Пабочныя канструкцыі ў рускім эпісталярным тэксце 1700 –1710-х гг.: праблема сінтаксічнай кваліфікацыі

Аўтары

Ключавыя словы:

пабочныя канструкцыі, сінтаксічная кваліфікацыя, мадальна-ацэначнае значэнне, функцыянаванне, эпісталярны тэкст, руская мова, XVIII стагоддзе

Анатацыя

Разгледжана праблема вызначэння сінтаксічнага статусу канструкцый з мадальна-ацэначным значэннем у рускамоўных эпісталярных тэкстах першых дзесяцігоддзяў XVIII ст. у святле вывучэння пытанняў пра эвалюцыю катэгорыі пабочнасці ў гісторыі рускай мовы і фармальнае выражэнне гэтай катэгорыі. Апісаны функцыянальна-семантычныя групы канструкцый. Паказана, што на дадзеным храналагічным зрэзе для сінтаксічнай арганізацыі абранага тыпу дыскурсу характэрна ўжыванне як пабочных канструкцый, так і зваротаў з мадальнаацэначным значэннем, якія не адносяцца да пабочных, прычым у колькасным і частотным плане апошнія значна пераважаюць. Устаноўлена, што шэраг адзінак дапускаюць розную сінтаксічную інтэрпрэтацыю праз наяўнасць фармальных сувязей з іншымі кампанентамі выказвання, граматычнай аманіміі і прынцыповай немагчымасці рэканструяваць камунікатыўны намер аўтара тэксту. Зроблены высновы пра неабходнасць вывучэння фармальнаграматычных характарыстык мадальна-ацэначных канструкцый у рускай мове данацыянальнага перыяду з мэтай удакладнення іх сінтаксічнага статусу.

Біяграфія аўтара

  • Вольга Уладзіміраўна Зуева, Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт, пр. Незалежнасці, 4, 220030, г. Мінск, Беларусь

    кандыдат філалагічных навук; загадчык кафедры рускай мовы філалагічнага факультэта

Бібліяграфічныя спасылкі

  1. Itskovich VA. [To the history of parenthetical words and sentences in Russian]. Voprosy russkogo yazykoznaniya. 1958;3:35–80. Russian.
  2. Itskovich VA. [To the history of parenthetical words and sentences in Russian]. Voprosy russkogo yazykoznaniya. 1960;4:91–126. Russian.
  3. Cherepanova ОА. Leksiko­grammaticheskie sredstva vyrazheniya modal’nosti v russkom yazyke [Lexical and grammatical means of expression of modality in Russian] [dissertation abstract]. Leningrad: A. A. Zhdanov State University of Leningrad; 1965. 18 р. Russian.
  4. Pavlovskaya NY. [Author’s remark as part of direct speech constructions as the basis for the formation of the parenthetical component of the sentence]. Vesnik Belaruskaga dzjarzhawnaga wniversitjeta imja U. I. Lenina. Seryja 4. Filalogija. Zhurnalistyka. Pedagogika. Psihalogija. 1988;3:41– 45.
  5. Pavlovskaya NY. [On the multifunctionality of the parenthetical unit in the texts of Old Russian writing of the 16th–17th centuries]. Vesnik Belaruskaga dzjarzhawnaga wniversitjeta imja U. I. Lenina. Seryja 4. Filalogija. Zhurnalistyka. Pedagogika. Psihalogija. 1990;1:44 – 48.
  6. Glukhova VA. [Parenthetical constructions with the meaning of a consequence in the Russian literary language of the 18th century]. Voprosy yazykoznaniya i sibirskoi dialektologii. 1977;7:136 –140. Russian.
  7. Karimova RA. [Parenthetical words and parenthetical combinations of words in the Russian literary language of the second half of the 18th – early 19th centuries]. Uchenye zapiski Kazanskogo gosudarstvennogo universiteta imeni V. I. Ul’yanova­Lenina. 1965;125:137–158. Russian.
  8. Glushakova SO. The functioning of parenthetical and inserted constructions in scientific texts of the 18th–20th centuries. In: Kozhina MN, editor. Ocherki istorii nauchnogo stilya russkogo literaturnogo yazyka XVIII–XX vv. Tom 1. Razvitie nauchnogo stilya v aspekte funktsionirovaniya yazykovykh edinits razlichnykh urovnei. Chast’ 2. Sintaksis [Essays on the history of the scientific style of the Russian literary language of the 18th–20th centuries. Volume 1. The development of the scientific style in the aspect of the functioning of language units of various levels. Part 2. Syntax]. Perm: Publishing House of the Perm University; 1994. p. 44 –81. Russian.
  9. Rudnev DV. The history of the Russian parenthetical word znachit. Vestnik Voronezhskogo gosudarstvennogo universiteta. Seriya: Lingvistika i mezhkul’turnaya kommunikatsiya. 2014;3:79–82. Russian.
  10. Patroeva NV. Parenthetical constructions in lyrical text. Yazyk. Slovesnost’. Kul’tura. 2013;2–3:183–205. Russian.
  11. Shvedova NY, editor. Russkaya grammatika. Tom 2. Sintaksis [Russian grammar. Volume 2. Syntax]. Moscow: Nauka; 1980. 709 p. Russian.
  12. Vinogradov VV. Russkii yazyk. Grammaticheskoe uchenie o slove [The Russian language. Grammar learning of the word]. Moscow: Uchpedgiz; 1947. 784 p. Russian.

Downloads

Апублікавана

2019-11-01

Выпуск

№ 3 (2019): Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Філалогія

Раздзел

Мовазнаўства

License

Аўтары, публікуюцца ў дадзеным часопісе, згаджаюцца з наступным:

  1. Аўтары захоўваюць за сабой аўтарскія правы на працу і прадастаўляюць часопісу права першай публікацыі працы на ўмовах ліцэнзіі Creative Commons Attribution-NonCommercial. 4.0 International (CC BY-NC 4.0).
  2. Аўтары захоўваюць права заключаць асобныя кантрактныя дамоўленасці, якія тычацца неэксклюзіўнага распаўсюджвання версіі працы ў апублікаваным тут выглядзе (напрыклад, размяшчэнне яе ў інстытуцкім сховішчы, публікацыю ў кнізе) са спасылкай на яе арыгінальную публікацыю ў гэтым часопісе.
  3. Аўтары маюць права размяшчаць іх працу ў інтэрнэце (напрыклад, у інстытуцкім сховішчы або на персанальным сайце) да пачатку і падчас працэсу разгляду яе дадзеным часопісам, паколькi гэта можа прывесці да прадуктыўнага абмеркавання і большай колькасці спасылак на дадзеную працу. (Гл. The Effect of Open Access).

How to Cite

[1]
Зуева, В.У. 2019. Пабочныя канструкцыі ў рускім эпісталярным тэксце 1700 –1710-х гг.: праблема сінтаксічнай кваліфікацыі. Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Філалогія. 3 (Nov. 2019), 49–59.