Этыкетныя жанравыя формулы ў эпісталярных тэкстах Б. Пастэрнака

Аўтары

  • Таццяна Валер’еўна Зямлянік Беларускi дзяржаўны ўнiверсiтэт, пр. Незалежнасцi, 4, 220030, г. Мiнск, Беларусь https://orcid.org/0000-0001-8723-0084

Ключавыя словы:

эпісталярны тэкст, Б. Пастэрнак, этыкетная жанравая формула, падзяка, прабачэнне, пажаданне, віншаванне, экспрэсіў, маўленчы этыкет

Анатацыя

У чатырох цыклах лістоў Б. Пастэрнака (да Я. Пастэрнак, М. Цвятаевай, З. Пастэрнак, В. Фрэйдэнберг) выяўлены такія этыкетныя жанравыя формулы, як падзяка, прабачэнне, пажаданне і віншаванне, якія адносяцца да ілакутыўнага класа экспрэсіваў і маюць стандартызаванае выражэнне. Выяўлены і ахарактарызаваны асаблівасці выкарыстання формул маўленчага этыкету ў эпісталярных тэкстах Б. Пастэрнака. Так, падзяка, прабачэнне, пажаданне і віншаванне, як правіла, выказваюцца прама. Асаблівасцю выказвання падзякі і клішыраваных форм прабачэння ў прыватных лістах Б. Пастэрнака з’яўляюцца ўказанне прычын, якія абумовілі ўвядзенне дадзеных маўленчых актаў у тэкст, і розная колькасць ужыванняў у адносінах да кожнага з адрасатаў. У залежнасці ад адрасата канкрэтныя індывідуальныя формы прымае і маўленчы акт «пажаданне». Віншаванне сустракаецца ў эпісталярных тэкстах, адрасаваных толькі двум адрасатам – М. Цвятаевай і Я. Пастэрнак, і ўжываецца ў сінтэзе з такімі маўленчымі актамі, як пахвала і характарыстыка адрасата.

Біяграфія аўтара

  • Таццяна Валер’еўна Зямлянік, Беларускi дзяржаўны ўнiверсiтэт, пр. Незалежнасцi, 4, 220030, г. Мiнск, Беларусь

    старшы выкладчык кафедры сацыяльна-гуманітарных дысцыплін.

Бібліяграфічныя спасылкі

  1. Kuzmenkova JB. Azy vezhlivogo obshcheniya [ABC’s of effective communication]. Moscow: Titul; 2001.112 p. Russian.
  2. Formanovskaya NI. Kul’tura obshcheniya i rechevoi etiket [Communication culture and speech etiquette]. 2nd edition. Moscow: IKAR; 2002. 234 p. Russian.
  3. Resenchuk AA, Ryabova MJ. Etiquette formulae in the epistolary novel. Vestnik Kemerovskogo gosudarstvennogo universiteta. 2013;2(2):144–148. Russian.
  4. Karasik VI. [Etiquette and English]. Inostrannye yazyki v shkole. 1993;2:3–57. Russian.
  5. Trofimova NA. Shtrikhi k portretam sotsiativnykh rechevykh aktov. Izvestia Rossiiskogo gosudarstvennogo pedagogicheskogo universiteta imeni A. I. Gertsena. 2007;8:61–74. Russian.
  6. Pasternak BL. Polnoe sobranie sochinenii s prilozheniyami v odinnadtsati tomakh. Tom 7. Pis’ma. 1905–1926 [Complete works with applications in eleven volumes. Volume 7. Letters from 1905 to 1926]. Moscow: Slovo; 2005. 824 p.
  7. Pasternak BL. Polnoe sobranie sochinenii s prilozheniyami v odinnadtsati tomakh. Tom 9. Pis’ma. 1935–1953 [Complete works with applications in eleven volumes. Volume 9. Letters from 1935 to 1953]. Moscow: Slovo; 2005. 784 p.
  8. Pasternak BL. Polnoe sobranie sochinenii s prilozheniyami v odinnadtsati tomakh. Tom 8. Pis’ma. 1927–1934 [Complete Works with applications in eleven volumes. Volume 8. Letters from 1927 to 1934]. Moscow: Slovo; 2005. 768 p.
  9. Searle JR. A classification of illocutionary acts. New in Foreign Linguistics. 1986;17:170–195.
  10. Pasternak BL. Polnoe sobranie sochinenii s prilozheniyami v odinnadtsati tomakh. Tom 10. Pis’ma. 1954–1960 [Complete works with applications in eleven volumes. Volume 10. Letters from 1954 to 1960]. Moscow: Slovo; 2005. 680 p.
  11. Ratmayr R. Pragmatik der Entschuldigungen.Vergleichende Untersuchung am beispiel der russischen sprache und kultur. Koln: Bohlau Verlag; 1996. 243 S. Russian edition: Ratmayr R. Pragmatika izvinenii. Sravnitel’noe issledovanie na materiale russkogo yazyka i russkoi kul’tury. Aralova E, translator. Moscow: Yazyki slavyanskoi kul’tury; 2003. 272 p.

Апублікавана

2020-12-11

How to Cite

[1]
Зямлянік, .Т.В. 2020. Этыкетныя жанравыя формулы ў эпісталярных тэкстах Б. Пастэрнака. Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Філалогія. 3 (Dec. 2020), 77–86.