«Матыў радасці» ў старабеларускіх і старарускіх лістах: экспліцытнае і імпліцытнае ў фармуляры эпісталярных тэкстаў - Зуева, Вольга Уладзіміраўна (Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Філалогія, 2025)
На аснове апісання структуры, семантыкі і функцыянавання ўстойлівых выказванняў, якія вербалізуюць эпісталярны «матыў радасці» ў 46 старабеларускіх (1440 –1575 гг.) і 50 старарускіх (1413 –1680-я гг.) крыніцах, вырашаюцца пытанні пра ролю асобных жанравых формул у тэкставай арганізацыі лістоў і пра наяўнасць імпліцытных элементаў у індывідуальных фармулярах лістоў. Устанаўліваюцца тры тыпы формул, якія рэалізуюць «матыў радасці» і фіксуюцца ў абодвух корпусах крыніц з сярэдзіны XV ст. Аналізуюцца тэкставыя пазіцыі формул. Абгрунтоўваецца з’ява сэнсавых імплікатур – фрагментаў этыкетнага зместу, якія, уваходзячы ва ўмоўны фармуляр эпісталярнага тэксту, адсутнічаюць у канкрэтным лісце, але да якіх адсылаюць ужытыя ў ім устойлівыя выказванні. Аргументуецца аднясенне «формулы радасці» ў тэкставай пазіцыі пасля прывітання і (ці) указання адрасата (абодвух камунікантаў) да сэнсавага блока «Каментарыі наконт атрымання ліста адрасата». У дачыненні да спосабаў вербалізацыі «матыву радасці» выяўляецца высокая ступень блізкасці супастаўляемых эпісталярных традыцый, якая захоўваецца ў дыяхраніі.
Keywords: старабеларуская мова; стараруская мова; эпісталярны тэкст; эпісталярны матыў; фармуляр; тэкставая формула; сэнсавая імплікатура