Вектары даследчай практыкі ў вобласці «канісказнаўства» на сучасным этапе

Аўтары

  • Сяргей Эдуардавіч Сомаў Духоўна-асветніцкі цэнтр імя свяціцеля Георгія Каніскага, вул. Архірэйскі Вал Каніскага, 3, 212030, г. Магілёў, Беларусь

Ключавыя словы:

Георгій Каніскі, асветнік, праваслаўе, гістарыяграфія, філалогія, філасофія, багаслоўе, літаратуразнаўства

Анатацыя

Аналізуюцца асноўныя напрамкі сучаснай даследчай практыкі ў адносінах да жыцця, дзейнасці і творчасці на ўсходнеславянскіх, перш за ўсё на беларускіх, землях Георгія Каніскага – архіепіскапа Магілёўскага і Беларускага, аднаго з выдатных дзеячаў эпохі асветы. Адзначаецца, што цікавасць сучасных свецкіх і царкоўных вучоных звернута ў большай ступені да гістарычнай ролі свяціцеля ў адстойванні праў праваслаўных хрысціян Рэчы Паспалітай на свабоднае веравызнанне ў другой палове XVIII ст., а таксама ў магчымасці вяртання беларускіх уніятаў у праваслаўе. Указваецца, што з філалагічнага пункту гледжання тэкставая спадчына Георгія Каніскага застаецца малавывучанай у сувязі з цяжкадаступнасцю тэкстаў, якія з’яўляюцца бібліяграфічнай рэдкасцю. Асобныя даследчыкі вывучаюць моўны склад твораў архіепіскапа, якія ўключаюць, акрамя агульнарускай лексікі, элементы ўкраінскай, польскай і беларускай моў.

Біяграфія аўтара

  • Сяргей Эдуардавіч Сомаў, Духоўна-асветніцкі цэнтр імя свяціцеля Георгія Каніскага, вул. Архірэйскі Вал Каніскага, 3, 212030, г. Магілёў, Беларусь

