Беларуска-польскае памежжа ў творах Марыі Радзевіч 1920–30-х гг.: спецыфіка мастацкага адлюстравання

Аўтары

  • Мікалай Мікалаевіч Хмяльніцкі Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт, пр. Незалежнасці, 4, 220030, г. Мінск, Беларусь

Ключавыя словы:

беларуска-польскае памежжа, мастацкі вобраз, культурны дыялог, аўтабіяграфізм, аўтар, апавядальнік, рэалізм, беларускія рэаліі, дыскурс

Анатацыя

Вывучаецца праблематыка беларуска-польскага памежжа ў творах Марыі Радзевіч 1920–30-х гг. з улікам гістарычных падзей і сацыякультурнага кантэксту. Выяўлена, на якіх узроўнях у творчасці польскай пісьменніцы прысутнічаюць і функцыянуюць беларускія рэаліі, вобразы і матывы. Асаблівая ўвага звернута на мастацкія стратэгіі ўвасаблення ў творах М. Радзевіч быту і традыцый жыхароў беларускага Палесся. Вызначана, якім чынам аўтару ўдалося максімальна рэалістычна ўзнавіць жыццё на беларуска-польскім памежжы ў драматычныя перыяды (Першая сусветная вайна, акупацыя, Савецка-польская вайна), а таксама актуалізаваць праблемы сацыяльнай і нацыянальнай дыскрымінацыі ў міжваеннай Польшчы. Прадметам даследавання з’яўляюцца спецыфіка аповеду, пейзажныя карціны, вобразна-стылявыя прыёмы, псіхалагізм, аўтабіяграфічны дыскурс, беларускія героі і рэаліі ў творах М. Радзевіч 1920–30-х гг.

Біяграфія аўтара

  • Мікалай Мікалаевіч Хмяльніцкі, Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт, пр. Незалежнасці, 4, 220030, г. Мінск, Беларусь

    кандыдат філалагічных навук, дацэнт; загадчык кафедры кітайскай філалогіі філалагічнага факультэта

