Фанетычная адаптацыя германізмаў у бе ла рускіх фальклорна-дыялектных запісах ХІХ ст.
Ключавыя словы:
фольклорно-диалектные записи, фонетическая адаптация, система вокализма, система консонантизма, ассимиляция, диссимиляцияАнатацыя
Даследуюцца германізмы ў беларускіх фальклорна-дыялектных запісах ХІХ ст. Аналізуюцца асаблівасці іх фанетычнай адаптацыі ў беларускай мове ў сістэмах вакалізму (аканне, яканне, пераход гукаў [о] і [а] у гукі [ы] і [у]) і кансанантызму (перадача нямецкага гука [ф] праз гукі [п], [ф], [хв]; пераход нямецкага [х] у гукі [к] ці [г]; перадача нямецкага гука [р] беларускім зацвярдзелым [р]; ужыванне мяккага [л’] на месцы нямецкага [л]; дысіміляцыя; азванчэнне пачатковага гука [х] да [г]). Пры супастаўленні германізмаў, якія замацаваліся ў старабеларускай мове, з адпаведнымі адзінкамі ў фальклорна-дыялектных запісах ХІХ ст. выяўлена фанетычная варыянтнасць слоў як на розных адрэзках часу, так і ў межах аднаго перыяду, што тлумачыцца перш за ўсё працягам фанетычнай адаптацыі германізмаў і народным характарам аналізуемага матэрыялу.
Бібліяграфічныя спасылкі
- Stankevich АА. [Lexis of foreign origin in Belarusian folk]. In: Prygodzich MR, editor. Belaruskae slova: dyjalektnae i zapazychanae. Zbornik artykulaw pa matjeryjalah navukovyh chytannjaw, prysvechannyh pamjaci dacjenta Ewdakii Scjapanawny Mja- cel’skaj; 26–27 krasavika 2011 g.; Minsk, Belarus’ [Belarusian word: dialectal and borrowed. Collection of articles based on scientific readings in memory of docent Ewdakija Scjapanawna Mjacel’skaja; 2011 April 26–27; Minsk, Belarus]. Minsk: Prava i jekanomika; 2011. p. 149–158. Belarusian.
- Bubnovich II. Zasvaenne inshamownyh slow belaruskaju litaraturnaju movaju [Assimilation of foreign words by Belarusian literary language]. Hrodna: Janka Kupala HrSU; 2000. Belarusian.
- Prygodzich AA. [From the history of graphic and orthographic realization of foreign vocabulary]. In: Prygodzich MR, editor. Belaruskaja arfagrafija: zdabytki i perspektyvy. Matjeryjaly rjespublikanskaj navukova-praktychnaj kanferjencyi, prysvechanaj 90-goddzju BDU; 20–21 kastrychnika 2011; Minsk, Belarus’ [Belarusian spelling: achievements and prospects: materials of republican scientific-practical conference dedicated to the 90th anniversary of BSU; 2011 October 20–21; Minsk, Belarus]. Minsk: Publishing House of BSU; 2011. p. 75–77. Belarusian.
- Maslenikava SS. Germanizmy w dyjalektnaj move Grodzenshchyny [Germanisms in the dialect language of Grogno region]. Hrodna: Janka Kupala HrSU; 2013. Belarusian.
- Zhurawski AI. [Borrowed words in Old Belarusian]. In: Bahan’kow AJ, Zhurawski AI, Sudnik MR, editors. Gistarychnaja le- ksikalogija belaruskaj movy [Historical lexicology of the Belarusian language]. Minsk: Navuka i tjehnika; 1970. p. 81–160. Belarusian.
- Chartko II. [Germanisms of the folk Belarusian language and their equivalents in German]. In: Prygodzich AA, Prygodzich MR, Genchjel’ G, compilers. Germanizmy w belaruskaj move [Germanisms in the Belarusian language]. Prygodzich MR, editor. Minsk: Belarusian State University; 2015. p. 79–85. Belarusian.
Downloads
Апублікавана
Выпуск
Раздзел
License
Аўтары, публікуюцца ў дадзеным часопісе, згаджаюцца з наступным:
- Аўтары захоўваюць за сабой аўтарскія правы на працу і прадастаўляюць часопісу права першай публікацыі працы на ўмовах ліцэнзіі Creative Commons Attribution-NonCommercial. 4.0 International (CC BY-NC 4.0).
- Аўтары захоўваюць права заключаць асобныя кантрактныя дамоўленасці, якія тычацца неэксклюзіўнага распаўсюджвання версіі працы ў апублікаваным тут выглядзе (напрыклад, размяшчэнне яе ў інстытуцкім сховішчы, публікацыю ў кнізе) са спасылкай на яе арыгінальную публікацыю ў гэтым часопісе.
- Аўтары маюць права размяшчаць іх працу ў інтэрнэце (напрыклад, у інстытуцкім сховішчы або на персанальным сайце) да пачатку і падчас працэсу разгляду яе дадзеным часопісам, паколькi гэта можа прывесці да прадуктыўнага абмеркавання і большай колькасці спасылак на дадзеную працу. (Гл. The Effect of Open Access).
