Структурна-семантычныя асаблівасці мадыфікацый іерагліфічных знакаў кітайскай мовы

Аўтары

  • Надзея Васільеўна Міхалькова Мiнскі дзяржаўны лінгвістычны ўніверсітэт, вул. Захарава, 21, 220034, г. Мінск, Беларусь

Ключавыя словы:

семантыка, мадыфікацыя, традыцыйны знак;, спрошчаны знак, іерогліф, кітайская мова

Анатацыя

Разгледжаны змены графікі кітайскіх іерогліфаў, звязаныя з праведзенай у сярэдзіне ХХ ст. рэформай пісьменнасці, абумоўленай праблемамі разумення і выкарыстання кітайскай іерагліфікі. У выніку выкананага этымалагічнага і кампанентнага аналізу выяўлены структурна-семантычныя асаблівасці мадыфікацыі традыцыйных іерагліфічных знакаў. Акрэслена, што працэс пераўтварэння найбольш характэрны для абазначэння тых аб’ектаў жывой або нежывой прыроды, якія могуць выступаць канкрэтызатарамі паняццяў праз указанне на прататыпічнае ўяўленне аб жывёле, артэфакце і пад. Устаноўлена, што найменшай мадыфікацыі былі падвергнуты элементы, якія найбольш дакладна рэпрэзентавалі пэўныя катэгорыі лексем, напрыклад катэгорыю архітэктурна-будаўнічых аб’ектаў. Адзначана, што рэформа пісьменнасці прывяла да абвастрэння праблемы аманіміі ў кітайскай мове. Зроблен вывад аб тым, што кітайскія лінгвісты асцярожна падышлі да трансфармацыі семантычных кампанентаў іерогліфаў, што дазволіла як спрасціць нерэлевантныя часткі знакаў, якія ў параўнанні з іншымі падобнымі да іх графемамі страцілі функцыю дыферэнцыяцыі, так і захаваць высокую ступень матываванасці адзінак кітайскай пісьменнасці.

Біяграфія аўтара

  • Надзея Васільеўна Міхалькова, Мiнскі дзяржаўны лінгвістычны ўніверсітэт, вул. Захарава, 21, 220034, г. Мінск, Беларусь

    кандыдат філалагічных навук, дацэнт; дацэнт кафедры тэорыі і практыкі кітайскай мовы факультэта кітайскай мовы і культуры

