Эксплікацыя ступені якасці ў аўтарскіх параўнаннях беларускай і англійскай моў

Аўтары

  • Алеся Валер'еўна Каваленя Мінскі дзяржаўны лінгвістычны ўніверсітэт, вул. Захарава, 21, 220034, г. Мінск, Беларусь https://orcid.org/0000-0002-1636-1025

Ключавыя словы:

якасць, ацэнка, культура, аўтарскія параўнанні, беларуская мова, англійская мова

Анатацыя

Разглядаецца эксплікацыя ступені якасці ў аўтарскіх параўнаннях, якія ўтрымліваюць вобразы навакольнага асяроддзя. Пад навакольным разумеецца як фізічнае (асаблівасці ландшафту, кліматычныя ўмовы, раслінны і жывёльны свет), так і сацыяльнае (артэфакты, нормы паводзін, устаноўленыя ў грамадстве, мараль, рэлігія) асяроддзе. Вызначана роля вобразаў навакольнага свету ў эксплікацыі ступені якасці чалавека. Крыніцай матэрыяла для даследавання паслужыла выбарка аўтарскіх параўнанняў з нацыянальных карпусоў беларускай і англійскай моў. Вызначаны асноўныя тыпы якасцей, якія апісваюцца пры дапамозе назваў элементаў навакольнага асяроддзя. Выдзелены тэматычныя катэгорыі такіх вобразаў, якія выкарыстоўваюцца прадстаўнікамі этнакультурных супольнасцей ў параўнаннях для эксплікацыі ступені якасці. Паводле вынікаў даследавання, сацыяльнае і фізічнае асяроддзе, у якім жыве індывід, уплывае на тое, як ён бачыць навакольны свет. Аднак аўтарскія параўнанні ўключаюць у сябе толькі тыя элементы, якія маюць сацыяльную значнасць для прадстаўніка культуры. Устаноўлена, што пры выкарыстанні такіх элементаў адбываецца адхіленне апісваемай якасці ў адмоўны або станоўчы бок. Такім чынам, ужыванне ў аўтарскім параўнанні гэтага вобраза надае якасці максімальную або мінімальную ступень выяўленасці (напрыклад, жудасна прыгожы ці жудасна пачварны). Выяўлена, што асноўнымі крыніцамі фарміравання вобразаў служаць такія элементы навакольнага асяроддзя, як прырода, жывёльны і раслінны свет, найважнейшыя гістарычныя падзеі, палітычныя фігуры, героі літаратурных твораў і фальклору. Вынікі даследавання дазволяць пазбегнуць міжкультурных канфліктаў і наладзіць паспяховую камунікацыю з прадстаўнікамі нацыі ў працэсе дзелавых зносін.

Біяграфія аўтара

  • Алеся Валер'еўна Каваленя, Мінскі дзяржаўны лінгвістычны ўніверсітэт, вул. Захарава, 21, 220034, г. Мінск, Беларусь

    аспірантка кафедры мовазнаўства і тэорыі камунікацыі факультэта міжкультурных камунікацый

