Устарэлая лексіка і асаблівасці яе дыферэнцыяцыі ў слоўніках сучаснай беларускай літаратурнай мовы

Аўтары

  • Аляксандр Васільевіч Макарэвіч Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт, пр. Незалежнасці, 4, 220030, г. Мінск

Ключавыя словы:

лексікаграфія, устарэлыя намінацыі, стылістычная памета, функцыянальна-стылістычныя паметы, архаізм, гістарызм, сфера ўжывання слова

Анатацыя

Вызначаецца статус устарэлай лексікі ў сістэме сучаснай беларускай літаратурнай мовы. Аналізуецца спецыфіка адлюстравання слоўнікамі сучаснай беларускай мовы ўстарэлых намінацый, у тым ліку стылістычна афарбаваных адзінак. Даследуецца сістэма памет, якія выкарыстоўваюцца для абазначэння ўстарэлай лексікі ў даведніках. Адзначана, што аўтары лексікаграфічных крыніц ужываюць гэтыя паметы непаслядоўна. Удакладняюцца асаблівасці памет уст., заст. і саст., якія выкарыстоўваюцца для фіксацыі ўстарэлых намінацый у слоўніках сучаснай беларускай літаратурнай мовы.

Біяграфія аўтара

  • Аляксандр Васільевіч Макарэвіч , Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт, пр. Незалежнасці, 4, 220030, г. Мінск

    кандыдат філалагічных навук, дацэнт; дактарант кафедры беларускага мовазнаўства філалагічнага факультэта

Бібліяграфічныя спасылкі

  1. Kandracenja IU, Kuncjevich LP, Nikalaeva VM, Rychkova LV. [The problem of systematisation of labels in general philological dictionaries to designate special vocabulary]. Belaruskaja lingvistyka. 2011;67:31–39. Belarusian.
  2. Davydava LV. [From the history of stylistic memory in Belarusian lexicography]. In: Berlinskaya SG, editor. Materialy 74-i nauchnoi konferentsii studentov i aspirantov Belorusskogo gosudarstvennogo universiteta. Chast’ 3; 15–24 maya 2017 g.; Minsk, Belarus’ [Proceedings of the 74th scientifc conference of students and postgraduate students of the Belarusian State University. Part 3; 2017 May 15–24; Minsk, Belarus]. Minsk: Belarusian State University; 2017. p. 40–43. Belarusian.
  3. Kovaleva EV. Ustarevshaya leksika v sisteme sovremennogo russkogo yazyka i v khudozhestvennykh tekstakh XIX veka [Obsolete vocabulary in the system of the modern Russian language and in fction texts of the 19th century] [dissertation]. Moscow: Moscow Pedagogical State University; 1996. 245 p. Russian.
  4. Gulicki MF. Narysy gistoryi belaruskaj leksikagrafi (XIX – pachatak XX st.) [Essays on the history of Belarusian lexicography (19th – early 20th centuries)]. Minsk: Vyshjejshaja shkola; 1978. 120 p. Belarusian.
  5. Shakun LM. [50th anniversary of Belarusian Soviet linguistics]. Vesnik Belaruskaga dzjarzhawnaga universitjeta. Seryja 4. Filalogija. Zhurnalistyka. Pedagogika. 1969;1:36–45. Belarusian.
  6. Nekrashjevich SM. Da pytannja ab ukladanni slownika zhyvoj belaruskaj movy [To the question of compiling a dictionary of the living Belarusian language]. Minsk: [s. n.]; 1925. 23 p. Belarusian.
  7. Kawrus A. [Explanatory dictionaries of the Belarusian language]. Polymja. 1990;8:200–208. Belarusian.
  8. Plotnikaw BA. [Explanatory dictionaries of the Belarusian language]. In: Kozhinova AA, Norman BYu, Rudenko EN, editors. Belorusskii i drugie slavyanskie yazyki: semantika i pragmatika. Materialy Mezhdunarodnoi konferentsii «Vtorye Suprunovskie chteniya»; 28–29 sentyabrya 2001 g.; Minsk, Belarus’ [Belarusian and other Slavic languages: semantics and pragmatics. Proceedings of the International conference «Second Suprun readings»; 2001 September 28–29; Minsk, Belarus]. Minsk: Belarusian State University; 2002. p. 120–130. Belarusian.
  9. Sklyarevskaya GI. [Notes on lexicographic stylistics]. In: Filin FP, Sorokoletov FP, editors. Sovremennost’ i slovari [Modernity and dictionaries]. Leningrad: Nauka; 1978. p. 101–111. Russian.
  10. Lepeshaw IJa. Suchasnaja belaruskaja litaraturnaja mova: sprjechnyja pytanni [Modern Belarusian literary language: controversial issues]. Hrodna: Yanka Kupala State University of Grodno; 2002. 207 p. Belarusian.
  11. Dzjatko DV. [Lexicagraphy as a section of philology: terms, problems, types of elephants. Finished]. Rodnae slova. 2016;8:34–37. Belarusian.
  12. Scjacko PU. Uvodziny w movaznawstva [Introduction to linguistics]. Hrodna: Yanka Kupala State University of Grodno; 2001. 229 p. Belarusian.
  13. Varanovich VL. Slovawtvarjenne nazownikaw u belaruskaj move [Word formation of nouns in the Belarusian language]. Hrodna: Yanka Kupala State University of Grodno; 2005. 135 p. Belarusian.

Downloads

Апублікавана

2023-02-10

Выпуск

№ 1 (2023): Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Філалогія

Раздзел

Мовазнаўства

License

Аўтары, публікуюцца ў дадзеным часопісе, згаджаюцца з наступным:

  1. Аўтары захоўваюць за сабой аўтарскія правы на працу і прадастаўляюць часопісу права першай публікацыі працы на ўмовах ліцэнзіі Creative Commons Attribution-NonCommercial. 4.0 International (CC BY-NC 4.0).
  2. Аўтары захоўваюць права заключаць асобныя кантрактныя дамоўленасці, якія тычацца неэксклюзіўнага распаўсюджвання версіі працы ў апублікаваным тут выглядзе (напрыклад, размяшчэнне яе ў інстытуцкім сховішчы, публікацыю ў кнізе) са спасылкай на яе арыгінальную публікацыю ў гэтым часопісе.
  3. Аўтары маюць права размяшчаць іх працу ў інтэрнэце (напрыклад, у інстытуцкім сховішчы або на персанальным сайце) да пачатку і падчас працэсу разгляду яе дадзеным часопісам, паколькi гэта можа прывесці да прадуктыўнага абмеркавання і большай колькасці спасылак на дадзеную працу. (Гл. The Effect of Open Access).

How to Cite

[1]
Макарэвіч , А.В. 2023. Устарэлая лексіка і асаблівасці яе дыферэнцыяцыі ў слоўніках сучаснай беларускай літаратурнай мовы. Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Філалогія. 1 (Feb. 2023), 21–31. DOI:https://doi.org/10.33581/2521-6775-2023-1-21-31.