Нестандартныя значэнні лексічных адзінак у драматычных творах Васіля Шашалевіча другой паловы 1920-х гг.

Аўтары

  • Леў Уладзіміравіч Глушыцкі Цэнтр даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры НАН Беларусі, вул. Сурганава, 1, корп. 2, 220072, г. Мінск, Беларусь

DOI:

https://doi.org/10.33581/2521-6775-2026-2-%25p

Ключавыя словы:

лексікалогія, лексікаграфія, мова мастацкай літаратуры, драматургія, В. Шашалевіч, значэнне, семантыка

Анатацыя

Упершыню аналізуюцца з мовазнаўчага пункту гледжання п’есы В. Шашалевіча «Змрок» і «Воўчыя ночы». Выкарыстаныя аўтарам лексічныя сродкі разглядаюцца ў аспекце адносін іх значэнняў да значэнняў адпаведных адзінак у сучасным стандарце беларускай літаратурнай мовы. Праводзіцца сістэматызацыя не зафіксаваных асноўнымі сучаснымі кадыфікацыйнымі крыніцамі значэнняў лексем паводле іх часцінамоўнай прыналежнасці. Прыводзяцца колькасныя даныя, атрыманыя ў выніку аналізу фактычнага матэрыялу.

Біяграфія аўтара

  • Леў Уладзіміравіч Глушыцкі, Цэнтр даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры НАН Беларусі, вул. Сурганава, 1, корп. 2, 220072, г. Мінск, Беларусь

    аспірант аддзела лексікалогіі і лексікаграфіі Інстытута мовазнаўства імя Якуба Коласа. Навуковы кіраўнік – доктар філалагічных навук, дацэнт Т. Е. Старасценка

Бібліяграфічныя спасылкі

Крамко ІІ, Юрэвіч АК, Яновіч АІ. Гісторыя беларускай літаратурнай мовы. Том 2. Мінск: Навука і тэхніка; 1968. 340 с.

Жыркевіч МІ. Аб мове камедыі Я. Купалы «Паўлінка». У: Гілевіч НС, рэдактар. Даследаванні па беларускай і рускай мовах. Мінск: БДУ імя У. І. Леніна; 1958. с. 69 – 80.

Кучар А. Літаратурна-крытычныя артыкулы. Мінск: Дзяржвыдавецтва БССР; 1953. 560 с.

Міхалевіч АГ. Сінтаксічныя асаблівасці мовы герояў камедыі Кандрата Крапівы «Хто смяецца апошнім». У: Манкевіч АА, укладальнік. Беларуская літаратура ў культурнай прасторы сучаснага грамадства. Матэрыялы Міжнароднай навуковай канферэнцыі да 120-годдзя з дня нараджэння народнага пісьменніка Беларусі Кандрата Крапівы; 3–4 сакавіка 2016 г.; Мінск, Беларусь. Мінск: Права і эканоміка; 2016. с. 356 –359.

Сцяшковіч ТФ. З назіранняў над мовай К. Крапівы. Мінск: Выдавецтва БДУ імя У. І. Леніна; 1961. 108 с.

Лепешаў ІЯ. Фразеалогія ў творах Кандрата Крапівы. Мінск: Навука і тэхніка; 1976. 152 с.

Рагаўцоў ВІ. Маўленчае выражэнне камічнага ў беларускай драматургіі. Магілёў: Магілёўскі дзяржаўны ўніверсітэт імя А. А. Куляшова; 2002. 304 с.

Рагаўцоў ВІ. Вербальныя сродкі камічнага ў беларускай драматургіі: 1920 –1940-я гады. Гродна: ЮрСаПрынт; 2015. 254 с.

Шубадзёрава АМ. Каламбур у беларускай драматургіі. Магілёў: Магілёўскі дзяржаўны ўніверсітэт імя А. А. Куляшова; 2007. 56 с.