Бібліяграфічныя спасылкі

  1. Aristotle. Etika. Politika. Ritorika. Kategorii [Ethics. Politics. Rhetoric. Categories]. Minsk: Literatura; 1998. 1392 p. Russian.
  2. Hegel G. Sochineniya. Tom 1. Logika [Works. Volume 1. Logic]. Deborin A, editor. Moscow: Institut K. Marksa i F. Engel’sa; 1929. 369 p. Russian.
  3. Engels F. Dialektika prirody [Dialectics of nature]. Moscow: Gospolitizdat; 1941. 338 p. Russian.
  4. Shlyakhtenko SG. Kategorii kachestva i kolichestva [Quality and quantity categories]. Leningrad: Izdatel’stvo Leningradskogo universiteta; 1968. 144 p. Russian.
  5. Arutyunova ND. Predlozhenie i ego smysl [The proposal and its meaning]. Moscow: Nauka; 1988. 383 p. Russian.
  6. Arutyunova ND. Tipy yazykovykh znachenii. Otsenka. Sobytie. Fakt [Types of linguistic values. Assessment. Event. Fact]. Moscow: Nauka; 1988. 341 p. Russian.
  7. Apresyan YuD. Izbrannye trudy. Tom 1. Leksicheskaya semantika. Sinonimicheskie sredstva yazyka [Selected works. Volume 1. Lexical semantics. Synonymous language means]. Moscow: Yazyki russkoi kul’tury; 1995. 472 p. Co-published by the «Vostochnaya literatura». Russian.
  8. Vinogradov VV. Russkii yazyk. Grammaticheskoe uchenie o slove [Russian language. Grammatical teaching about the word]. Zolotova GA, editor. Moscow: Russkii yazyk; 2001. 720 p. Russian.
  9. Norman BYu. Teoriya yazyka. Vvodnyi kurs [Language theory. Introductory course]. Moscow: Flinta; 2003. 296 p. Co-published by the «Nauka». Russian.
  10. Sapir E. [Language and environment]. In: Kibrik AE, editor. Izbrannye trudy po yazykoznaniyu i kul’turologii [Selected works on linguistics and cultural studies]. Moscow: Progress; 1993. p. 270–284. (Filologi mira). Russian.
  11. Golub IB. Sekrety stilistiki. Pravila khoroshei rechi: spravochnoe izdanie [Stylistics secrets. Good speech rules: reference publication]. Moscow: KnoRus; 2016. 192 p. Russian.
  12. Arnold IV. Stilistika. Sovremennyi angliiskii yazyk [Stylistics. Modern English]. Golub IV, editor. Moscow: Flinta; 2002. 384 p. Co-published by the «Nauka». Russian.
  13. Zaretskii VA. [Image as information]. Voprosy literatury. 1963;2:71–91. Russian.
  14. Tomashevskii BV. Stilistika i stikhoslozhenie: kurs lektsii [Stylistics and versification: a course of lectures]. Leningrad: Uchpedgiz; 1959. 537 p. Russian.
  15. Arutyunova ND. Yazyk i mir cheloveka [The language and world of man]. Moscow: Yazyki russkoi kul’tury; 1999. 896 p. Russian.
  16. Gal’perin IR. Stilistika angliiskogo yazyka [Stylistics of the English language]. Moscow: Librokom; 2010. 336 p. Russian.
  17. Wol’f EM. [Adjective in the text]. In: Grigor’ev VP, editor. Lingvistika i poetika [Linguistics and poetics]. Moscow: Nauka; 1979. p. 118–135. Russian.
  18. Vol’f EM. Funktsional’naya semantika otsenki [Functional semantics of assessment]. Moscow: Editorial URSS; 2002. 280 p. Russian.
  19. Barthes R. [Textual analysis of one novel by Edgar Poe]. In: Kosikov GK, editor. Izbrannye raboty. Semiotika. Poetika [Selected works. Semiotics. Poetics]. Moscow: Progress; 1989. p. 413–423. Russian.
  20. Maslova VA. Lingvokul’turologiya [Linguoculturology]. Moscow: Akademiya; 2001. 298 p. Russian.

Downloads

Апублікавана

2022-02-08

Выпуск

№ 1 (2022): Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Філалогія

Раздзел

Мовазнаўства

License

Аўтары, публікуюцца ў дадзеным часопісе, згаджаюцца з наступным:

  1. Аўтары захоўваюць за сабой аўтарскія правы на працу і прадастаўляюць часопісу права першай публікацыі працы на ўмовах ліцэнзіі Creative Commons Attribution-NonCommercial. 4.0 International (CC BY-NC 4.0).
  2. Аўтары захоўваюць права заключаць асобныя кантрактныя дамоўленасці, якія тычацца неэксклюзіўнага распаўсюджвання версіі працы ў апублікаваным тут выглядзе (напрыклад, размяшчэнне яе ў інстытуцкім сховішчы, публікацыю ў кнізе) са спасылкай на яе арыгінальную публікацыю ў гэтым часопісе.
  3. Аўтары маюць права размяшчаць іх працу ў інтэрнэце (напрыклад, у інстытуцкім сховішчы або на персанальным сайце) да пачатку і падчас працэсу разгляду яе дадзеным часопісам, паколькi гэта можа прывесці да прадуктыўнага абмеркавання і большай колькасці спасылак на дадзеную працу. (Гл. The Effect of Open Access).

How to Cite

[1]
Каваленя, А.В. 2022. Эксплікацыя ступені якасці ў аўтарскіх параўнаннях беларускай і англійскай моў. Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Філалогія. 1 (Feb. 2022), 62–69.