    кандыдат філалагічных навук, дацэнт; дырэктар

Бібліяграфічныя спасылкі

  1. Кашуба МВ. Георгий Конисский. Москва: Мысль; 1979. 173 с.
  2. Буглаков МИ. Преосвященный Георгий Конисский, архиепископ Могилёвский: курсовое сочинение студента Ленинградской духовной академии священника Михаила Булгакова. Минск: Минский Свято-Духов кафедральный собор; 2000. 653 с.
  3. Часовников В. Пастырь православной Белоруссии. Наш современник. 2007;12:256–260.
  4. Алексейченко ГА. На ниве духовного служения и просвещения: Г. Конисский и И. Григорович. В: Мезга НН, редактор. Православие: история и современность. Сборник научных статей. Гомель: Гомельский государственный университет имени Ф. Скорины; 2017. с. 44–50.
  5. Грабовская ИН. Деятельность епископа Г. Конисского в контексте духовно-религиозной и политической жизни могилёвской общины XVIII ст. У: Бацюкоў МА, Пушкін ІА, укладальнікі. Гісторыя Магілёва: мінулае і сучаснасць. Зборнік навуковых прац удзельнікаў X Міжнароднай навуковай канферэнцыі; 25–26 мая 2017 г.; Магілёў, Беларусь. Магілёў: Магілёўскі дзяржаўны ўніверсітэт харчавання; 2017. c. 257–260.
  6. Лабынцев ЮА. Белорусское актовое собрание архиепископа Георгия Конисского. Россия и Беларусь: история и культура в прошлом и настоящем. 2016;1:96–104. EDN: ZUIMPJ.
  7. Лойко АИ. Георгий Конисский и Александр Дембовецкий: преемственность духовной деятельности. В: Шейбак ВВ, Изергина ЕН, Кнурева ЯС, составители. Жизнь и творческое наследие А. С. Дембовецкого: к 180-летию со дня рождения. Материалы Международной научно-практической конференции; 13 марта 2020 г.; Могилёв, Беларусь. Минск: Беларуская навука; 2021. с. 64–66.
  8. Наумчик В. Подготовка и образовательный уровень преподавательского состава Могилёвской духовной семинарии времен святителя Георгия (Конисского). В: Акимов С, Слесарев АВ, редакторы. Церковная наука в начале третьего тысячелетия: актуальные проблемы и перспективы развития. Материалы Международной научной конференции; 2 ноября 2016 г.; Минск, Беларусь. Минск: Издательство Минской духовной академии; 2017. с. 282–290.
  9. Синенький Н. Архиепископ Георгий Конисский как религиозный, политический и культурный деятель. В: Кириенко ВВ, Елизаров СА, Михайлов МИ, Сычёва НВ, Карчевская ЕН, Кацубо СП и др., редакторы. Беларусь в современном мире. Материалы XV Международной научной конференции студентов, магистрантов, аспирантов и молодых ученых; 19–20 мая 2022 г.; Гомель, Беларусь. Гомель: Гомельский государственный технический университет имени П. О. Сухого; 2022. с. 33–36. EDN: ISGBUP.
  10. Фощан ЯИ. Архиепископ Могилёвский Георгий Конисский и межконфессиональные отношения на землях Беларуси второй половины XVIII столетия. У: Бацюкоў АМ, Пушкін ІА, укладальнікі. Гісторыя Магілёва: мінулае і сучаснасць. Зборнік навуковых прац удзельнікаў IX Міжнароднай навуковай канферэнцыі; 25–26 чэрвеня 2015 г.; Магілёў, Беларусь. Магілёў: Магілёўскі дзяржаўны ўніверсітэт харчавання; 2015. c. 369–374.
  11. Колыванов ГЕ. Святитель Георгий (Конисский) и его время. Угрешский вестник. 2007;4–5:160–172.
  12. Романчук АА. Деятельность святителя Георгия (Конисского) по воссоединению униатов в контексте конфессиональной политики императрицы Екатерины II. В: Коваленя АА, редактор. Государство, общество и Церковь в истории Беларуси: к 500-летию издания Франциском Скориной печатной Библии и 300-летию со дня рождения святителя Георгия Конисского, архиепископа Могилёвского. Материалы Международной научно-практической конференции; 12–13 октября 2017 г.; Минск – Жировичи, Беларусь. Минск: Издательство Минской духовной академии; 2018. с. 59–63.
  13. Сухова НЮ. Роль епархиальных архиереев в подготовке пастырей: преосвященные Георгий (Конисский) и Парфений (Сопковский). В: Коваленя АА, редактор. Государство, общество и Церковь в истории Беларуси: к 500-летию издания Франциском Скориной печатной Библии и 300-летию со дня рождения святителя Георгия Конисского, архиепископа Могилёвского. Международная научно-практическая конференция; 12–13 октября 2017 г.; Минск – Жировичи, Беларусь. Минск: Издательство Минской духовной академии; 2018. с. 7–10.
  14. Теплова ВА. Архиепископ Могилёвский Георгий Конисский – историк. Научные труды Республиканского института высшей школы. 2011;11(часть 1):253–258.
  15. Теплова ВА. История православия в трудах архиепископа Могилёвского Георгия Конисского. Ведомости Минской митрополии. 2017;9:50–53.
  16. Теплова ВА. Пастырь добрый, строгий и милосердный. Ступени. 2017;3:21–24.
  17. Теплова ВА. Пастырь добрый, строгий и милосердный. Ступени. 2017;4:44–47.
  18. Ивашкевич П. Книга «Слова и речи» святителя Георгия (Конисского) 1861 г. издания: информационный потенциал. В: Тупеко В, редактор. 1030-летие православной церкви в Беларуси: история и современность. Сборник статей участников Международной научной конференции; 9 июня 2022 г.; Минск, Беларусь. Минск: Издательство Минской духовной академии; 2023. с. 251–259.
  19. Масловский РС. Святитель Георгий Конисский, архиепископ Могилёвский. В: Сыманович ТН, Гавриловец ЛВ, Брель ОГ, редакторы. Нравственные ценности и будущее человечества. Материалы IV Туровских епархиальных образовательных чтений; 27 октября 2017 г.; Мозырь – Калинковичи, Беларусь. Мозырь: Мозырский государственный педагогический университет имени И. П. Шамякина; 2018. с. 100–102.
  20. Миронович А. Значение образования в посланиях владыки Георгия (Конисского). В: Вабищевич АН, редактор. Религиозно-нравственное воспитание детей дошкольного и школьного возраста. Сборник материалов региональной научной конференции; 24 ноября 2017 г.; Брест, Беларусь. Брест: Брестский государственный университет; 2018. с. 73–94.
  21. Царенок АВ. Догматичні смисли драми святителя Георгія (Кониського) «Вокресіння мертвих». Філософьскі обріі. 2021;45:79–95. DOI: 10.33989/2075-1443.2021.45.243034.
  22. Царенок А. Драма святителя Георгия (Конисского) «Воскресение мертвых»: связь с евангельскими притчами. Вестник Харьковской духовной семинарии. 2020;11:27–34.
  23. Саверчанка ІВ. Спадчына Георгія Каніскага ў лёсе ўсходніх славян. В: Коваленя АА, редактор. Государство, общество и Церковь в истории Беларуси: к 500-летию издания Франциском Скориной печатной Библии и 300-летию со дня рождения святителя Георгия Конисского, архиепископа Могилёвского. Международная научно-практическая конференция; 12–13 октября 2017 г.; Минск – Жировичи, Беларусь. Минск: Издательство Минской духовной академии; 2018. с. 3–6.
  24. Караткевіч ІІ. Рэгіянальныя асаблівасці ў моўным афармленні публіцыстыкі св. Георгія (Каніскага). У: Лакотка АІ, Арловіч ВА, Баразна МР, Бондар ЮП, Гусакоў УР, Дулава КМ і др., рэдактары. Традыцыі і сучасны стан культуры і мастацтваў. Зборнік навуковых артыкулаў Міжнароднага навуковага кангрэса; 10 верасня 2020 г.; Мінск, Беларусь. Выпуск 3. Мінск: Права і эканоміка; 2022. с. 399–402.
  25. Кожурина ТА. Языковая картина мира Георгия Конисского. Государство, общество и Церковь в истории Беларуси: к 500-летию издания Франциском Скориной печатной Библии и 300-летию со дня рождения святителя Георгия Конисского, архиепископа Могилёвского. Международная научно-практическая конференция; 12–13 октября 2017 г.; Минск – Жировичи, Беларусь. Минск: Издательство Минской духовной академии; 2018. с. 63–67.
  26. Щавинская ЛЛ. Начало издательской деятельности архиепископа Георгия Конисского в Белоруссии. Россия и Беларусь: история и культура в прошлом и настоящем. 2016;1:105–111. EDN: ZUIMPT.
  27. Романова НИ. Памятники книжной культуры из библиотеки преосвященного Георгия Конисского (по фондам НББ). У: Дзем’яновіч ТА, Доўнар ЛІ, Самайлюк ТА, складальнікі. Беларуская кніга ў кантэксце сусветнай кніжнай культуры. Зборнік навуковых артыкулаў Міжнароднай навукова-практычнай канферэнцыі; 7–8 лютага 2006 г.; Мінск, Беларусь. Частка 1. Мінск: Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт культуры і мастацтваў; 2006. с. 88–93.
  28. Романова НИ. Судьба библиотеки преосвященного Георгия Конисского (по материалам Национальной библиотеки Беларуси). У: Рошчына ТІ, складальнік. Рэха беларускіх кнігазбораў: лёсы прыватных бібліятэк. Зборнік артыкулаў. Суша АА, рэдактар. Мінск: Нацыянальная бібліятэка Беларусі; 2018. с. 86–95.

