Паэтыка сінтэзу ў раманах Джэймса Джойса «Уліс» і «Хаўтуры па Фінегане»

Аўтары

  • Наталля Уладзіміраўна Ламека Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт, пр. Незалежнасці, 4, 220030, г. Мінск, Беларусь https://orcid.org/0000-0001-7469-0882

Ключавыя словы:

Джэймс Джойс, сінтэз, сінтэз мастацтваў, сінтэз жанраў, поліфанія, гібрыдная вобразнасць, сімультаннасць, сканструяваная мова

Анатацыя

Даследуецца паэтыка сінтэзу ў сталай прозе ірландскага пісьменніка Джэймса Джойса (раманах «Уліс» і «Хаўтуры па Фінегане»). Актуальнасць яе вывучэння тлумачыцца неабходнасцю сістэматызацыі розных прыёмаў сінтэтычнай прыроды ў творах пісьменніка. Абгрунтавана, што яе выкарыстанне абумоўлена імкненнем аўтара да глабальнага асэнсавання свету і чалавека, спалучэннем нацыянальнага і ўніверсальнага ў тэкстах. Творы ірландскага аўтара разглядаюцца ў кантэксце культуры мяжы XIX–XX стст. і першай паловы ХХ ст. як эпохі найбольш радыкальных мастацкіх эксперыментаў і абнаўлення літаратурнай мовы за кошт сродкаў іншых відаў мастацтва. Выяўляюцца канцэптуальныя і стылёвыя сыходжанні ў раманах Дж. Джойса «Уліс», «Хаўтуры па Фінегане» і творах такіх аўтараў, як Вірджынія Вулф, Томас Стэрнз Эліят, Альфрэд Дзёблін, Томас Ман, Льюіс Кэрал, Барыс Віян, Пабла Пікаса, Сальвадор Далі, Макс Эрнст, Шарлота Саламон і інш. Акцэнт на паралелях паміж літаратурнымі тэкстамі і творамі жывапісу, графікі, кіно, музыкі і архітэктуры дазваляе выявіць інтэрмедыяльны характар прозы Дж. Джойса. Асаблівая ўвага нададзена такім складнікам паэтыкі сінтэзу, як сінтэз мастацтваў, сінтэз жанраў і родаў літаратуры, экфрасіс, музычнасць, кінематаграфічнасць тэксту, поліфанія, гібрыдная вобразнасць, сканструяваная мова, сімультаннасць і полістылістыка.

Біяграфія аўтара

  • Наталля Уладзіміраўна Ламека, Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт, пр. Незалежнасці, 4, 220030, г. Мінск, Беларусь

    кандыдат філалагічных навук, дацэнт; дацэнт кафедры замежнай літаратуры філалагічнага факультэта

Бібліяграфічныя спасылкі

  1. Marcus L. The tenth muse. Writing about cinema in the modernist period. Oxford: Oxford University Press; 2008. 584 p.
  2. Hanaway-Oakley C. James Joyce and the phenomenology of film. Oxford: Oxford University Press; 2017. 158 p.
  3. Smyth G. Music and sound in the life and literature of James Joyce: Joyces Noyces. Cham: Palgrave Macmillan; 2020. 331 p.
  4. Khrushcheva NA. [Fugue’s Wake: Musical strategies of James Joyce]. Opera musicologica. 2012;1(11):47–61. Russian.
  5. Pulina EL. [Phonetic devices of the «Sirens» in James Joyce’s «Ulysses»: new words and ways of their interlingual transposition]. Bulletin of Chelyabinsk State University. 2007;1:72–81. Russian.
  6. Eco U. Le poetiche di Joyce. Milan: Bompiani; 1994. 171 p. Russian edition: Eco U. Poetiki Dzhoisa. Koval’ A, translator. Saint Petersburg: Symposium; 2003. 496 p.
  7. Khoruzhiy SS. «Uliss» v russkom zerkale [«Ulysses» in Russian mirror]. In: Joyce J. Izbrannoe. Tom 2 [Selected works. Volume 2]. Khinkis VA, Khoruzhiy SS, Bogoslovskaya-Bobrova MP, translators. Moscow: TERRA; 1997. p. 361–558. Russian.
  8. Petrov MA. Simul’tannost’ v iskusstve. Kul’turnye smysly i paradoksy [Simultaneity in arts. cultural senses and paradoxes]. Moscow: Indrik; 2010. 176 p. Russian.
  9. Lameka NU. Khaosmos Dzheimsa Dzhoisa kak mul’tistabil’naya sistema (sinergeticheskaya priroda khudozhestvennogo fenomena) [James Joyce’s chaosmos as a multistable system (synergetic nature of the artistic phenomenon)]. Minsk: National Institute for Higher Education; 2006. 172 p. Russian.
  10. Lameka NU. [Poetics of simultaneity in James Joyce’s and Pablo Picasso’s works]. Vestnik MGLU. Seriya 1. Filologiya. 2019;1:164–170. Russian.
  11. Lameka NU. [Cinematic devices in James Joyce’s novel «Ulysses»]. Vesnіk BDU. Seryja 4. Filalogija. Zhurnalistyka. Pedagogika. 2015;1:18–22. Russian.
  12. Ushakova OM. Modernizm: on the limits of the term. Vestnik Permskogo universiteta. 2010;6:(12)109–114. Russian.
  13. Joyce J. Ulysses. Glasgow: Flamingo; 1994. 940 p.
  14. Joyce J. Uliss [Ulysses]. Khinkis VA, Khoruzhiy SS, translators. Saint Petersburg: Simpozium; 2000. 830 p. Russian.
  15. Joyce J. A portrait of the artist as a young man. London: Penguin; 1996. 288 p.
  16. Joyce J. Portret khudozhnika v yunosti [A portrait of the artist as a young man]. Bogoslovskaya MP, translator. Saint Petersburg: Azbuka; 2000. 378 p. Russian.
  17. Joyce J. Finnegans Wake. London: Penguin; 2000. 628 p.
  18. Belyaev K. «Finnegans Wake»: an apology for translation. ©oyuz pisatelei [Internet]. 2000 [cited 2021 December 5]:2. Available from: https://studylib.ru/doc/3978255/perevod_fragmenta_finnegans_wake. Russian.
  19. Parrinder P. James Joyce. Cambridge: Cambridge University Press; 1984. 262 p.
  20. Mozhejko MA. [Khaosmos]. In: Gritsanov AA, Mozhejko MA, editors. Postmodernizm. Entsiklopediya [Postmodernism. Encyclopedia]. Minsk: Interpresservis; 2001. p. 937–938. Co-published by the «Knizhnyi Dom». Russian.
  21. Carroll L. Through the Looking Glass. London: Penguin; 1994. 176 p.
  22. Carroll L. Priklyucheniya Alisy v strane chudes. Skvoz’ zerkalo i chto tam uvidela Alisa, ili Alisa v Zazerkal’e [Alice’s adventures in Wonderland. Through the mirror and what Alice saw there, or Alice through the Looking Glass]. Demurova NM, translator. Moscow: Nauka; 1978. 360 p. Russian.

Апублікавана

2022-02-08

How to Cite

[1]
Ламека, Н.У. 2022. Паэтыка сінтэзу ў раманах Джэймса Джойса «Уліс» і «Хаўтуры па Фінегане». Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Філалогія. 1 (Feb. 2022), 5–15.