Бібліяграфічныя спасылкі

  1. Готлиб ОМ. Основы грамматологии китайской письменности. 3-е изд. Москва: ВКН; 2020. 314 с.
  2. Шаравьева ИВ. Китайская письменность. Грамматология в монадно-модусной модели представления. Москва: ВКН; 2020. 168 с.
  3. Васильев ВП. Анализъ китайскихъ гиероглифовъ. Часть 1. Санкт-Петербург: Типография В. Безобразова; 1898. 159 с.
  4. Karlgren B. Sound and symbol in Chinese. London: Oxford University Press; 1923. 122 р.
  5. Wieger L. Chinese characters. New York: Paragon Book Reprint Corp.; 1965. 820 р.
  6. Andrews SP. Discoveries in Chinese. New York: [s. l.]; 1854. 137 p.
  7. Филимонова МС. Идеографичность китайских фонетиков. В: Белорусский государственный университет. Проблемысовременного востоковедения. Материалы II Международной научно-практической конференции; 30 июня – 1 июля 2022 г.; Минск, Беларусь. Минск: БГУ; 2022. с. 275–281.
  8. 邹晓丽. 基础汉字形义释源. 北京: 中华书局; 2007. 265 页 = Цзоу Сяоли. Этимология и значение основных китайских иероглифов. Пекин: Китайское книгоиздательство; 2007. 265 с.
  9. 王宇新. 汉字部首认知研究. 济南: 山东大学出版社; 2009. 293 页 = Ван Юйсинь. Когнитивный анализ китайских радикалов. Цзинань: Издательство Шаньдунского университета; 2009. 293 с.
  10. 裘锡圭. 文字学概要. 北京: 商务印书馆出版; 1988. 343 页 = Цю Сигуй. Основы изучения китайских иероглифов. Пекин: Коммерческая пресса; 1988. 343 с.
  11. 唐兰. 中国文字学. 上海: 上海古籍出版社; 2001. 166 页 = Тан Лань. Исследование китайских иероглифов. Шанхай: Шанхайское издательство древних книг; 2001. 166 с.
  12. 苏培成. 现代汉字学纲要. 北京: 北京大学出版社; 1994. 200 页 = Су Пэйчэн. Основы изучения современных китайских иероглифов. Пекин: Издательство Пекинского университета; 1994. 200 с.
  13. Giels HA. China and the Chinese. New York: Columbia University Press; 1902. 229 p.
  14. Сердюченко ГП. Китайская письменность и ее реформа. Москва: Издательство восточной литературы; 1959. 55 с.
  15. Карапетьянц АМ. У истоков китайской словесности. Москва: Издательство восточной литературы; 2010. 479 с.
  16. Алексеев ВМ. Китайская иероглифическая письменность и ее латинизация. Ленинград: Издательство Академии наук СССР; 1932. 178 с.
  17. 傅永和. 汉字简化五十年回顾. 中国语文. 2005;6:537–539 = Фу Юнхэ. Обзор пятидесяти лет упрощения китайских иероглифов. Китайское языкознание. 2005;6:537–539.
  18. 曹先擢. 从甲骨文到简化字. 北京: 语文出版社; 1999. 72 页 = Цао Сяньчжо. От Цягувэнь до упрощенного китайского письма. Пекин: Издательство китайского языка и литературы; 1999. 72 с.
  19. 王宁. 论汉字简化的必然趋势及其优化的原则. 语文建设. 1991;2:26–31 = Ван Нин. О неизбежной тенденции упрощения китайских иероглифов и принципах ее оптимизации. Построение языка. 1991;2:26–31.
  20. 杨新生. 汉字简化的回溯与思考. 衡阳师范学院学报. 2008;4:83–85 = Ян Синьшэн. Об упрощении китайских иероглифов. Журнал Хэнъянского педагогического университета. 2008;4:83–85.
  21. 李学勤. 字源. 天津: 天津古籍; 2013. 1420 页 = Ли Сюэцинь. Этимология китайских иероглифов. Тяньцзинь: Тяньцзиньское издательство древних книг; 2013. 1420 с.
  22. 邹晓丽. 基础汉字形意释源: «说文» 部首今读本义. 北京: 中华书局; 2007. 246 页 = Цзоу Сяоли. Этимология и значение основныхкитайских иероглифов: первоначальные значения ключей «Шовэнь цзецзы». Пекин: Китайское книгоиздательство; 2007. 246 с.
  23. 黄天树. «说文解字» 通论. 北京: 北京大学出版社; 2014. 361 页 = Хуан Тяньшу. О «Шовэнь цзецзы». Пекин: Издательство Пекинского университета; 2014. 361 с.

Downloads

Апублікавана

2025-02-03

Выпуск

№ 1 (2025): Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Філалогія

Раздзел

Мовазнаўства

License

Аўтары, публікуюцца ў дадзеным часопісе, згаджаюцца з наступным:

  1. Аўтары захоўваюць за сабой аўтарскія правы на працу і прадастаўляюць часопісу права першай публікацыі працы на ўмовах ліцэнзіі Creative Commons Attribution-NonCommercial. 4.0 International (CC BY-NC 4.0).
  2. Аўтары захоўваюць права заключаць асобныя кантрактныя дамоўленасці, якія тычацца неэксклюзіўнага распаўсюджвання версіі працы ў апублікаваным тут выглядзе (напрыклад, размяшчэнне яе ў інстытуцкім сховішчы, публікацыю ў кнізе) са спасылкай на яе арыгінальную публікацыю ў гэтым часопісе.
  3. Аўтары маюць права размяшчаць іх працу ў інтэрнэце (напрыклад, у інстытуцкім сховішчы або на персанальным сайце) да пачатку і падчас працэсу разгляду яе дадзеным часопісам, паколькi гэта можа прывесці да прадуктыўнага абмеркавання і большай колькасці спасылак на дадзеную працу. (Гл. The Effect of Open Access).

How to Cite

[1]
Міхалькова, Н.В. 2025. Структурна-семантычныя асаблівасці мадыфікацый іерагліфічных знакаў кітайскай мовы. Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Філалогія. 1 (Feb. 2025), 50–58.