Бібліяграфічныя спасылкі

  1. Liashuk V. [Maria Rodziewiczówna and Polesie]. Narodnaia trybuna. 1995 April 15. p. 3. Belarusian.
  2. Astashonak LV. [Problems of education in М. Rodziewiczówna’s novel «The terrible grandfather»]. In: Ljashuk VJ, Sen’kavec UA, editors. Zbornik navukovyh matjeryjalaw, prysvechanyh 75-goddzju i 130-goddzju z dnja naradzhjennja I. Melezha i M. Radzevich [Collection of scientific articles devoted to 75th anniversary and 130th anniversary of the birth of I. Melezh and M. Radzevich]. Brest: Brest State A. S. Pushkin University; 1999. p. 78–80. Belarusian.
  3. Mal’dzis AV. [Rodziewiczówna Maria]. In: Pashkov GP, editor. Belaruskaja jencyklapedyja. Tom 13 [Belarusian encyclopedia. Volume 13]. Мinsk: Belaruskaja jencyklapedyja imja Petrusja Browki; 2001. p. 208. Belarusian.
  4. Mal’dzis AI. [Rodziewiczówna Maria]. In: Shamjakin IP, editor. Jencyklapedyja litaratury i mastactva Belarusi. Tom 4 [Encyclopedia of literature and art of Belarus. Volume 4]. Мinsk: Belaruskaja saveckaja jencyklapedyja imja Petrusja Browki; 1987. p. 449. Belarusian.
  5. Ljashuk V. [Missionary from Grushevo. The role of Maria Rodziewiczówna in the cultural and political life of Polesie]. Narodnaya trybuna. 1995 August 5. p. 4. Belarusian.
  6. Sushchuk A. [In the funds can’t be found… About the work of the Polish writer M. Rodziewiczówna from the village Grushevo, Kobrin district]. Zvjazda. 1993 January 6. p. 3. Belarusian.
  7. Sushchuk A. [Who is she, Maria Rodziewiczówna?]. Zarya. 1992 September 15. p. 3. Belarusian.
  8. Kivaka EG. [Genre features of M. Rodziewiczówna’s novels]. In: Ljashuk VJ, Sen’kavec UA, editors. Zbornik navukovyh matjeryjalaw, prysvechanyh 75-goddzju i 130-goddzju z dnja naradzhjennja I. Melezha i M. Radzevich [Collection of scientific articles devoted to 75th anniversary and 130th anniversary of the birth of I. Melezh and M. Rodziewiczówna]. Brest: Brest State A. S. Pushkin University; 1999. p. 80–86. Russian.
  9. Kivako H. Kobiety heroiczne w obrazkach «Z głuszy» Marii Rodziewiczówny. W: Stępnik K, Gabrys M. Kresowianki, кrąg pisarek heroicznych. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej; 2006. s. 179–185.
  10. Liokumovich TT. [With artistic objectivity. On the work of the Polish writer of Belarus M. Rodziewiczówna (XIX century)]. In: Ljashuk VJ, Sen’kavec UA, editors. Zbornik navukovyh matjeryjalaw, prysvechanyh 75-goddzju i 130-goddzju z dnja naradzhjennja I. Melezha i M. Radzevich [Collection of scientific articles devoted to 75th anniversary and 130th anniversary of the birth of I. Melezh and M. Rodziewiczówna]. Brest: Brest State A. S. Pushkin University; 1999. p. 86–89. Russian.
  11. Malazhaj GM. [«People need to avoid that water that does not flow…»]. In: Aljahnovich MM, editor. Svjatlo sakavickaga slova. Zbornik navukovyh artykulaw [The light of the March word. Сollection of scientific articles]. Brest: Brest State A. S. Pushkin University; 1998. p. 91–95. Belarusian.
  12. Karalevіch SA. [Linguistic means of creating an artistic image in M. Rodziewiczówna’s novel «Barbara Tryjnianka»]. In: Ljashuk VJ, Sen’kavec UA, editors. Zbornik navukovyh matjeryjalaw, prysvechanyh 75-goddzju i 130-goddzju z dnja naradzhjennja I. Melezha i M. Radzevich [Collection of scientific articles devoted to 75th anniversary and 130th anniversary of the birth of I. Melezh and M. Rodziewiczówna]. Brest: Brest State A. S. Pushkin University; 1999. p. 92–94. Belarusian.
  13. Snitko GM. [Manor Grushevo: yesterday and today. Native places of the writer of the late XIX – beginning XX century]. In: Ljashuk VJ, Sen’kavec UA, editors. Zbornik navukovyh matjeryjalaw, prysvechanyh 75-goddzju i 130-goddzju z dnja naradzhjennja I. Melezha i M. Radzevich [Collection of scientific articles devoted to 75th anniversary and 130th anniversary of the birth of I. Melezh and M. Rodziewiczówna]. Brest: Brest State A. S. Pushkin University; 1999. p. 102–104. Belarusian.
  14. Chernyavskaya YaA. [The problem of love and motherhood in the M. Rodziewiczówna’s novel «Matezh»]. In: Ljashuk VJ, Sen’kavec UA, editors. Zbornik navukovyh matjeryjalaw, prysvechanyh 75-goddzju i 130-goddzju z dnja naradzhjennja I. Melezha i M. Radzevich [Collection of scientific articles devoted to 75th anniversary and 130th anniversary of the birth of I. Melezh and M. Rodziewiczówna]. Brest: Brest State A. S. Pushkin University; 1999. p. 111–114. Russian.
  15. Rodziewiczówna M. [Black water: icon]. Kivaka A, Sen’kavec U, translators. Narodnaya trybuna. 1995 April 29. p. 3. Belarusian.
  16. Rodziewiczówna M. [Arkhip’s mill]. Kivaka A, Sen’kavec U, translators. Zarya. 1996 June 11. p. 4. Belarusian.
  17. Panasyuk N. [The connection of Maria Rodziewiczówna with Belarus and Belarusian culture]. In: Ljashuk VJ, Sen’kavec UA, editors. Zbornik navukovyh matjeryjalaw, prysvechanyh 75-goddzju i 130-goddzju z dnja naradzhjennja I. Melezha I M. Radzevich [Collection of scientific articles devoted to 75th anniversary and 130th anniversary of the birth of I. Melezh and M. Rodziewiczówna]. Brest: Brest State A. S. Pushkin University; 1999. p. 99–103. Belarusian.
  18. Panasyuk N. [The connection of Maria Rodziewiczówna with Belarus and Belarusian culture]. Acta Albaruthenica. 2005;5:99–103. Belarusian.
  19. Czachowski А. Marja Rodziewiczówna na tle swoich powieści. Poznań: Wydawnictwo Polskie; 1935. 207 s.
  20. Głuszenia J. Maria Rodziewiczówna. Strażniczka kresowych stanic. Szczecinek: Fundacja «Nasza Pszyszłość»; 2014. 208 s.
  21. Tierling-Ṡledź E. Mit Kresów w prozie Marii Rodziewiczówny. Szczecin: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szecińskiego; 2002. 274 s.
  22. Hadaczek B. Kresy w literaturze polskiej XX wieku. Szczecin: Ottonianum; 1993. 548 s.
  23. Dworak T. Rodziewiczówna i polskie piekło. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Rytm; 1993. 85 s.
  24. Martuszewska A. Jak szumi Dewajtis? Szkic o powieściach Marii Rodziewiczówny. Kraków: Wydawnictwo Literackie; 1989. 256 s.
  25. Rodziewiczówna M. Florian z Wielkiej Hłuszy. Powieść. Wydanie drugie. Poznań: Wydawnictwo Polskie R.Wegnera; 1939. 240 s.
  26. Walewska C. Marja Rodziewiczówna. Twórczość, życie, czyn. Szkic syntetyczny. Warszawa: Drukarnia Społeczna; 1927. 29 s.
  27. Rodziewiczówna M. Niedobitowski z granicznego bastionu. Lwów: Nakładem Wydawnictwa Polskiego; 1926. 173 s.
  28. Rodziewiczówna M. Gniazdo Białozora. Wrocław: KAW; 1991. 125 s.

