Топасы смерці ў рамане Э. Сібалд «Мілыя косці»

Аўтары

  • Наталля Станіславаўна Зелязінская Беларускі дзяржаўны універсітэт, пр. Незалежнасці, 4, 220030, г. Мінск, Беларусь

Ключавыя словы:

прастора, топас, праблемны рэалістычны падлеткавы і моладзевы раман, матыў смерці, адмова ад суб’ектацэнтрычнай карціны свету, эстэтыка постмадэрнізму, сярэдневяковая карціна свету, рэлігійны кантэкст, хрысціянскія культурныя ўстаноўкі, аксіялогія, Ю. М. Лотман, В. М. Тапароў, Э. Сібалд

Анатацыя

Э. Сібалд не толькі робіць матыў смерці цэнтральным ў рамане «Мілыя косці», але і паказвае ідэю смерці ў рэлігійным кантэксце, неўласцівым амерыканскай рэалістычнай дзіцячай, падлеткавай і моладзевай літаратуры другой паловы XX – XXI ст. Хрысціянскія культурныя ўстаноўкі і сярэдневяковая карціна свету ўплываюць як на семантыку гэтага матыву, так і на структурную арганізацыю прасторы тэксту. Разглядаюцца топасы падвала, зямлянкі, заваленай шахты, роднага дома, школы, гарадка і лесу. Топасы смерці ў гарызантальным і вертыкальным зрэзе аналізуюцца ў ракурсе тэорыі трохчасткавай прасторы (Ю. М. Лотман, В. М. Тапароў). Значную ролю ў інтэрпрэтацыі семантыкі і прагматыкі топасаў смерці выконваюць дыхатаміі свой ‒ чужы, пакуты ‒ шчасце, зямля ‒ нябёсы, пекла ‒ рай, прыцягальны ‒ нудны і інш. Для іх рэалізацыі Э. Сібалд апелюе да сярэдневяковага менталітэту, а таксама да канцэпцыі чыстца ранняга Новага часу. Даследуюцца аксіялагічны патэнцыял рамана і здольнасць сучаснага маладога чалавека прыняць дадзенасць свету ў яго прыгажосці і жаху. Усведамленне сваёй асобнасці і самасці, пакора з незваротнасцю смерці, прызнанне існавання «свету без мяне» і здабыванне радасці за іншага чалавека прадвызначаюць фінал твора – метафарычны пераход гераіні з чыстца ў рай. Пазначаецца сувязь аксіялогіі матыву смерці з найноўшымі тэорыямі сучаснай філасофіі.

Біяграфія аўтара

  • Наталля Станіславаўна Зелязінская, Беларускі дзяржаўны універсітэт, пр. Незалежнасці, 4, 220030, г. Мінск, Беларусь

    старшы выкладчык кафедры тэорыі і практыкі пераклада факультэта сацыякультурных камунікацый

