Апакаліптычныя матывы ў тэтралогіі Вячаслава Адамчыка

Аўтары

  • Наталля Генадзьеўна Апанасовіч Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт, пр. Незалежнасці, 4, 220030, г. Мінск, Беларусь https://orcid.org/0000-0002-4409-8551

Ключавыя словы:

В. Адамчык, тэтралогія, апакаліптычныя матывы, заходнебеларускі кантэкст, ментальная катастрофа

Анатацыя

Апакаліптычныя матывы ў тэтралогіі В. Адамчыка (чатыры кнігі выйшлі з 1977 да 1990 г.) разглядаюцца як мастацкае ўвасабленне трагічнасці беларускага народнага лёсу. Прасочваецца ўзаемасувязь і ўзаемазалежнасць усіх праяў нацыянальнага, іх уплыў на лёс асобнага чалавека і нацыі ў цэлым. Аналізуецца выяўленая на матэрыяле заходнебеларускага кантэксту экзістэнцыяльная супярэчнасць быцця чалавека як дзейснага суб’екта жыцця і ахвяры гісторыі. Спецыфіка аўтарскага бачання трагічнага беларускага лёсу паказваецца праз трыяду грэх ‒ расплата ‒ пакаянне ў антрапацэнтрычным ракурсе (увага да чалавека, яго паўсядзённасці, змушаная ўключанасць у падзеі гісторыі). Падкрэсліваецца намер В. Адамчыка пазбегнуць адназначнасці, асэнсаваць аксіялагічныя супярэчнасці, усвядоміць маштаб ментальнай катастрофы ў час глабальных канфліктаў. Зроблена выснова пра скіраванасць аповеду ў хрысціянскі кантэкст, адпаведна якому лёс беларусаў прадстаўлены як шматпакутны крыжовы шлях.

Біяграфія аўтара

  • Наталля Генадзьеўна Апанасовіч, Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт, пр. Незалежнасці, 4, 220030, г. Мінск, Беларусь

    аспірантка кафедры гісторыі беларускай літаратуры філалагічнага факультэта. Навуковы кіраўнік – доктар філалагічных навук, прафесар Л. Д. Сінькова.

