Перакладчыцкія трансфармацыі пры перадачы кітайскіх акцэнтуатараў сродкамі рускай мовы

Аўтары

  • Чжаа Наньнань Беларускi дзяржаўны ўнiверсiтэт, пр. Незалежнасцi, 4, 220030, г. Мiнск, Беларусь https://orcid.org/0000-0001-5621-5471

Ключавыя словы:

перакладчыцкія трансфармацыі, акцэнтнасць, акцэнтуатар, руская мова, кітайская мова

Анатацыя

Разгледжаны моўныя трансфармацыі, якія выкарыстоўваюцца пры перакладзе акцэнтуатараў з кітайскай мовы на рускую. Аналіз выкананы на матэрыяле арыгінальных тэкстаў выступленняў кітайскіх палітыкаў і адпаведных перакладных рускамоўных карэлятаў. Устаноўлена, што пры перакладзе на рускую мову кітайскіх акцэнтуатараў, якія ўжываюцца ў палітычным дыскурсе, прымяняюцца лексічныя, граматычныя і лексіка-граматычныя трансфармацыі. Вылучаны пяць тыпаў лексічных пераўтварэнняў: сінанімічны пераклад, канкрэтызацыя, генералізацыя, мадуляцыя (сэнсавае развіццё), дапаўненне. Паказана, што граматычныя трансфармацыі прадугледжваюць поўнае або частковае змяненне сінтаксічнай структуры і (або) марфалагічных катэгорый акцэнтуючых адзінак зыходнай мовы. Лексіка-граматычным пераўтварэнням падвяргаюцца элементы старажытнай кітайскай мовы вэньянь, а таксама фразеалагізмы, калакацыі, неалагізмы. Неабходнасць выкарыстання трансфармацый розных відаў тлумачыцца ўнутранымі моўнымі прычынамі (адрозненне лексіка-граматычнага ладу кітайскай і рускай моў), а таксама прагматычнымі фактарамі (імкненне да максімальнай дакладнасці перадачы інфармац якая ўтрымліваецца ў тэксце арыгінала пры захаванні адпаведнасці нормам перакладной мовы). Зроблена выснова, што наяўнасць перакладчыцкіх трансфармацый асабліва важная ў палітычным дыскурсе пры перадачы выказванняў палітычных лідараў.

Біяграфія аўтара

  • Чжаа Наньнань, Беларускi дзяржаўны ўнiверсiтэт, пр. Незалежнасцi, 4, 220030, г. Мiнск, Беларусь

    аспірантка кафедры прыкладной лінгвістыкі філалагічнага факультэта. Навуковы кіраўнік – доктар філалагічных навук, прафесар Т. М. Саўчук.