Downloads

Апублікавана

2025-12-09

Выпуск

№ 3 (2025): Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Філалогія

Раздзел

Літаратуразнаўства

License

Copyright (c) 2026 Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Філалогія

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.

Аўтары, публікуюцца ў дадзеным часопісе, згаджаюцца з наступным:

  1. Аўтары захоўваюць за сабой аўтарскія правы на працу і прадастаўляюць часопісу права першай публікацыі працы на ўмовах ліцэнзіі Creative Commons Attribution-NonCommercial. 4.0 International (CC BY-NC 4.0).
  2. Аўтары захоўваюць права заключаць асобныя кантрактныя дамоўленасці, якія тычацца неэксклюзіўнага распаўсюджвання версіі працы ў апублікаваным тут выглядзе (напрыклад, размяшчэнне яе ў інстытуцкім сховішчы, публікацыю ў кнізе) са спасылкай на яе арыгінальную публікацыю ў гэтым часопісе.
  3. Аўтары маюць права размяшчаць іх працу ў інтэрнэце (напрыклад, у інстытуцкім сховішчы або на персанальным сайце) да пачатку і падчас працэсу разгляду яе дадзеным часопісам, паколькi гэта можа прывесці да прадуктыўнага абмеркавання і большай колькасці спасылак на дадзеную працу. (Гл. The Effect of Open Access).

How to Cite

[1]
Сомаў, С.Э. 2025. Вектары даследчай практыкі ў вобласці «канісказнаўства» на сучасным этапе. Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Філалогія. 3 (Dec. 2025), 28–33. DOI:https://doi.org/10.33581/2521-6775-2025-3-%p.