Бібліяграфічныя спасылкі

  1. Kavalenka V. Viachaslau Adamchyk. In: Andrajuk SA, Arochka M, Laushuk SS, Hnilamiodau UV, editors. Gistoryja belaruskaj litaratury XX stagoddzja. Tom 4, kniga 1. 1966–1985 [The history of the Belarusian literature of the 20th century. Volume 4, book 1. 1966–1985]. Minsk: Belaruskaja navuka; 2002. p. 521–548. Belarusian.
  2. Mel’nikava A. Nacyjanal’na-svetapogljadnyja kaardynaty belaruskaj litaratury pershaj trjeci XX stagoddzja [National and ideological coordinates of the Belarusian literature of the first third of the 20th century]. Gomel’: Francisk Skorina Gomel State University; 2016. 214 p. Belarusian.
  3. Gramadchanka T. [Get to the truth. Creativity of Vyachaslau Adamchyk]. Rodnae slova. 1993;11:8–15. Belarusian.
  4. Lecka Ja. Harastvo i bol’ zhyccja: narys tvorchasci Vjachaslava Adamchyka [The beauty and pain of life: an essay on the work of Viachaslau Adamchyk]. Minsk: Navuka i tjehnika; 1985. 128 p. Belarusian.
  5. Tychkа G. [Оn the unknown circle of life...]. Litaratura i mastactva. 1988 November 28. p. 6–7. Belarusian.
  6. Dambrowskaja N. Proza Vjachaslava Adamchyka: rodava-zhanravy i styljavy aspekty [Prose Vyacheslav Adamchik: generic-genre and stylistic aspects]. Brest: Alʼternativa; 2009. 182 p. Belarusian.
  7. Ragulya A. [People at the crossroads]. Litaratura i mastactva. 1977 June 10. p. 7. Belarusian.
  8. Suddzeva NL. [Problems of national history in the works of V. Adamchyk]. In: Zbornik tjezisaw dakladaw na navukovametadychnaj kanferjencyi prafesarska-vykladchyckaga skladu. Chastka 2; 1993; Minsk, Belarusʼ [Сollection of abstracts at the scientific and methodological conference of the teaching staff. Part 2; 1993; Minsk, Belarus]. Minsk: Minsk Institute of Culture; 1993. p. 66–68. Belarusian.
  9. Koran’ L. Cukrovy pewnik [Sugar cock]. Minsk: Mastackaja litaratura; 1996. 286 p. Belarusian.
  10. Mel’nіkava A. Actualization of naziological problems in Belarusian literature of the 20th century. In: Kazakevich A, editor. The Fifth International Congress of Belarusian studies. Working Papers. Volume 5; 2015 October 2– 4; Kaunas, Litva. Kaunas: Vytautas Magnus University Press; 2016. p. 166–169. Belarusian.
  11. Tychko G. Belaruskaja litaratura XIX–XX stagoddzjaw: chas i asoby [Belarusian literature of the 19th–20th centuries: time and persons]. Minsk: Belarusian State University of Culture and Arts; 2010. 267 p. Belarusian.
  12. Badak A. [I want to show the tragedy of the human soul]. Nyoman. 2013;11:150–152. Russian.
  13. Adamchyk V. I skazha toj, hto narodzicca. Raman [And that one who will be born will tell. Novel]. Minsk: Mastackaja litaratura; 1987. 319 p. Belarusian.
  14. Adamchyk V. Golas kryvi brata tvajgo: raman, apavjadanne [The Voice of your brother’s blood: novel, stories]. Minsk: Mastackaja litaratura; 1991. 287 p. Belarusian.
  15. Adamchyk V. Chuzhaja bac’kawshchyna. Raman [Strange homeland. Novel]. Minsk: Papury; 2015. 511 p. Belarusian.
  16. Adamchyk V. God nuljavy [The year zero]. Minsk: Mastackaja litaratura; 1983. 396 p. Belarusian.
  17. Kavalenka V. [Birds with clipped wings]. Polymya. 1992;5:235–247. Belarusian.
  18. Adamchyk V. [Letter of acanthus. Fragments from the diaries]. Maladosts’. 1996;7:6–64. Belarusian.
  19. Dambrowskaja N. [The image of the natural (natural man) in the works of L. N. Tolstoy and V. Adamchyk]. In: Nesterenko AA, editor. Nasledie L. N. Tolstogo i sovremennostʼ (175 let so dnya rozhdeniya). Materialy nauchnoi konferentsii; 13–14 noyabrya 2003 g.; Vіtebsk, Belarusʼ [L. N. Tolstoy’s legacy and modernity (175 years since his birth). Proceedings of the scientific conference; 2013 November 13–14; Vitebsk, Belarus]. Vitebsk: Vitebsk State University named after P. M. Masherov; 2003. p. 101–103. Belarusian.
  20. Tychyna M. [Farewell to peasant Atlantis. The imaginative world of Viachaslau Adamchyk]. Rodnae slova. 2003;8:4 – 8. Belarusian.
  21. Adamchyk V. Krjeski z awtabijagrafii. Vybranyja tvory. Tom 1. Chuzhaja bac’kawshchyna. Padarozhzha na Bucafale: apovesc’. Apavjadanni [Kreski from the autobiography. Selected works. Volume 1. Strange Homeland. Journey to the Bucephalus: novel. Stories]. Мinsk: Mastackaja litaratura; 1995. 479 p. Belarusian.

Апублікавана

2020-06-18

How to Cite

[1]
Апанасовіч, Н.Г. 2020. Апакаліптычныя матывы ў тэтралогіі Вячаслава Адамчыка. Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Філалогія. 2 (Jun. 2020), 15–25.