Вавельскі спіс поўнага зводу агульнадзяржаўнага летапісання Вялікага Княства Літоўскага: арфаграфічны аспект даследавання

Аўтары

  • Ганна Мікалаеўна Міхальчук Інстытут літаратуразнаўства імя Янкi Купалы Цэнтра даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі, вул. Сурганава, 1, корп. 2, 220072, г. Мiнск, Беларусь
  • Галіна Кузьмінічна Ціванова Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт, пр. Незалежнасці, 4, 220030, г. Мінск, Беларусь

Ключавыя словы:

общегосударственное летописание Великого княжества Литовского, Вавельский список, Хроника Быховца, орфографические особенности, книжно-славянские и народно-разговорные черты

Анатацыя

Даследуюцца арфаграфічныя асаблівасці аднаго са спісаў поўнага зводу агульнадзяржаўнага летапісання Вялікага Княства Літоўскага, названага па месцы захавання Вавельскім. Сцвярджаецца, што тэксталагічна Вавельскі спіс, стварэнне якога датуецца другой паловай XVI ст., блізкі да Хронікі Быхаўца і з’яўляецца адзіным вядомым на сёння кірылічным рукапісам поўнага зводу. Даецца кароткая характарыстыка помніка. Адзначана наяўнасць некалькіх відаў почыркаў у рукапісе. Прыводзяцца прыклады ўрыўкаў, напісаных адрозным ад асноўнага почыркам. Выяўлена, што існаваў функцыянальны падзел працы сярод перапісчыкаў. Аналізуецца варыятыўнасць напісанняў пры перадачы ў Вавельскiм спiсе ўсходнеславянскіх і ўласнабеларускіх фанетычных рыс. Дэманструецца адыход ад кніжнаславянскай традыцыі праз фанетычныя і гіпернармальныя напісанні. Адзначаюцца прыклады індывідуальнай арфаграфічнай нормы перапісчыка і спарадычныя выпадкі фанетычных паланізмаў. Робіцца выснова пра арыентацыю скрыптараў на жывое маўленне іх сучаснікаў.

Біяграфіі аўтараў

  • Ганна Мікалаеўна Міхальчук, Інстытут літаратуразнаўства імя Янкi Купалы Цэнтра даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі, вул. Сурганава, 1, корп. 2, 220072, г. Мiнск, Беларусь

    малодшы навуковы супрацоўнік сектара гісторыі беларускай літаратуры

  • Галіна Кузьмінічна Ціванова, Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт, пр. Незалежнасці, 4, 220030, г. Мінск, Беларусь

    кандыдат філалагічных навук, дацэнт; дацэнт кафедры гісторыі беларускай мовы філалагічнага факультэта

Бібліяграфічныя спасылкі

  1. [The Wawel copy]. Arch. Nar. w Krakowie. Oddz. I na Wawelu. Arch. Sanguszków. Zesp. No. 637. Sygnatura ARS 144 (in Old Belarus.).
  2. Pomniki do dziejów litewskich. Wilno, 1846 (in Pol.).
  3. Varonin V. (ed.). [Annals and chronicles of Belarus: The Middle Ages and The Early Modern Time]. Minsk, 2010 (in Belarus.).
  4. Chodynicki K. Ze studjów nad dziejopisarstwem rusko-litewskiem (t. z. Rękopis Raudański). Wilno, 1926. Odbiwka z Ateneum Wileńskiego. Zesz. 10–11 (in Pol.).
  5. Tazbir J. Z dziejów fałszerstw historycznych w Polsce w pierwszej połowie XIX wieku. In: Przegląd Historyczny. 1966. Vol. 57, No. 4. P. 580–598 (in Pol.).
  6. Gudmantas K. Lietuvos metraščio Vavelio nuorašas (fragmentas). Senoji Liet. lit. 2012. Vol. 34. P. 121–151 (in Lith.).
  7. Mikhalchuk H. Previously unknown copy of state chronicle-writing of the Grand Duchy of Lithuania, Ruś and Samogitia (GDL) and its correlation to the Bychaviec Chronicle. Białoruskie Zeszyty Historyczne. Bialystok, 2016. No. 45. P. 190–225 (in Belarus.).
  8. Mikhalchuk H. [The Wawel copy from the National Archives in Krakow: textual aspects of research]. Belaruska-polskija mownyja, litaraturnyja, histarychnyja i kulturnyja suviazi : zb. artykulaw u honar prafesara E. Smulkovaj. Minsk, 2016. P. 255–270 (in Belarus.).
  9. Bulyka А. М. [The development of the Old Belarusian language orthographic system]. Minsk, 1970 (in Belarus.).
  10. Szober S. Gramatyka języka polskiego. Wyd. 12. Warszawa, 1972 (in Pol.).
  11. Kremko I. I. [On the character of language norm of the 1588 Statute of the Grand Duchy of Lithuania]. Tretii Litovskii statut 1588 goda : materialy resp. nauchn. konf., posviashch. 400-letiyu Tretiego statuta. Vilnius, 1989. P. 197–205 (in Russ.).
  12. Žuraŭski A. I. [The Verb]. In: Mova belaruskaj pis’mennasci XIV–XVIII stst. Minsk, 1988. P. 170–271 (in Belarus.).

Downloads

Апублікавана

2019-02-27

Выпуск

№ 2 (2017): Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Філалогія

Раздзел

Мовазнаўства

License

Аўтары, публікуюцца ў дадзеным часопісе, згаджаюцца з наступным:

  1. Аўтары захоўваюць за сабой аўтарскія правы на працу і прадастаўляюць часопісу права першай публікацыі працы на ўмовах ліцэнзіі Creative Commons Attribution-NonCommercial. 4.0 International (CC BY-NC 4.0).
  2. Аўтары захоўваюць права заключаць асобныя кантрактныя дамоўленасці, якія тычацца неэксклюзіўнага распаўсюджвання версіі працы ў апублікаваным тут выглядзе (напрыклад, размяшчэнне яе ў інстытуцкім сховішчы, публікацыю ў кнізе) са спасылкай на яе арыгінальную публікацыю ў гэтым часопісе.
  3. Аўтары маюць права размяшчаць іх працу ў інтэрнэце (напрыклад, у інстытуцкім сховішчы або на персанальным сайце) да пачатку і падчас працэсу разгляду яе дадзеным часопісам, паколькi гэта можа прывесці да прадуктыўнага абмеркавання і большай колькасці спасылак на дадзеную працу. (Гл. The Effect of Open Access).

How to Cite

[1]
Міхальчук, Г.М. and Ціванова, Г.К. 2019. Вавельскі спіс поўнага зводу агульнадзяржаўнага летапісання Вялікага Княства Літоўскага: арфаграфічны аспект даследавання. Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Філалогія. 2 (Feb. 2019), 50–57.