Глушыцкі ЛУ. Мова драмы «Апошняе спатканне» Уладзіслава Галубка і яе ацэнка Максімам Гарэцкім. У: Свістунова МІ, рэдактар. Пісьменнік – мова – стыль. Матэрыялы ІІІ Міжнароднай навуковай канферэнцыі; 21–22 верасня 2023 г.; Мінск, Беларусь. Мінск: БДУ; 2023. с. 295 –300.

Глушыцкі ЛУ. Стылістыка аўтарскай мовы ў драме «Пакрыўджаныя» Л. Родзевіча. У: Капылоў ІЛ, рэдактар. Беларуская мова – галоўная гісторыка-культурная каштоўнасць нацыі і дзяржавы (да 95-годдзя Інстытута мовазнаўства імя Якуба Коласа). Мінск: Беларуская навука; 2025. с. 320 –326.

Лаўшук СС. Станаўленне беларускай савецкай драматургіі. Мінск: Навука і тэхніка; 1984. 190 с.

Мамачкін З. «Мой вораг – эпоха»: лёс драматурга Васіля Шашалевіча. Роднае слова. 1994;9:11–17.

Мамачкін З. Драматургія Васіля Шашалевіча. Роднае слова. 1997;1:4 –17.

Арочка ММ, Багдановіч ІЭ, Бароўка ВЮ, Варвашэвіч МА, Васючэнка ПВ, Гніламёдаў УВ. Гісторыя беларускай літаратуры ХХ стагоддзя. Том 2. Мінск: Беларуская навука; 1999. 903 с.

Шашалевіч В. Сумны зьвер. Узвышша. 1928;5:102–111.

Шашалевіч В. Воўчыя ночы (драматычныя абразы). Узвышша. 1929;1:54 –70.

Шашалевіч В. Воўчыя ночы (драматычныя абразы). Узвышша. 1929;4:25– 41.

Шашалевіч В. Воўчыя ночы (драматычныя абразы). Узвышша. 1929;7:43– 69.

Галуза ІУ. Слоўнік жывой беларускай мовы ў 20-я гады ХХ ст.: крытэрыі адбору лексікі і яе фіксацыя. Доклады Национальной академии наук Беларуси. 2015;6:115–122.

Шынклер Хв. Запіскі інструктора Томана. Мінск: Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі; 1934. 218 с.

Downloads

Апублікавана

2026-09-01

Выпуск

№ 2 (2026): Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Філалогія

Раздзел

Мовазнаўства

License

Copyright (c) 2026 Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Філалогія

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.

Аўтары, публікуюцца ў дадзеным часопісе, згаджаюцца з наступным:

  1. Аўтары захоўваюць за сабой аўтарскія правы на працу і прадастаўляюць часопісу права першай публікацыі працы на ўмовах ліцэнзіі Creative Commons Attribution-NonCommercial. 4.0 International (CC BY-NC 4.0).
  2. Аўтары захоўваюць права заключаць асобныя кантрактныя дамоўленасці, якія тычацца неэксклюзіўнага распаўсюджвання версіі працы ў апублікаваным тут выглядзе (напрыклад, размяшчэнне яе ў інстытуцкім сховішчы, публікацыю ў кнізе) са спасылкай на яе арыгінальную публікацыю ў гэтым часопісе.
  3. Аўтары маюць права размяшчаць іх працу ў інтэрнэце (напрыклад, у інстытуцкім сховішчы або на персанальным сайце) да пачатку і падчас працэсу разгляду яе дадзеным часопісам, паколькi гэта можа прывесці да прадуктыўнага абмеркавання і большай колькасці спасылак на дадзеную працу. (Гл. The Effect of Open Access).

How to Cite

[1]
Глушыцкі, Л.У. 2026. Нестандартныя значэнні лексічных адзінак у драматычных творах Васіля Шашалевіча другой паловы 1920-х гг. Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Філалогія. 2 (Sep. 2026), 60–70. DOI:https://doi.org/10.33581/2521-6775-2026-2-%p.