Народная лінгвістыка і сацыялінгвістыка: уяўленні аб моўнай сітуацыі ў руска- і беларускамоўнай інтэрнэт-камунікацыі

Аўтары

  • Таццяна Віктараўна Бабко Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт, пр. Незалежнасці, 4, 220030, г. Мінск

Ключавыя словы:

метакамунікацыя, метамоўная функцыя мовы, наіўная лінгвістыка, інтэрнэт-камунікацыя, моўная сітуацыя

Анатацыя

Даследуюцца асаблівасці стаўлення руска- і беларускамоўных беларусаў да той дзяржаўнай мовы, якая не выкарыстоўваецца імі ў інтэрнэт-камунікацыі (беларуская і руская мовы адпаведна). Вызначаюцца сацыялінгвістычныя характарыстыкі рускай і беларускай моў, якія становяцца аб’ектам увагі і асэнсавання ў наіўных лінгвістычных уяўленнях руска- і беларускамоўных беларусаў. Устанаўліваецца, што стаўленне да дзвюх моў беларускага соцыуму выражаецца як у экспліцытнай (метамоўныя выказванні), так і ў імпліцытнай (пераключэнне кодаў) форме. І экспліцытныя, і імпліцытныя метамоўныя выказванні маюць як істотныя падабенствы, так і важныя адрозненні з пункту гледжання іх колькасці, тэматыкі і функцый. Высвятляецца, што ўяўленні аб суіснаванні і канкурэнцыі рускай і беларускай моў унутры моўнай сітуацыі Беларусі ўплываюць на маўленчыя практыкі, а менавіта абумоўліваюць спектр сітуацый, у якіх звяртаецца ўвага на тую мову, якой не аддаецца перавага ў камунікацыі, і вызначаюць змястоўныя і прагматычныя характарыстыкі метамоўных каментарыяў.

Біяграфія аўтара

  • Таццяна Віктараўна Бабко, Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт, пр. Незалежнасці, 4, 220030, г. Мінск

    кандыдат філалагічных навук, дацэнт; дацэнт кафедры тэарэтычнага і славянскага мовазнаўства філалагічнага факультэта

     

     