Бібліяграфічныя спасылкі

  1. Zelezinskaya NS. Young adult literature as a mirror of the society. Voprosy literatury. 2020;1:159‒175. Russian. DOI: 10.31425/0042-8795-2020-1-159-175.
  2. Atwood M. Negotiating with the dead: a writer on writing. Hamburg: Anchor; 2003. 256 p.
  3. Bliss AV. «Share moments, share life»: the domestic photograph as a symbol of disruption and trauma in «The lovely bones». Taylor & Francis. 2008;37(7):861‒884. DOI: 10.1080/00497870802344776.
  4. von Czarnowsky L-M. The postmortal rape survivor and the paradox of female agency across different media: Alice Sebold’s novel «The lovely bones» and its 2009 film adaptation. Gender Forum. 2013;1:18–32.
  5. Wehling-Giorgi K. Picturing the fragmented maternal body: rethinking constructs of maternity in the novels of Elena Ferrante and Alice Sebold’s. Women: a Cultural Review. 2019;30(1):66–83. DOI: 10.1080/09574042.2018.1478541.
  6. Bufaccio V, Gilson J. The ripples of violence. Feminist Review. 2016;112:27–40. DOI: 10.1057/fr.2015.49.
  7. Heines S. The rape of Tarquin. Shakespeare Quarterly. 1959;10(3):451−453. DOI: 10.2307/2866881.
  8. Whitney S. Uneasy lie the bones: Alice Sebold’s postfeminist gothic. Tulsa Studies in Women’s Literature. 2010;29(2):351–367.
  9. Ahmad S. Silencing of rape: treatment of rape events and rape victims by media and fiction. Jurnal Komunikasi-Malaysian Journal of Communication. 2020;36(1):419–435.
  10. Ahmad S, Nadarajan S. Thought presentation in Alice Sebold’s «The lovely bones». Journal of Language and Literature. 2020;20(1):70‒79.
  11. Borg K. Narrating trauma: Judith Butler on narrative coherence and the politics of self-narration. Life Writing. 2018;15(3):447‒465. DOI: 10.1080/14484528.2018.1475056.
  12. Callus I. (Auto)thanatography or (auto)thanatology? Mark C. Taylor, Simon Critchley and the writing of the dead. Forum for Modern Language Studies. 2005;41(4):427–438. DOI: 10.1093/fmls/cqi030.
  13. Ahmad S, Nadarajan S. Investigating stylistic devices in Alice Sebold’s «The lovely bones». Modern Research Studies. 2018;5(4):226‒238.
  14. Shivani A. Сhad Harbach’s «The art of fielding»: college baseball as an allegory for American national greatness. The Cam-bridge Quarterly. 2014;43(1):39‒59. DOI: 10.1093/camqtly/bft043.
  15. Bennett A. Plotting murder: genre, plot and the dead narrator. In: Bennett A. Afterlife and narrative in contemporary fiction. London: Palgrave Macmillan; 2012. p. 98–117.
  16. Kiaei S, Safdari M. Hyper-reality in Sebold’s «The lovely bones». International Journal of Comparative Literature & Trans¬lation Studies. 2014;2(2):53–58.
  17. Lotman YuM. [The problem of artistic space in Gogol’s prose]. In: Lotman YuM. Izbrannye stat’i. Tom 1 [Selected articles. Volume 1]. Tallinn: Aleksandra; 1992. p. 413–447. Russian.
  18. Toporov VN. [Space and text]. In: Toporov VN. Mirovoe derevo. Universal’nye znakovye kompleksy. Tom 1 [The world tree. Universal sign complexes. Volume 1]. Moscow: Rukopisnye pamyatniki Drevnei Rusi; 2010. p. 318–381. Russian.
  19. Gugnin AA. Serboluzhitskaya literatura XX veka v slavyansko-germanskom kontekste [Lusatian Serb literature of the 20th cen¬tury in the Slavic-Germanic context]. Moscow: Indrik; 2001. 180 p. Russian.
  20. Sebold A. The lovely bones [Internet]. Boston: Little, Brown and Company; 2002 [cited 2022 April 11]. Available from: https://www.amazon.com/Lovely-Bones-Alice-Sebold-ebook/dp/B000FA5TTW.
  21. Lotman YuM. [On the concept of geographical space in Russian medieval texts]. In: Lotman YuM. Vnutri myslyashchikh mirov. Chelovek – tekst – semiosfera – istoriya [Inside thinking worlds. Man – text – semiosphere – history]. Moscow: Yazyki russkoi kyl’tu¬ry; 2000. p. 238–249. Russian.
  22. Sebold A. The pretty bones [Internet]. Petrova ES, translator. Moscow: Eksmo; 2010 [cited 2022 April 11]. Available from: https://www.litres.ru/elis-sibold/milye-kosti/. Russian.
  23. Lotman YuM. [The house in the «Master and Margarita»]. In: Lotman YuM. Semiosfera [Semiosphere]. Saint Petersburg: Iskusstvo-SPB; 2000. p. 313–320. Russian.
  24. Bitsilli P. [Salimbene and Dante]. In: Bitsilli P. Izbrannye trudy po srednevekovoi istorii. Rossiya i Zapad [Selected works on Medieval history. Russia and the West]. Мoscow: Yazyki slavyanskikh kul’tur; 2006. p. 462–490. Russian.
  25. Gurevich AYa. Kategorii srednevekovoi kul’tury [Categories of the Medieval culture]. Moscow: Iskusstvo; 1994. 350 p. Rus¬sian.
  26. Aries P. L’homme devant la mort. Paris: Le Seuil; 1977. 642 p. Russian edition: Aries P. Chelovek pered litsom smerti. Ronin VK, translator; Obolenskaya SV, editor. Moscow: Progress-Academiya; 1992. 528 p.
  27. Gumbrecht KU. Production of presence: what meaning cannot convey. Redwood: Stanford University Press; 2004. 180 p. Russian edition: Gumbrecht KU. Proizvodstvo prisutstviya: chego ne mozhet peredat’ znachenie. Zenkin S, translator. Moscow: Novoe literaturnoe obozrenie; 2006. 184 p.
  28. Bakhtin MM. [Forms of time and chronotope in the novel. Essays on historical poetics]. In: Bakhtin MM. Voprosy literatury i estetiki [Issues of literature and aesthetics]. Mocow: Khudozhestvennaya literatura; 1975. p. 234–407. Russian.
  29. Yastrebitskaya AL. Zapadnaya Evropa XI–XIII vekov. Epokha, byt, kostyum [The Western Europe 11th–13th centuries. Epoch, life, costume]. Moscow: Iskusstvo; 1978. 169 p. Russian.
  30. Koshkina EG. [Socio-cultural determination of collective knowledge of objective spatial reality of the Middle Ages (on the example of lexico-semantic system of middle upper German)]. In: Akhmetova GD, editor. Filologicheskie nauki v Rossii i za rubezhom. Materialy Mezhdunarodnoi zaochnoi nauchnoi konferentsii; 20–23 fevralya 2012 g.; Sankt-Peterburg, Rossiya [Philological sciences in Russia and abroad. Proceedings of the International correspondence scientific conference; 2012 February 20–23; Saint Petersburg, Russia]. Saint Petersburg: Renome; 2012. p. 131–138. Russian.

