Семантыка імёнаў прадстаўнікоў старажытнаарабскага пантэона

Аўтары

  • Кацярына Вітальеўна Дунай Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт, пр. Незалежнасці, 4, 220030, г. Мінск, Беларусь
  • Марына Анатольеўна Ісачанкава Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт, пр. Незалежнасці, 4, 220030, г. Мінск, Беларусь

Ключавыя словы:

семантыка тэонімаў, даісламскі пантэон, джахілія, сачыненне «Кніга аб ідалах», лінгвакультуралагічны аналіз

Анатацыя

Аналізуюцца імёны прадстаўнікоў старажытнаарабскага пантэона. Матэрыялам для працы паслужылі паэтычныя тэксты даісламскага перыяду, а таксама звесткі з сачынення «Кніга пра ідалаў» Хішама ібн аль-Калбі (VIII ст.). Прыводзяцца пераклад фрагментаў даісламскіх вершаў, у якіх фігуруюць тэонімы, а таксама каментарыі да гэтых фрагментаў. У сачыненнях згадваюцца імёны багоў, але адсутнічаюць дэталізацыя і разгорнутыя апісанні персанажаў. Праведзенае даследаванне дазваляе зрабіць выснову аб тым, што ў даісламскі перыяд у арабаў існаваў даволі шырокі, але некадыфікаваны пантэон. З дапамогай лінгвакультуралагічнага падыхода ўдакладняецца семантыка вобразаў прадстаўнікоў старажытнаарабскага пантэона.

Біяграфіі аўтараў

  • Кацярына Вітальеўна Дунай, Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт, пр. Незалежнасці, 4, 220030, г. Мінск, Беларусь
    выкладчык-стажор кафедры ўсходазнаўства факультэта міжнародных адносін
  • Марына Анатольеўна Ісачанкава, Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт, пр. Незалежнасці, 4, 220030, г. Мінск, Беларусь
    старшы выкладчык кафедры ўсходазнаўства факультэта міжнародных адносін

Бібліяграфічныя спасылкі

  1. Hoyland RG. Arabia and the Arabs from the Bronze Age to the coming of Islam. London: Routledge; 2001. 344 p.
  2. Лундин АГ. Южная Аравия. Памятники древней истории и культуры. Санкт-Петербург: Петербургское востоковедение; 1998. 320 с.
  3. Чумакова АП. Искусство Восточного Средиземноморья I–IV веков. Москва: Искусство; 1985. 255 с.
  4. Геродот. История. Ленинград: Наука; 1972. 601 с.
  5. Фильштинский ИМ. История арабской литературы V – начала X века. Москва: Наука; 1985. 531 с.
  6. Ибн аль-Калби Х. Книга об идолах. Москва: Наука; 1984. 64 с.
  7. ﻯﺮﺒﻜﻟﺍ ﻑﺭﺎﻌﻤﻟﺍ ﺲﻤﺷ ﻲﻧﻮﺒﻟﺍ ﻲﻠﻋ ﻦﺑ ﺪﻤﺣٔﺍ = Шейх Ахмед аль-Буни. Китаб аль-Маариф. 2008. 1188 с.
  8. Al-Jallad A. The religion and rituals of the nomads of pre-Islamic Arabia: a reconstruction based on the Safaitic inscriptions. Leiden: Brill; 2022. 150 p.
  9. Al-Jallad A. The decipherment of the Dhofari script – three halḥam abecedaries and the first glimpses into the corpus. JEOL. 2025;49:119 –147.
  10. Шифман ИШ. Культура древнего Угарита (XIV–XIII вв. до н. э.). Москва: Наука; 1987. 235 с.
  11. Perrot G, Chipiez C. A history of art in Chaldæa & Assyria. Volume 1. London: Chapman and hall; 1884. 398 p.
  12. Нофал ФО. Теонимы сафаитских надписей: предварительные замечания. Письменные памятники Востока. 2021;18(1):53– 61.
  13. Langdon SH. Semitic mythology. In: MacCulloch JA, Moore GF, editors. The mythology of all races. Volume 5. Boston: Archeological Institute of America; 1931. 454 р.
  14. Остроумов НП. Исламоведение. Аравия, колыбель ислама. Москва: Юрайт; 2021. 218 с.
  15. Токарев СА, редактор. Мифы народов мира. Москва: Советская энциклопедия; 2008. 1147 с.
  16. ﺭﻮﻈﻨﻣ ﻦﺑﺍ ﺏﺮﻌﻟﺍ ﻥﺎﺴﻟ = Ибн Манзур МБМ. Лисан аль-араб. Том 7. Каир: Дар ал-маариф; 1979. 4978 с.
  17. Lipiski E. The Aramaeans: their ancient history, culture, region. Leuven: Peeters Publishers & Department of Oriental Studies Bondgenotenlaan; 2000. 688 p.
  18. Герасимов НК, составитель. Финикийская мифология. Санкт-Петербург: Летний сад; 1999. 331 с.
  19. Дьяконов ИМ. Народы древней Передней Азии. В: Вильчевский ОЛ, Первшиц АИ, редакторы. Труды института этнографии имени Н. И. Миклухо-Маклая. Новая серия. Москва: Издательство Академии Наук СССР; 1958. с. 47–55.
  20. Старцев Р. Тайны драгоценных камней. Москва: Рипол классик; 2002. 381 с.
  21. Lange D. Ancient kingdoms of West Africa: African-centred and Canaanite-Israelite perspective. Dettelbach: Verlag J.H. Röll; 2004. 586 p.
  22. Лундин АГ. Южная Аравия в VI в. Москва: Наука; 1961. 192 с.

Downloads

Апублікавана

2026-05-22

Выпуск

№ 1 (2026): Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Філалогія

Раздзел

Мовазнаўства

License

Copyright (c) 2026 Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Філалогія

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.

Аўтары, публікуюцца ў дадзеным часопісе, згаджаюцца з наступным:

  1. Аўтары захоўваюць за сабой аўтарскія правы на працу і прадастаўляюць часопісу права першай публікацыі працы на ўмовах ліцэнзіі Creative Commons Attribution-NonCommercial. 4.0 International (CC BY-NC 4.0).
  2. Аўтары захоўваюць права заключаць асобныя кантрактныя дамоўленасці, якія тычацца неэксклюзіўнага распаўсюджвання версіі працы ў апублікаваным тут выглядзе (напрыклад, размяшчэнне яе ў інстытуцкім сховішчы, публікацыю ў кнізе) са спасылкай на яе арыгінальную публікацыю ў гэтым часопісе.
  3. Аўтары маюць права размяшчаць іх працу ў інтэрнэце (напрыклад, у інстытуцкім сховішчы або на персанальным сайце) да пачатку і падчас працэсу разгляду яе дадзеным часопісам, паколькi гэта можа прывесці да прадуктыўнага абмеркавання і большай колькасці спасылак на дадзеную працу. (Гл. The Effect of Open Access).

How to Cite

[1]
Дунай, К.В. and Ісачанкава, М.А. 2026. Семантыка імёнаў прадстаўнікоў старажытнаарабскага пан￾тэона. Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Філалогія. 1 (May 2026), 55–65. DOI:https://doi.org/10.33581/2521-6775-2026-1-%p.