Асаблівасці структуры словаўтваральных ланцугоў прыметнікаў з лацінскай каранёвай марфемай ў сучаснай рускай мове

Аўтары

  • Кацярына Вiктараўна Стрыга Беларускi дзяржаўны ўнiверсiтэт, пр. Незалежнасцi, 4, 220030, г. Мiнск, Беларусь https://orcid.org/0000-0001-9326-9989

Ключавыя словы:

бінарныя словаўтваральныя ланцугі (ланцужкі), палінарныя словаўтваральныя ланцугі (ланцужкі), вытворнае слова (дэрыват), часцінамоўная мадэль, словаўтваральнае значэнне

Анатацыя

Праведзены аналіз часцінамоўнай і словаўтваральнай структуры бінарных і палінарных словаўтваральных ланцугоў, якія ўваходзяць у склад словаўтваральных гнёздаў з зыходным словам – прыметнікам з лацінскай каранёвай марфемай. Выяўлены найбольш тыповыя для разглядаемых дэад’ектыўных гнёздаў часцінамоўныя мадэлі словаўтваральных ланцугоў. Вызначана, што некаторыя асаблівасці арганізацыі словаўтваральных ланцугоў прадвызначаюцца часцінай мовы і спосабам утварэння вытворнага слова, якое знаходзіцца на першай ступені дэрывацыі. Высветлена, што самыя доўгія і разнастайныя па наборы кампанентаў словаўтваральныя ланцугі фармiруюцца з удзелам адцягненых назоўнікаў з суфіксам -iзм і дзеясловаў на першай ступені дэрывацыi. Складаныя ад’ектыўныя вытворныя на першай ступені звычайна ўтвараюць двухкампанентныя словаўтваральныя ланцугі, прэфiксальныя – трохкампанентныя. Адвербіяльныя дэрываты ў асноўным прыводзяць да ўтварэння бінарных ланцугоў. Вызначана, што для палінарных дэад’ектыўных ланцугоў з назоўнікамі на першай ступені дэрывацыi найбольш характэрныя субстантыўныя і ад’ектыўныя вытворныя, для ланцугоў з дзеясловамі на першай ступені – вытворныя назоўнікі і дзеясловы; прыметнікі на першай ступені рэгулярна матывуюць субстантыўныя і адвербіяльныя дэрываты; прыслоўі могуць выступаць матывавальнымі толькі для адвербіяльных вытворных.

Біяграфія аўтара

  • Кацярына Вiктараўна Стрыга, Беларускi дзяржаўны ўнiверсiтэт, пр. Незалежнасцi, 4, 220030, г. Мiнск, Беларусь

    кандыдат фiлалагiчных навук; дацэнт кафедры класiчнай фiлалогii фiлалагiчнага факультэта

Бібліяграфічныя спасылкі

  1. Tikhonov AN. [Problems of studying complex units of the word formation system]. In: Tikhonov AN, editor. Aktual’nye problemy russkogo slovoobrazovaniya [Actual problems of Russian word formation]. Tashkent: Ukituvchi; 1982. p. 3–13. Russian.
  2. Tikhonov AN. [Basic concepts of Russian word formation]. In: Tikhonov AN. Slovoobrazovatel’nyi slovar’ russkogo yazyka. Tom 1 [Word forming dictionary of the Russian language. Volume 1]. 2nd edition. Moscow: Russkii yazyk; 1990. p. 18–51. Russian.
  3. Tikhonov AN. [Word formation motivation of the same root words]. In: Lykov AG, editor. Russkaya slovoobrazovatel’naya sintagmatika i paradigmatika [Russian word formation syntagmatics and paradigmatics]. Krasnodar: Kuban State University; 1991. p. 110–121. Russian.
  4. Zemskaya EA. [About complex units of the system of synchronous word formation]. In: Tikhonov AN, editor. Aktual’nye problemy russkogo slovoobrazovaniya. Tezisy dokladov III Respublikanskoi nauchnoi konferentsii; 21–23 sentyabrya 1978 g; g. Tashkent, Uzbekistan [Actual problems of Russian word formation. Abstracts of reports of the III Republican scientific conference; 1978 September 21–23; Tashkent, Uzbekistan]. Tashkent: Ukituvchi; 1978. p. 29–35. Russian.
  5. Shvedova NYu, Arutyunova ND, Bondarko AV, Ivanov VV, Lopatin VV, Ulukhanov IS, Filin FP, editors. Russkaya grammatika. Tom 1. Fonetika. Fonologiya. Udarenie. Intonatsiya. Slovoobrazovanie. Morfologiya [Russian grammar. Volume 1. Phonetics. Phonology. Accent. Intonation. Word formation. Morphology]. Moscow: Nauka; 1980. 789 p. Russian.
  6. Ermakova OP. [Word formation chain in the semantic aspect]. In: Tikhonov AN, editor. Aktual’nye problemy russkogo slovoobrazovaniya [Actual problems of Russian word formation]. Tashkent: Ukituvchi; 1982. p. 39–41. Russian.
  7. Shirshov IA. [Word formation chain and the phenomenon of polymotivation]. In: Tikhonov AN, editor. Aktual’nye problemy russkogo slovoobrazovaniya [Actual problems of Russian word formation]. Tashkent: Ukituvchi; 1982. p. 91–95. Russian.
  8. Tikhonov SA. [Word-formation chain as a promising unit of description of the word formation system of the modern Russian language]. In: Karaulov YuN, editor. Rusistika glazami molodykh: sovremennyi russkii yazyk [Russian studies through the eyes of young people: modern Russian language]. Moscow: [s. n.]; 1987. p. 54–56. Russian.
  9. Uluchanov IS. Edinitsy slovoobrazovatel’noi sistemy russkogo yazyka i ikh leksicheskaya realizatsiya [Russian derivational system units and its lexical realization]. Moscow: Institute of Russian Language and Culture V. V. Vinogradov, Russian Academy of Sciences; 1996. 221 p. Russian.

Downloads

Апублікавана

2021-03-05

Выпуск

№ 1 (2021): Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Філалогія

Раздзел

Мовазнаўства

License

Аўтары, публікуюцца ў дадзеным часопісе, згаджаюцца з наступным:

  1. Аўтары захоўваюць за сабой аўтарскія правы на працу і прадастаўляюць часопісу права першай публікацыі працы на ўмовах ліцэнзіі Creative Commons Attribution-NonCommercial. 4.0 International (CC BY-NC 4.0).
  2. Аўтары захоўваюць права заключаць асобныя кантрактныя дамоўленасці, якія тычацца неэксклюзіўнага распаўсюджвання версіі працы ў апублікаваным тут выглядзе (напрыклад, размяшчэнне яе ў інстытуцкім сховішчы, публікацыю ў кнізе) са спасылкай на яе арыгінальную публікацыю ў гэтым часопісе.
  3. Аўтары маюць права размяшчаць іх працу ў інтэрнэце (напрыклад, у інстытуцкім сховішчы або на персанальным сайце) да пачатку і падчас працэсу разгляду яе дадзеным часопісам, паколькi гэта можа прывесці да прадуктыўнага абмеркавання і большай колькасці спасылак на дадзеную працу. (Гл. The Effect of Open Access).

How to Cite

[1]
Стрыга, К.В. 2021. Асаблівасці структуры словаўтваральных ланцугоў прыметнікаў з лацінскай каранёвай марфемай ў сучаснай рускай мове. Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Філалогія. 1 (Mar. 2021), 36–45.