Драматургія Яраславы Пуліновіч (аспекты паэтыкі)

Анатацыя

Адметныя рысы паэтыкі драматургіі Яраславы Пуліновіч – прадстаўніцы навейшай рускай драматургіі – вызначаюцца на падставе аналізу шэрагу яе п’ес («Я не вярнуся», «Наташына мара», «Мой шлях», «Перамагла я», «Як я стаў...», «Самнамбулізм», «Жанна», «Зямля Эльзы» і інш.). Выдзяляюцца сродкі і прыёмы эпізацыі драматычнай структуры (вялікая колькасць маналогаў розных тыпаў: маналог-споведзь, маналог-успаміны, унутраны маналог; аповед ад першай асобы, разгорнутыя рэмаркі, устаўныя канструкцыі: маленькія раздзелы, казкі, дзённікі і інш.). Прынцып арганізацыі матэрыялу (расказ пра лёс героя або апісанне эпізодаў з яго жыцця, аповед ад яго імя, разгорнутыя рэмаркі-каментарыі) абумовіў архітэктоніку п’ес: замест дзей – пранумараваныя маленькія раздзелы, фрагментарнасць эпізодаў і сцэн, іх мантаж. Пры гэтым эпічнае не падаўляе драматычнага. Акцэнтуецца ўвага на ўнутраным канфлікце-самааналізе, які дазваляе глыбей раскрыць героя-пратаганіста, яго псіхалогію і светапогляд, адносіны да людзей навокал, крытычны погляд на тое, што адбываецца. Гаворыцца пра спецыфіку прасторава-часовага кантынуума п’ес Я. Пуліновіч, кінематаграфічнага па сваім характары (локусы: інтэрнат, вакзал, кафэ, сталовая, школа, дзіцячы прыёмнік і інш.). Галоўны топас гэтай прасторы – «чужы дом» (дзіцячы дом) або небяспечны «свой дом». Зроблены вывад пра навізну трактоўкі героя (герой, які самасцвярджаецца), адзначана яго адрозненне ад герояў «новай драмы» (самаідэнтыфікацыя, самааналіз, самасцвярджэнне, вера ў лепшае і інш.). Я. Пуліновіч раскрывае псіхалогію героя, яго светапогляд, дынаміку думкі, станаўленне асобы. Драматург падымае праблему героя (розных узростаў) у сучасным грамадстве, спрабуе знайсці прычыны (выхаванне ў дзіцячым доме, няпоўная сям’я, адносіны паміж дзецьмі і бацькамі), якія паўплывалі на сучасніка.