«Увасабленне ідэальнага» як фактар мастацка-эстэтычнага развіцця рускай літаратуры XIX ст. - Башкіраў, Дзмітрый Леанідавіч (Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Філалогія, 2025)
Разглядаецца праблема літаратурна-эстэтычнай сістэмы ў рамках развіцця рускай літаратуры XIX ст. – рэалізму. Большасць пытанняў, звязаных з рэалізмам, групуюцца вакол маналагічнай прыроды еўропацэнтрычнай мадэлі развіцця культуры, якая ляжыць у аснове вывучэння і разумення мастацкіх з’яў, што супярэчыць сутнасці ўнікальнага духоўнага феномена – усходнеславянскай пісьменнасці. Прапануецца новы погляд на гэту праблему, сутнасць якога адлюстроўвае паняцце «ўвасабленне ідэальнага». На фарміраванне мастацка-эстэтычных прынцыпаў рускай літаратуры паўплывалі рух сэнсаў і плынь згушчаных сувязей, якія ўзніклі ўнутры асветніцкай дзейнасці Кірыла і Мяфодзія («пераклад») і ўтварылі на ўсходнеславянскай глебе пісьменнасць, што з’яўлялася «ядром». Сукупнасць дынамічных праяў «ядра» ў культурна-гістарычным асяроддзі стварыла архітэктоніку каштоўнасна-эстэтычных адносін – «увасабленне ідэальнага».