Downloads

Апублікавана

2022-10-12

Выпуск

№ 3 (2022): Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Філалогія

Раздзел

Літаратуразнаўства

License

Аўтары, публікуюцца ў дадзеным часопісе, згаджаюцца з наступным:

  1. Аўтары захоўваюць за сабой аўтарскія правы на працу і прадастаўляюць часопісу права першай публікацыі працы на ўмовах ліцэнзіі Creative Commons Attribution-NonCommercial. 4.0 International (CC BY-NC 4.0).
  2. Аўтары захоўваюць права заключаць асобныя кантрактныя дамоўленасці, якія тычацца неэксклюзіўнага распаўсюджвання версіі працы ў апублікаваным тут выглядзе (напрыклад, размяшчэнне яе ў інстытуцкім сховішчы, публікацыю ў кнізе) са спасылкай на яе арыгінальную публікацыю ў гэтым часопісе.
  3. Аўтары маюць права размяшчаць іх працу ў інтэрнэце (напрыклад, у інстытуцкім сховішчы або на персанальным сайце) да пачатку і падчас працэсу разгляду яе дадзеным часопісам, паколькi гэта можа прывесці да прадуктыўнага абмеркавання і большай колькасці спасылак на дадзеную працу. (Гл. The Effect of Open Access).

How to Cite

[1]
Зелязінская, Н.С. 2022. Топасы смерці ў рамане Э. Сібалд «Мілыя косці». Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Філалогія. 3 (Oct. 2022), 26–40.