Downloads

Апублікавана

2019-11-01

Выпуск

№ 3 (2019): Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Філалогія

Раздзел

Літаратуразнаўства

License

Аўтары, публікуюцца ў дадзеным часопісе, згаджаюцца з наступным:

  1. Аўтары захоўваюць за сабой аўтарскія правы на працу і прадастаўляюць часопісу права першай публікацыі працы на ўмовах ліцэнзіі Creative Commons Attribution-NonCommercial. 4.0 International (CC BY-NC 4.0).
  2. Аўтары захоўваюць права заключаць асобныя кантрактныя дамоўленасці, якія тычацца неэксклюзіўнага распаўсюджвання версіі працы ў апублікаваным тут выглядзе (напрыклад, размяшчэнне яе ў інстытуцкім сховішчы, публікацыю ў кнізе) са спасылкай на яе арыгінальную публікацыю ў гэтым часопісе.
  3. Аўтары маюць права размяшчаць іх працу ў інтэрнэце (напрыклад, у інстытуцкім сховішчы або на персанальным сайце) да пачатку і падчас працэсу разгляду яе дадзеным часопісам, паколькi гэта можа прывесці да прадуктыўнага абмеркавання і большай колькасці спасылак на дадзеную працу. (Гл. The Effect of Open Access).

How to Cite

[1]
Хмяльніцкі, М.М. 2019. Беларуска-польскае памежжа ў творах Марыі Радзевіч 1920–30-х гг.: спецыфіка мастацкага адлюстравання. Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Філалогія. 3 (Nov. 2019), 5–14.