя асаблівасці старажытнарускіх дзеепрыметнікаў незалежнага стану цяперашняга і прошлага часу з мэтай вызначэння функцыянальных адрозненняў унутры акрэсленага лексіка-граматычнага класа слоў. Даследуецца характар прыкметы азначаных дзеепрыметнікаў. Вылучаны чатыры семантычныя групы дзеепрыметнікаў незалежнага стану цяперашняга і прошлага часу, якія ўжываюцца ў тэксце Аповесці мінулых гадоў: дзеепрыметнікі, якія называюць часовую ад’ектыўную акцыянальную прыкмету; дзеепрыметнікі, якія называюць пастаянную ад’ектыўную акцыянальную прыкмету; субстантыўныя дзеепрыметнiкi; дзеепрыметнікі са значэннем другараднай акцыянальнай прыкметы. Даказана, што семантычныя адрозненні дзеепрыметнікаў незалежнага стану цяперашняга і прошлага часу варта ўлічваць пры чытанні старажытнарускага тэксту носьбітамі сучаснай рускай літаратурнай мовы з мэтай адэкватнага разумення сэнсу, укладзенага сярэднявечным аўтарам у тэкст.

Біяграфія аўтара

  • Антаніна Аляксандраўна Мацюнова, Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт, пр. Незалежнасці, 4, 220030, г. Мінск, Беларусь

    кандыдат філалагічных навук, дацэнт; дацэнт кафедры рускай мовы філалагічнага факультэта

Бібліяграфічныя спасылкі

  1. Polnoe sobranie russkikh letopisei [Complete сollection of Russian сhronicles]. Vol. 1. Lavrent’evskaya letopis’ 2nd ed. Moscow : Yazyki slavyanskoi kul’tury, 2001 (in Russ.).
  2. Tvorogov O. V. [The lexical composition of the Tale of Bygone Years: word-markers and frequency dictionary]. In: Polnoe sobranie russkikh letopisei [Complete collection of Russian annals]. Vol. 1. Lavrent’evskaya letopis’. Moscow : Yazyki slavyanskoi kul’tury, 2001. P. 581– 601 (in Russ.).
  3. Kudryavsky D. N. [To the statistics of verbal forms in the Laurentian Chronicle]. Izv. Otd. Rus. yaz. i lit., 1910. Vol. 14, issue 2. P. 48–54 (in Russ.).
  4. Karsky E. F. [From syntactic observations of the Laurentian list of the annals]. Izv. Akademii nauk SSSR po rus. yaz. i slovesnosti. 1929. Vol. 2, issue 1. P. 1–75. (in Russ.).
  5. Pastushenkov G. A. [System of word-formation of nouns in the Tale of Bygone Years according to the Laurentian list of the chronicle] : diss. abstr. … PhD (philol.). Kuibyshev, 1955 (in Russ.).
  6. Telezhnikova A. A. [The declension of nouns in the Tale of Bygone Years according to the Lavrentyevsky list] : diss. abstr. … PhD (philol.). Moscow, 1955 (in Russ.).
  7. Kolevatova G. I. [Prefix names of nouns, correlated with the verbs (on the material of the Tale of Bygone Years)] : diss. abstr. … PhD (philol.). Leningrad, 1954 (in Russ.).
  8. Simina G. Y. [On the use of verbal forms of the past tense in the Tale of Bygone Years according to the Lavrentiev List]. Issledovaniya po grammatike russkogo yazyka. Leningrad, 1955. Vol. 2. P. 42–59 (in Russ.).
  9. Samokhvalova E. I. [The functions of verbal attachments in the Laurentian Chronicle] : diss. abstr. … PhD (philol.). Leningrad, 1953 (in Russ.).
  10. Malovitskiy L. Y. [From the history of the pronoun of the third person (based on the materials of the Tale of Bygone Years)]. Uchen. zap. Leningr. ped. inst. 1963. Vol. 245. P. 195–200 (in Russ.).
  11. Vygonnaya M. P. [On the relationship between prepositional and non-predestructible constructions in the expression of case relations (on the material of the Tale of Bygone Years on the Lavrentiev List]. Voprosy izucheniya russkogo yazyka [Questions on the study of the Russian language]. Rostov on Don, 1963. P. 114–116.
  12. Lomonosov M. V. [Russian grammar]. URL: http://www.runivers.ru/bookreader/book192769/#page/1/mode/1up (date of access: 10.10.2017).
  13. [Russian grammar]. URL: http://www.rusgram.narod.ru (date of access: 01.09.2017) (in Russ.).
  14. Belousov V. N., Kovtunova I. I., Kruchinina I. N., at al. Ananesov R. I., Ivanov V. V. (eds.). Russkaya grammatika [Russian grammar]. 2nd ed. Moscow : Russ. yaz., 1990 (in Russ.).
  15. Istoricheskaya grammatika russkogo yazyka. Morfologiya [Glagol. Historical grammar of the Russian language. Morphology]. Moscow : Nauka, 1982 (in Russ.).

Downloads

Апублікавана

2019-03-01

Выпуск

№ 2 (2018): Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Філалогія

Раздзел

Мовазнаўства

License

Аўтары, публікуюцца ў дадзеным часопісе, згаджаюцца з наступным:

  1. Аўтары захоўваюць за сабой аўтарскія правы на працу і прадастаўляюць часопісу права першай публікацыі працы на ўмовах ліцэнзіі Creative Commons Attribution-NonCommercial. 4.0 International (CC BY-NC 4.0).
  2. Аўтары захоўваюць права заключаць асобныя кантрактныя дамоўленасці, якія тычацца неэксклюзіўнага распаўсюджвання версіі працы ў апублікаваным тут выглядзе (напрыклад, размяшчэнне яе ў інстытуцкім сховішчы, публікацыю ў кнізе) са спасылкай на яе арыгінальную публікацыю ў гэтым часопісе.
  3. Аўтары маюць права размяшчаць іх працу ў інтэрнэце (напрыклад, у інстытуцкім сховішчы або на персанальным сайце) да пачатку і падчас працэсу разгляду яе дадзеным часопісам, паколькi гэта можа прывесці да прадуктыўнага абмеркавання і большай колькасці спасылак на дадзеную працу. (Гл. The Effect of Open Access).

How to Cite

[1]
Мацюнова, А.А. 2019. Функцыянальна-семантычныя асаблівасці дзеепрыметнікаў незалежнага стану цяпе- рашняга і прошлага часу ў Аповесці мінулых гадоў. Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Філалогія. 2 (Mar. 2019), 53–59.