«Пераменлівасць і шматстайнасць часу» («Czasu odmiana i różność») Сімяона Полацкага: парафраза ці цыкл арыгінальных эпіграм?

Аўтары

  • Уладзімір Іванавіч Чарота Цэнтр даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры НАН Беларусі, вул. Сурганава, 1, корп. 2, 220072, г. Мінск, Беларусь

Ключавыя словы:

літаратура Беларусі, польскамоўная паэзія, эпіграма, гравюра

Анатацыя

Даследуецца крыніца паэтычнага твора «Пераменлівасць і шматстайнасць часу» («Сzasu odmiana i różność»), напісанага Сімяонам Полацкім на польскай мове ў беларускі перыяд творчасці. Устаноўлена, што тэкст, які складаецца з 48 радкоў, не з’яўляецца парафразай эмблематычнага цыкла са зборніка элегій «Ротулы да сваіх сыноў» («Rotuły do synów swych») М. Каханоўскага, а ўяўляе сабой цыкл з дзевяці арыгінальных эпіграм, якія беларускі вершатворац ХVII ст. напісаў да дзевяці гравюр серыі «XV. Выява плыні часу, а таксама станаў, цнотаў і заган, якія змяняюць адзін аднаго» («XV. Temporis vices, ac variorum per ipsum statuum, virtutum, vitiorumque repraesentatio»), апублікаваных у зборніку «Люстэрка розных абстрактных вобразаў» («Speculum diversarum imaginum speculativarum») (Антвэрпэн, 1638).

Біяграфія аўтара

  • Уладзімір Іванавіч Чарота, Цэнтр даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры НАН Беларусі, вул. Сурганава, 1, корп. 2, 220072, г. Мінск, Беларусь

    кандыдат філалагічных навук, дацэнт; старшы навуковы супрацоўнік аддзела беларускай літаратуры ХХ і ХХI стст. Інстытута літаратуразнаўства імя Янкі Купалы

Бібліяграфічныя спасылкі

  1. Симеон Полоцкий. Carmina Varia. Санкт-Петербург: Общество памяти игумении Таисии; 2014. 352 с.
  2. Николаев СИ. От Кохановского до Мицкевича: разыскания по истории польско-русских литературных связей XVII – первой трети XIX в. Санкт-Петербург: Издательство Санкт-Петербургского университета; 2004. 266 с. EDN: TNGQIR.
  3. Симеон Полоцкий. Вирши. Былинин ВК, Звонарева ЛУ, составители; Короткий ВГ, редактор. Минск: Мастацкая літаратура; 1990. 447 c.
  4. Rolland PA. Ut poesia pictura...: emblems and literary pictorialism in Simiaon Połacki’s early verse. Harvard Ukrainian Studies. 1992;16(1–2):67–86.
  5. Grześkowiak R. Poetycka recepcja rycin do «Tryumfów» Petrarki (druga połowa XVII i XVIII wiek). Ruch Literacki. 2019;5:493–510. DOI: 10.24425/rl.2019.131385.
  6. Черота ВИ. Источники польскоязычной поэзии Симеона Полоцкого. Вестник БГУИЯ. Серия 1, Филология. 2025;2(2):194–206.
  7. Kochanowski M. Rotuły do synów swych. Masłowska-Nowak A, editor. Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Badań Literackich PAN; 1997. 70 s. (Biblioteka pisarzy staropolskich; tom 10).
  8. Grześkowiak R. Wiersze na ryciny jako dominantа polskojęzycznej twórczości Symeona z Połocka. Część 1: Od bajki o starcu, chłopcu I ośle do oślej paraboli ludzkiego ciała. Pamiętnik Literacki. 2017;3:185–216. DOI: 10.18318/pl.2017.3.12.
  9. Grześkowiak R. Wiersze na ryciny jako dominanta polskojęzycznej twórczości Symeona z Połocka. Część 2: Czworaki. Pamiętnik Literacki. 2020;2:227–258. DOI: 10.18318/pl.2020.2.18.
  10. Сазонова ЛИ. Литературная культура России. Раннее Новое время. Москва: Языки славянских культур; 2006. 896 с. (Studia philologica). EDN: ZGJMGL.
  11. Хипписли А. Западное влияние на «Вертоград многоцветный» Симеона Полоцкого. В: Гольдич ЕА, редактор. Труды Отдела древнерусской литературы. Том 52. Санкт-Петербург: Дмитрий Буланин; 2001. с. 695–708.

Апублікавана

2026-09-08

How to Cite

[1]
Чарота, У.І. 2026. «Пераменлівасць і шматстайнасць часу» («Czasu odmiana i różność») Сімяона Полацкага: парафраза ці цыкл арыгінальных эпіграм?. Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Філалогія. 2 (Sep. 2026), 5–14. DOI:https://doi.org/10.33581/2521-6775-2026-2-%p.