Семантычныя тыпы дырэктыўных комплексаў і адносіны паміж іх кампанентамі (на матэрыяле рускамоўнага мастацкага дыялогу)

Аўтары

  • Алена Генадзеўна Задворная Мінскі дзяржаўны лінгвістычны ўніверсітэт, вул. Захарава, 21, 220034, г. Мінск, Беларусь
  • Людміла Валер'еўна Вітчанка Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт, пр. Незалежнасці, 4, 220030, г. Мінск, Беларусь

Ключавыя словы:

дырэктыўны маўленчы акт, дырэктыўны комплекс, гамагенны комплекс, гетэрагенны комплекс, семантычныя разнавіднасці, сінтаксічныя адносіны

Анатацыя

Разгледжаны двухкампанентныя дырэктыўныя комплексы, якія выкарыстоўваюцца камунікантамі ў рускамоўных дыялагічных адносінах. Паказана, што ў залежнасці ад семантычнага тыпу дзеясловаў вылучаюцца гамагенныя і гетэрагенныя дырэктыўныя комплексы. Апісаны чатыры тыпы адносін паміж кампанентамі дырэктыўных комплексаў: 1) адносіны адначасовасці; 2) адносіны паслядоўнасці; 3) адносіны канкрэтызацыі; 4) адносіны сінаніміі. Устаноўлена, што тып адносін паміж кампанентамі і парадак іх узаемнага размяшчэння залежаць ад семантычнай разнавіднасці дырэктыва.

Біяграфіі аўтараў

  • Алена Генадзеўна Задворная, Мінскі дзяржаўны лінгвістычны ўніверсітэт, вул. Захарава, 21, 220034, г. Мінск, Беларусь

    доктар філалагічных навук, прафесар; прафесар кафедры тэарэтычнай і прыкладной лінгвістыкі

  • Людміла Валер'еўна Вітчанка, Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт, пр. Незалежнасці, 4, 220030, г. Мінск, Беларусь

    старшы выкладчык кафедры англійскай мовы міжнароднай прафесійнай дзейнасці факультэта міжнародных адносін

Бібліяграфічныя спасылкі

  1. Apresyan YuD. [Principles of organisation of the centre and periphery in lexicon and grammar]. In: Volodin AP, editor. Tipologicheskie obosnovaniya v grammatike: k 70-letiyu professora V. S. Khrakovskogo [Typological justifications in grammar: on the 70th anniversary of professor V. S. Khrakovskii]. Moscow: Znak; 2004. p. 20-35. Russian.
  2. Belyaeva EI. Grammatika i pragmatika pobuzhdeniya: angliiskii yazyk [Grammar and pragmatics of order: the English language]. Voronezh: Izdatel’stvo Voronezhskogo gosudarstvennogo universiteta; 1992. 168 p. Russian.
  3. Gusev VYu. Tipologiya imperativa [Tipology of the imperative]. Moscow: Yazyki slavyanskoi kul’tury; 2013. 336 p. Russian.
  4. Izotov AI. The functional-semantic category of imperative modality in modern Czech in comparison with Russian. Brno: L. Marek; 2005. 274 p. Russian. EDN: TIGVFF.
  5. Pertsov NV. Invarianty v russkom slovoizmenenii [Invariants in Russian inflection]. Moscow: Yazyki russkoi kul’tury; 2001. 279 p. Russian.
  6. Khrakovskii VS, Volodin AP. Semantika i tipologiya imperativa. Russkii imperativ [Semantics and typology of the imperative. Russian imperative]. Moscow: Editorial URSS; 2002. 272 p. Russian.
  7. Vitchenko LV. [Desemantised imperatives as part of speech acts (on the material of English, Italian and Russian languages)]. In: Shadurskii VG, editor. Mezhkul’turnaya kommunikatsiya i professional’no orientirovannoe obuchenie inostrannym yazykam. Materialy XII Mezhdunarodnoi nauchnoi konferentsii, posvyashchennoi 97-letiyu obrazovaniya Belorusskogo gosudarstvennogo universiteta; 26 oktyabrya 2018 g.; Minsk, Belarus’ [Intercultural communication and professionally oriented teaching of foreign languages. Proceedings of the 12th International scientific conference dedicated to the 97th anniversary of the formation of the Belarusian State University; 2018 October 26; Minsk, Belarus]. Minsk: Belarusian State University; 2018. p. 68–69. Russian. EDN: YYDKJV.
  8. Shelyakin MA. Kategoriya vida i sposoby deistviya russkogo glagola. Teoreticheskie osnovy [Category of aspect and means of action of a Russian verb. Theoretical fundamentals]. Tallin: Valgus; 1983. 216 p. Russian.
  9. Apresyan VYu. [Semantics of emotional causatives: status of a causative component]. In: Selegei VP, editor. Komp’yuternaya lingvistika i intellektual’nye tekhnologii. Materialy ezhegodnoi mezhdunarodnoi konferentsii; 29 maya – 2 iyunya 2013 g.; Bekasovo, Rossiya. Vypusk 12(19). Tom 1 [Computer linguistics and intellectual technologies. Proceedings of the annual international conference; 2013 May 29 – June 2; Bekasovo, Russia. Issue 12(19). Volume 1]. Moscow: Russian State University for the Humanities; 2013. p. 43–57. Russian. EDN: HCBIIX.
  10. Gasparov BM. Yazyk, pamyat’, obraz. Lingvistika yazykovogo sushchestvovaniya [Language. Memory. Image. Linguistics of language existence]. Moscow: Novoe literaturnoe obozrenie; 1996. 352 p. Russian.

Downloads

Апублікавана

2024-07-01

Выпуск

№ 2 (2024): Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Філалогія

Раздзел

Мовазнаўства

License

Аўтары, публікуюцца ў дадзеным часопісе, згаджаюцца з наступным:

  1. Аўтары захоўваюць за сабой аўтарскія правы на працу і прадастаўляюць часопісу права першай публікацыі працы на ўмовах ліцэнзіі Creative Commons Attribution-NonCommercial. 4.0 International (CC BY-NC 4.0).
  2. Аўтары захоўваюць права заключаць асобныя кантрактныя дамоўленасці, якія тычацца неэксклюзіўнага распаўсюджвання версіі працы ў апублікаваным тут выглядзе (напрыклад, размяшчэнне яе ў інстытуцкім сховішчы, публікацыю ў кнізе) са спасылкай на яе арыгінальную публікацыю ў гэтым часопісе.
  3. Аўтары маюць права размяшчаць іх працу ў інтэрнэце (напрыклад, у інстытуцкім сховішчы або на персанальным сайце) да пачатку і падчас працэсу разгляду яе дадзеным часопісам, паколькi гэта можа прывесці да прадуктыўнага абмеркавання і большай колькасці спасылак на дадзеную працу. (Гл. The Effect of Open Access).

How to Cite

[1]
Задворная, А.Г. and Вітчанка, Л.В. 2024. Семантычныя тыпы дырэктыўных комплексаў і адносіны паміж іх кампанентамі (на матэрыяле рускамоўнага мастацкага дыялогу). Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Філалогія. 2 (Jul. 2024), 80–88.