Бібліяграфічныя спасылкі

  1. Ivanova TB. [Accent category]. In: Kozhina MN, editor. Stilisticheskii entsiklopedicheskii slovar’ russkogo yazyka [Stylistic encyclopaedical dictionary of the Russian language]. Moscow: Flint; 2006. p. 120–126. Russian.
  2. Zhao Nannan. [Structural and semantic organisation of the accentuation category in Russian and Chinese political discourse]. Journal of the Belarusian State University. Philology. 2018;2:103–113. Russian.
  3. Komissarov VN. Sovremennoe perevodovedenie [Modern translation studies]. Moscow: ETS; 2002. 420 p. Russian.
  4. Alimov VV. Teoriya perevoda [Translation theory]. Moscow: URSS; 2015. 237 p. Co-published by the «Lenand». Russian.
  5. Nikitin VI. Teoriya i praktika perevoda [Theory and practice of translation]. Novosibirsk: SibAGS; 2004. 262 p. Russian.
  6. Retsker YaI. Teoriya perevoda i perevodcheskaja praktika [Translation theory and translation practice]. Moscow: Mezhdunarodnye otnosheniya; 1974. 216 p. Russian.
  7. Alekseeva LM. Spetsifika nauchnogo perevoda (antropotsentricheskii aspekt) [Specificity of scientific translation (anthropocentric aspect)]. Perm: Perm State National Research University publishing house; 2013. 189 p. Russian.
  8. Barkhudarov LS. Yazyk i perevod: voprosy obshchei i chastnoi teorii perevoda [Language and translation: questions of general and particular theory of translation]. Moscow: Publishing house of LKI; 2008. 235 p. Russian.
  9. Schweitzer AD. Teoriya perevoda: status, problemy, aspekty [Translation theory: status, problems, aspects]. Moscow: Nauka; 1988. 215 p. Russian.
  10. Abdrakhimov LG, Shchichko VF. Kitaiskii yazyk. Prakticheskii kurs kommercheskogo perevoda [Chinese. A practical course in commercial translation]. Moscow: Vostochnaya kniga; 2011. 304 p. Russian.
  11. Rostovtsev VA. Teoriya perevoda kitaiskogo yazyka [Chinese translation theory]. Moscow: Voennyi institut; 1997. 202 p. Russian.
  12. Zavyalova VL. To the problem of interpreting accented speech. Vestnik Moskovskogo gosudarstvennogo lingvisticheskogo universiteta. 2013;9:108–116. Russian.
  13. Zhao Nannan. Lexical transformations in the translation of accentuators from Chinese into Russian. Bulletin of the Minsk State Linguistic University. Series 1. Philology. 2018;6:102–108. Russian.
  14. Terekhova GV. Teoriya i praktika perevoda [Theory and practice of translation]. Orenburg: Orenburg State University; 2004. 103 p. Russian.
  15. Chen Guanglei. Hanyu cifa lun [Chinese morphology]. Beijing: Xuelin publishing; 2001. 304 p. Chinese.
  16. Danilevich AA. Voina i mir v terminakh i opredeleniyakh [War and peace in terms and definitions]. Moscow: PoRog; 2004. 623 p. Russian.
  17. Zhao Nannan. [Grammatical transformations when translating accentuators from Chinese into Russian]. In: Tananushka KA, editor. Mova i litaratura. Matjeryjaly 75-j navukovaj kanferjencyi studjentaw i acpirantaw filalalagichnaga fakul’tjeta BDU; 25 krasavika 2018 g.; Minsk, Belarus’[Language and literature. Proceedings of the 75th scientific conference of students and graduate students of the philological faculty of BSU; 2018 April 25; Minsk, Belarus]. Minsk: National Institute for Higher Education; 2018; p. 156–159. Russian.
  18. Zhao Nannan. Lexico-grammatical transformations in the transmission of Chinese accentuation by means of the Russian language. BSPU Bulletin. Series 1. Pedagogic. Psychology. Philology. 2019;2:130–134. Russian.
  19. Zaykov DV. Semantic properties of phraseological units constituting the macrofield of measure and degree of a static character (on the material of the Russian and English languages). Bulletin of the South Ural State University. Series: Linguistics. 2013;10(1): 112–117. Russian.
  20. Borisova EG. [Phraseological meaning in stable phrases]. Filologicheskie nauki. 1994;4:77–84. Russian.

Downloads

Апублікавана

2021-08-02

Выпуск

№ 2 (2021): Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Філалогія

Раздзел

Мовазнаўства

License

Аўтары, публікуюцца ў дадзеным часопісе, згаджаюцца з наступным:

  1. Аўтары захоўваюць за сабой аўтарскія правы на працу і прадастаўляюць часопісу права першай публікацыі працы на ўмовах ліцэнзіі Creative Commons Attribution-NonCommercial. 4.0 International (CC BY-NC 4.0).
  2. Аўтары захоўваюць права заключаць асобныя кантрактныя дамоўленасці, якія тычацца неэксклюзіўнага распаўсюджвання версіі працы ў апублікаваным тут выглядзе (напрыклад, размяшчэнне яе ў інстытуцкім сховішчы, публікацыю ў кнізе) са спасылкай на яе арыгінальную публікацыю ў гэтым часопісе.
  3. Аўтары маюць права размяшчаць іх працу ў інтэрнэце (напрыклад, у інстытуцкім сховішчы або на персанальным сайце) да пачатку і падчас працэсу разгляду яе дадзеным часопісам, паколькi гэта можа прывесці да прадуктыўнага абмеркавання і большай колькасці спасылак на дадзеную працу. (Гл. The Effect of Open Access).

How to Cite

[1]
Чжаа Наньнань 2021. Перакладчыцкія трансфармацыі пры перадачы кітайскіх акцэнтуатараў сродкамі рускай мовы. Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Філалогія. 2 (Aug. 2021), 70–85.