Бібліяграфічныя спасылкі

  1. Golovko EV, editor. «Narodnaya lingvistika»: vzglyad nositelei yazyka na yazyk. Materialy Mezhdunarodnoi nauchnoi konferentsii; 19–21 noyabrya 2012 g.; Sankt-Peterburg, Rossiya [«Folk linguistics»: a native speaker’s view of the language. Proceedings of the International scientifc conference; 2012 November 19–21; Saint Petersburg, Russia]. Saint Petersburg: Nestor-istoriya; 2012. 100 р. Russian.
  2. Aleksandrov OA, Andreeva OA. Modelling of sociolinguistic situation of «minor» language according to data of ordinary metalinguistic consciousness. Philology. Theory & Practice. 2014;4(3):16–19. Russian.
  3. Vio A, Moskvicheva SA. Problem of language representation in native speaker’s mind in context of language border zone: studying need in Karelian language. RUDN Journal of Psychology and Pedagogics. 2013;1:92–97. Russian.
  4. Golev ND. [Features of modern everyday metalinguistic consciousness in the mirror of the discussion of issues of language construction]. Tomsk State University Journal. 2008;3:5–17. Russian.
  5. Nevezhina EA. Linguistic security / insecurity in the boundary area (by the example of Wallonia, Belgium). Vestnik Buryatskogo gosudarstvennogo universiteta. 2015;11:51–55. Russian.
  6. Razumova LV, Kryazheva N. [On the role of language in the process of socio-cultural identifcation of the speaker]. Bulletin of Chelyabinsk State University. 2010;34:99–104. Russian.
  7. Favro E. [Speakers’ attitudes to language: generators of sociolinguistic changes or their mirrors? (The case of French)]. Blyumbaum A, translator. Forum for Anthropology and Culture. 2014;21:129–136. Russian.
  8. Golovko EV. [Folk linguistics as an object of study]. Forum for Anthropology and Culture. 2014;21:9–16. Russian.
  9. Moiseeva DP. [Epilinguistic discourse in teaching French as a foreign language: the experience of one manual]. In: Robustova VV, editor. Yazyk. Kul’tura. Perevod. Kommunikatsiya: sbornik nauchnykh trudov. Vypusk 2 [Language. Culture. Translation. Communication: a collection of scientifc papers. Issue 2]. Moscow: Dobrosvet; 2018. p. 176–178. Russian.
  10. Mjachkowskaja NB. [Folk linguistics in the Belarusian Internet: metalanguage reflection and linguistic self determination]. In: Zaprudski SM, Cyhun GA, editors. Novae slova w movaznawstve. Matjeryjaly V Mizhnarodnaga kangrjesa belarusistaw «Novae slova w belarusistycy»; 20–21 maja 2010 g.; Minsk, Belarus’ [A new word in linguistics. Proceedings of the 5th International congress of Belarusianists «New word in Belarusian studies»; 2010 May 20–21; Minsk, Belarus]. Mіnsk: Four quarters; 2012. p. 260–272. Belarusian.
  11. Ljankevich AU. [Attitudes toward the Belarusian language (based on discourse analysis of comments on Internet forums)]. Acta Albaruthenica. 2013;13:145–159. Belarusian.
  12. Ljankevich AU. [Attitude towards the Belarusian literary language and mixed speech in the media discourse (on the materials of publications in the newspaper «Zvyazda»)]. Vesnik BDU. Seryja 4: Filalogija. Zhurnalistyka. Pedagogika. 2011;3:34–38. Belarusian.
  13. Ljankevich AU. [Attitude towards the Belarusian language and mixed speech. Differences and similarities]. In: Zaprudski SM, Cyhun GA, editors. Novae slova w movaznawstve. Matjeryjaly V Mizhnarodnaga kangrjesa belarusistaw «Novae slova w belarusistycy»; 20–21 maja 2010 g.; Minsk, Belarus’ [A new word in linguistics. Proceedings of the 5th International congress of Belarusianists «New word in Belarusian studies»; 2010 May 20-21; Minsk, Belarus]. Mіnsk: Four quarters; 2012. p. 240–246. Belarusian.
  14. Goritskaya OS. Yazyk i granitsy: leksicheskaya i grammaticheskaya spetsifka russkogo yazyka v Belarusi [Language and borders: lexical and grammatical specifcity of the Russian language in Belarus]. Minsk: Minsk State Linguistic University; 2021. 300 p. Russian.
  15. Somin AA. Attitudes to the Belarusian language through the prism of comments in the online media. Vestnik RGGU. Seriya: Literaturovedenie. Yazykoznanie. Kul’turologiya. Vostokovedenie. 2015;1:68–92. Russian.
  16. Somіn AA. [Metalanguage reflection in comments to Belarusian-language news on non-sociolinguistic topics]. In: Rusak VP, editor. Belaruskaja mova w XXI stagoddzi: asnownyja tjendjencyi razviccja (da 80-goddzja akadjemika A. I. Padluzhnaga). Matjeryjaly Mizhnarodnaj navukovaj kanferjencyi; 28–29 kastrychnika 2015 g.; Minsk, Belarus’ [The Belarusian language in the 21st century: the main trends of development (to the 80th anniversary of academician A. I. Podluzhny). Materials of the International scientifc conference; 2015 October 28–29; Minsk, Belarus]. Mіnsk: Prava і jekanomіka; 2015. p. 290–298. Belarusian.
  17. Gavrilova KA. [Conference «“Folk linguistics”» – the view of native speakers on the language»]. Forum for Anthropology and Culture. 2013;18:423–443. Russian.
  18. Kashkin VB. [Domestic philosophy of language and language contrasts]. In: Kashkin VB, editor. Teoreticheskaya i prikladnaya lingvistika. Vypusk 3. Aspekty metakommunikativnoi deyatel’nosti [Theoretical and applied linguistics. Issue 3. Aspects of metacommunicative activity]. Voronezh: Voronezh State Technical University; 2002. p. 4–34. Russian.
  19. Goritskaya OS. Spelling variation on the Internet (Belorusskiy, Belarusskiy and Belaruskiy). Minsk State Linguistic University Bulletin. Series 1: Philology. 2014;5:106–114. Russian.
  20. Zaprudski SN. [Speech accommodation and code switching in the process of intercultural communication: the case of Belarus]. In: Hentschel G, Zaprudski S, editors. Belarusian Trasjanka and Ukrainian Suržyk. Structural and social aspects of their description and categorisation (Studia Slavica Oldenburgensia–17). Oldenburg: BIS-Verlag; 2008. p. 57–97. Belarusian.
  21. Slyshkin GG. Lingvokul’turnye kontsepty pretsedentnykh tekstov [Linguistic and cultural concepts of precedent texts]. Moscow: Academia; 2000. 139 p. Russian.

Downloads

Апублікавана

2023-02-16

Выпуск

№ 1 (2023): Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Філалогія

Раздзел

Мовазнаўства

License

Аўтары, публікуюцца ў дадзеным часопісе, згаджаюцца з наступным:

  1. Аўтары захоўваюць за сабой аўтарскія правы на працу і прадастаўляюць часопісу права першай публікацыі працы на ўмовах ліцэнзіі Creative Commons Attribution-NonCommercial. 4.0 International (CC BY-NC 4.0).
  2. Аўтары захоўваюць права заключаць асобныя кантрактныя дамоўленасці, якія тычацца неэксклюзіўнага распаўсюджвання версіі працы ў апублікаваным тут выглядзе (напрыклад, размяшчэнне яе ў інстытуцкім сховішчы, публікацыю ў кнізе) са спасылкай на яе арыгінальную публікацыю ў гэтым часопісе.
  3. Аўтары маюць права размяшчаць іх працу ў інтэрнэце (напрыклад, у інстытуцкім сховішчы або на персанальным сайце) да пачатку і падчас працэсу разгляду яе дадзеным часопісам, паколькi гэта можа прывесці да прадуктыўнага абмеркавання і большай колькасці спасылак на дадзеную працу. (Гл. The Effect of Open Access).

How to Cite

[1]
Бабко, Т.В. 2023. Народная лінгвістыка і сацыялінгвістыка: уяўленні аб моўнай сітуацыі ў руска- і беларускамоўнай інтэрнэт-камунікацыі. Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Філалогія. 1 (Feb. 2023), 59–68. DOI:https://doi.org/10.33581/2521-6775-2023-1-59-68.