Дакументальная проза (нон-фікшн) на мяжы XX–XXI стст.: тэарэтычны аспект

Аўтары

  • Ганна Юр'еўна Новік Цэнтр даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі, вул. Сурганава, 1, корп. 2, 220072, г. Мінск, Рэспубліка Беларусь

Ключавыя словы:

документальная литература, нон-фикшн, автобиографистика, художественная литература, факт, документ

Анатацыя

Даследуецца тэарэтычнае асэнсаванне феномена дакументальнай літаратуры (нон-фікшн) і яго ролі ў сучасным літаратурным працэсе Беларусі. Разглядаецца сінанімічны шэраг тэрмінаў, якія выкарыстоўваюцца для абазначэння дакументалістыкі: «эгадакумент», «літаратура факта», «непрыдуманая літаратура», «літаратура з дамінантным дакументальным пачаткам»; адзначаюцца аўтарскія найменні: «самажыццеапісанне», «летапіс жыцця і творчасці», «літаратура існавання» і інш. Паказаны генезіс нон-фікшн, які ўзыходзіць да росквіту літаратурных салонаў пачатку ХІХ ст., дзейнасці рускага літаратурнага аб’яднання «ЛЕФ» 1922–1928 гг., амерыканскага журналізму 1960-х гг. На падставе звароту да твораў беларускіх празаікаў мяжы ХХ–ХХІ стст. раскрываюцца
асноўныя прыкметы літаратуры нон-фікшн. Зроблена выснова пра тое, што нон-фікшн можна разглядаць і як літаратурны метад, і як корпус дапаможных тэкстаў, у якіх няма аўтарскага вымыслу, і як сукупнасць мастацкіх твораў, напісаных з дапамогай адпаведнага метаду. Канкрэтызавана паняцце «нон-фікшн», якое ў працах многіх літаратуразнаўцаў трактуецца абстрактна.

Біяграфія аўтара

  • Ганна Юр'еўна Новік, Цэнтр даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі, вул. Сурганава, 1, корп. 2, 220072, г. Мінск, Рэспубліка Беларусь

    аспірантка аддзела гісторыі беларускай літаратуры ХХ–ХХІ стст. Інстытута мовы і літаратуры імя Якуба Коласа і Янкі Купалы. Навуковы кіраўнік – доктар філалагічных навук Г. М. Кісліцына

Бібліяграфічныя спасылкі

  1. Kіslіtsyna G. M. Lіtaratura non-fiction: prablemy atrybucyі zhanru [Literature non-fiction: the problem of attribution of the genre]. Vechny ruh zhyccja i zakanamernasci tvorchyh poshukaw litaratury (da 90-goddzja z dnja naradzhjennja narodnaga pis’mennika Belarusi akadjemika I. J. Navumenki) : matjeryjaly rjespublikanskaj navuk.-prakt. kanferjencyi (Minsk, 26 –27 Febr., 2015). Minsk, 2015. P. 303–306 (in Belarus.).
  2. Peyre H. Nonfictional prose [Electronic resource]. Encyclopedia Britannica. URL: https://www.britannica.com/topic/nonfictional-prose (date of access: 17.12.2015).
  3. Ulasevich V. I., Dauhulevich N. M. Slownik novyh slow belaruskaj movy [Dictionary of new words of the Belarusian language]. Mіnsk, 2009 (in Belarus.).
  4. Chuprinin S. I. Non-fiction literatura [Non-fiction literature]. LitMir : [site]. URL: https://www.litmir.me/br/?b=105181&p=87 (date of access: 05.10.2016) (in Russ.).
  5. Varikasha M. M. Lіteratura non-fiction: pomіzh faktom і fіktsіeju [Books non-fiction: between fact and fiction]. Aktual’ni problemy slov’jans’koi filologii. Ser.: Lingvistyka i literaturoznavstvo : mizhvuzivs’kyi zbirnyk naukovyh statei. Berdjansk, 2010. Issue XXIII, part 3. P. 28–39 (in Ukrainian).
  6. Ivanova N. Po tu storonu vymysla [On the other side of fiction]. Znamya. 2005. No. 11. P. 3–8 (in Russ.).
  7. Genis A. Fotografiya dushi. V okrestnostyakh filologicheskogo romana [Photo of the soul. In the surroundings of the philological novel]. Zhurnal’nyi zal : [site]. URL: http://magazines.russ.ru/zvezda/2000/9/genis.html (date of access: 17.12.2015) (in Russ.).
  8. Mestergazi Y. G. Literatura non-fikshn / non-fiction [Literature non-fiction]. Moscow, 2007 (in Russ.).
  9. Neprydumanaja lіtaratura / lіtaratura non-fіkshn u Belarusі – shto gjeta? : [krugly stol] [True fiction / non-fiction books in Belarus – what is it?]. Dzejaslow. 2015. No. 4. P. 278–293 (in Belarus.).
  10. Lehtimäki M. The Poetics of Norman Mailer’s Nonfiction: Self-reflexivity, Literary Form, and the Rhetoric of Narrative. Tampere, 2005.
  11. Garanin L. Y. Memuarnyi zhanr sovetskoi literatury [Memoir genre of Soviet literature]. Minsk, 1986 (in Russ.).
  12. Heyne E. Where Fiction Meets Nonfiction: Mapping a Rough Terrain. Narrative. 2001. Vol. 9, October (No. 3). P. 322–333.
  13. Ginzburg L. O psikhologicheskoi proze [About the psychological prose]. Moscow, 1999 (in Russ.).
  14. Straltsova V. M. Shljah da sjabe: suchasnaja awtabіjagrafіchnaja proza jak mastackaja sіstjema [Way to itself: modern autobiographical prose as an art system]. Minsk, 2002 (in Belarus.).

Downloads

Апублікавана

2019-01-25

Выпуск

№ 1 (2017): Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Філалогія

Раздзел

Літаратуразнаўства

License

Аўтары, публікуюцца ў дадзеным часопісе, згаджаюцца з наступным:

  1. Аўтары захоўваюць за сабой аўтарскія правы на працу і прадастаўляюць часопісу права першай публікацыі працы на ўмовах ліцэнзіі Creative Commons Attribution-NonCommercial. 4.0 International (CC BY-NC 4.0).
  2. Аўтары захоўваюць права заключаць асобныя кантрактныя дамоўленасці, якія тычацца неэксклюзіўнага распаўсюджвання версіі працы ў апублікаваным тут выглядзе (напрыклад, размяшчэнне яе ў інстытуцкім сховішчы, публікацыю ў кнізе) са спасылкай на яе арыгінальную публікацыю ў гэтым часопісе.
  3. Аўтары маюць права размяшчаць іх працу ў інтэрнэце (напрыклад, у інстытуцкім сховішчы або на персанальным сайце) да пачатку і падчас працэсу разгляду яе дадзеным часопісам, паколькi гэта можа прывесці да прадуктыўнага абмеркавання і большай колькасці спасылак на дадзеную працу. (Гл. The Effect of Open Access).

How to Cite

[1]
Новік, Г.Ю. 2019. Дакументальная проза (нон-фікшн) на мяжы XX–XXI стст.: тэарэтычны аспект. Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Філалогія. 1 (Jan. 2019), 17–23.