Баладны сюжэт пра вяртанне салдата: тэкстуалізацыя і трасфармацыя матыўнага фонду

Аўтары

  • Настасся Анатольеўна Гулак Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт культуры і мастацтваў, вул. Рабкараўская, 17, 220007, г. Мінск, Беларусь

Ключавыя словы:

фольклористика, сюжетная традиция, текстуализация мотива, солдатская песня, мотивный фонд, баллада

Анатацыя

У шырокім фалькларыстычным кантэксце аналізуецца познетрадыцыйны баладны сюжэт Непазнаны муж вяртаецца з вайны. На матэрыяле публікацый ХІХ–ХХ стст. выяўлены яго асноўныя рэлевантныя формы. Упершыню ў навуковы дыскурс уводзіцца арыгінальны варыянт з рэпертуару беларускіх партызан перыяду Вялікай Айчыннай вайны. Акрэслены генетычная сувязь сюжэта з баладнай традыцыяй і яго прадуктыўная рэалізацыя ў жанры салдацкай песні. Даказана, што матыўны фонд сюжэта складаюць пяць матываў і шэраг стылістычных формул, якія ўвасабляюць семантычныя ўніверсаліі традыцыйнай народнай культуры і фарміруюць устойлівае праблемна-тэматычнае поле. Сцвярджаецца, што дынаміка сюжэтнай традыцыі развіваецца ў кірунку рэдукцыі ліра-эпічнага пачатку і павелічэння апавядальнай экспрэсіі.

Біяграфія аўтара

  • Настасся Анатольеўна Гулак, Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт культуры і мастацтваў, вул. Рабкараўская, 17, 220007, г. Мінск, Беларусь

    кандыдат філалагічных навук; дацэнт кафедры рэжысуры факультэта традыцыйнай беларускай культуры і сучаснага мастацтва

Бібліяграфічныя спасылкі

  1. Putilov B. [Comments]. In: Putilov B, editor. Russkaya narodnaya poeziya. Epicheskaya poeziya [Russian folklore poetry. Epic poetry]. Leningrad: Khudozhestvennaya literatura; 1984. p. 387–428. Russian.
  2. Balashov DM. [Notes]. In: Astakhova AM, editor. Narodnye ballady [Folk ballads]. Leningrad: Sovetskii pisatel’; 1963. p. 377–423. Russian.
  3. Smirnov UI. Vostochnoslavyanskie ballady i blizkie im formy: opyt ukazatelya syuzhetov i versii [Eastern Slavic ballads and related forms: the practice of classification of plots and versions]. Мoscow: Nauka; 1988. Russian.
  4. Federowski M. Pieśni miłosne, weselne, rodzinne, doroczne i inne z okolic Wołkowyska, Lidy, Grodna, Słonima, Białegostoku, Sokółki, Prużany, Nowogródka i Słucka. Tom 5 [Love, wedding, birth, road songs and other from Volkovysk, Lida, Grodna, Slonim, Bialostok, Sokolka, Pruzany, Novogrudok i Sluck]. Warsaw: Panstwowe Wydawnictwo Naukowe; 1958. Polish.
  5. Petrovskaya GА. Belorusskie sotsial’no-bytovye pesni [The Belarus social and domestic songs]. Minsk: Nauka i Tekhnika; 1982. Russian.
  6. Putilov BN. Slavyanskaya istoricheskaya ballada [Slavic historical ballade]. Moscow: Nauka; 1965. Russian.
  7. Kabashnikau KP, Jalatau VI, editors. Balady. Kniga 2 [Ballads. Volume 2]. Мinsk: Navuka i Tehnika; 1978. (Belarusian folk art). Belarusian.
  8. Cishchanka IK, Skidan VI, Tawlaj GV, compilers. Sacyjal’na-bytavyja pesni [Social and domestic songs]. Мinsk: Navuka i tjehnika; 1987. (Belarusian folk art). Belarusian.
  9. Istomin FM, Dyutsh GO. Pesni russkogo naroda. Sobrany v guberniyakh Arkhangel’skoi i Olonetskoi v 1886 godu [The songs of Russian people: collected in the Arkhangelsk and Olonets governorates in 1886]. Saint Petersburg: Izdatel’stvo IRGO; 1894. Russian.
  10. Sobolevsky A. Velikorusskie narodnye pesni. Tom 1 [The great Russian folk songs. Volume 1]. Saint Petersburg: Gosudarstvennaya tipografiya; 1895. Russian.
  11. Biryukov VP, editor. Dorevolyutsionnyi fol’klor na Urale [Filklore of the pre-revolutionary Urals]. Sverdlovsk: Poligrafkniga; 1936. Russian.
  12. Krupyanskaya VJu, Minz SI. Materialy po istorii pesni Velikoi Otechestvennoi voiny [Materials on the history of the song of the Great Patriotic War]. Moscow: Publishing House of the Academy of Sciences of USSR; 1953. Russian.
  13. Putilov BN. [A Motive in plot-construction]. In: Meletinskii EM, Neklyudov SYu, compilers. Tipologicheskie issledovaniya pofol’kloru [Folklore typology studies]. Мoscow: Nauka; 1975. p. 141–155. Russian.

Downloads

Апублікавана

2019-03-01

Выпуск

№ 1 (2019): Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Філалогія

Раздзел

Фалькларыстыка

License

Аўтары, публікуюцца ў дадзеным часопісе, згаджаюцца з наступным:

  1. Аўтары захоўваюць за сабой аўтарскія правы на працу і прадастаўляюць часопісу права першай публікацыі працы на ўмовах ліцэнзіі Creative Commons Attribution-NonCommercial. 4.0 International (CC BY-NC 4.0).
  2. Аўтары захоўваюць права заключаць асобныя кантрактныя дамоўленасці, якія тычацца неэксклюзіўнага распаўсюджвання версіі працы ў апублікаваным тут выглядзе (напрыклад, размяшчэнне яе ў інстытуцкім сховішчы, публікацыю ў кнізе) са спасылкай на яе арыгінальную публікацыю ў гэтым часопісе.
  3. Аўтары маюць права размяшчаць іх працу ў інтэрнэце (напрыклад, у інстытуцкім сховішчы або на персанальным сайце) да пачатку і падчас працэсу разгляду яе дадзеным часопісам, паколькi гэта можа прывесці да прадуктыўнага абмеркавання і большай колькасці спасылак на дадзеную працу. (Гл. The Effect of Open Access).

How to Cite

[1]
Гулак, Н.А. 2019. Баладны сюжэт пра вяртанне салдата: тэкстуалізацыя і трасфармацыя матыўнага фонду. Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Філалогія. 1 (Mar. 2019), 83–91.