Актывізацыя словаўтваральнага патэнцыялу невытворных дзеясловаў з лацінскай каранёвай марфемай у сучаснай рускай мове
Ключавыя словы:
словообразовательный (деривационный) потенциал, производное слово (дериват), модификация, мутация, соединительное словообразовательное значение, глаголы с латинской корневой морфемойАнатацыя
Праводзiцца колькасны і структурна-семантычны аналiз новых слоў, як непасрэдна, так i апасродкавана матываваных невытворнымi дзеясловамi з каранёвай марфемай лацiнскага паходжання i зафiксаваных у слоўнiках мяжы XX–XXI стст., але якiя адсутнiчаюць у складзе адпаведных словаўтваральных гнёздаў у «Словаўтваральным слоўнiку рускай мовы» А. М. Цiханава. Устанаўлiваецца, што ў перыяд канца XX – пачатку XXI ст. 52 % прааналiзаваных дэвербальных гнёздаў пашырылi свой склад, у выніку чаго словаўтваральная магутнасць невытворных лацiнамоўных дзеясловаў павялiчылася з 8,8 да 10,4. Высветлена, што большая колькасць новаўтварэнняў з’яўляюцца назоўнiкамi i (менш) прыметнiкамi другой – трэцяй ступеней дэрывацыi. Вызначана, што найбольш актуальныя спосабы ўтварэння новых слоў – гэта складанне i (радзей) суфiксацыя. Звяртаецца ўвага на тое, што фактар мнагазначнасцi матывавальнага слова станоўча ўплывае на рэалiзацыю яго словаўтваральнага патэнцыялу. Выяўляецца некаторая выбiральнасць выкарыстання спрадвечных i запазычаных афiксаў пры ўтварэннi дэрыватаў пэўнай часцiны мовы i пэўнага словаўтваральнага значэння.
Бібліяграфічныя спасылкі
- Svechkareva JaV. Derivacionnyj potencial nominacij vremen goda v dinamicheskom aspekte: na materiale russkogo jazyka XI–XX vv. [Derivational potential of nominations of seasons in dynamic aspect: on the material of Russian language of XI–XX centuries] [dissertation abstract]. Tomsk: Tomsk State University; 2007. 11 р. Russian.
- Strizhevich KV. [On the method of determining the word-formation potential of a foreign lexeme]. In: Rovdo IS, editor. Russkii yazyk: sistema i funktsionirovanie ( k 75-letiyu filologicheskogo fakul’teta BGU). Sbornik materialov VI Mezhdunarodnoi nauchnoi konferentsii; 28–29 oktyabrya 2014 g.; Minsk, Belarus’. Chast’ 1 [Russian language: system and functioning (to the 75th anniversary of the faculty of philology of BSU). Сollection of materials of the VI International scientific conference; 2014 October 28–29; Minsk, Belarus. Part 1]. Minsk: Publishing House of BSU; 2014. p. 285–290. Russian.
- Stryha KV. Slovoobrazovatel’nyi potentsial slov s latinskoi kornevoi morfemoi v russkom yazyke [Derivational potential of words with Latin root morpheme in Russian language] [dissertation abstract]. Minsk: Belarusian State University; 2017. 27 p. Russian.
- Moiseev AI. [Word-formation chain as a kind of word-formation paradigm]. In: Lykov AG, editor. Russkaya slovoobrazovatel’naya sintagmatika i paradigmatika. Sbornik nauchnykh trudov [Russian word-building syntagmatics and paradigmatics. Collection of scientific papers]. Krasnodar: Kuban State University; 1991. p. 84–91. Russian.
- Tikhonov AN. Formal’no-semanticheskie otnosheniya slov v slovoobrazovatel’nom gnezde [Formal-semantic relations of words in a word-formation nest] [dissertation abstract]. Moscow: Academy of Sciences of USSR, Institute of Russian Language; 1974. 35 p. Russian.
Downloads
Апублікавана
Выпуск
Раздзел
License
Аўтары, публікуюцца ў дадзеным часопісе, згаджаюцца з наступным:
- Аўтары захоўваюць за сабой аўтарскія правы на працу і прадастаўляюць часопісу права першай публікацыі працы на ўмовах ліцэнзіі Creative Commons Attribution-NonCommercial. 4.0 International (CC BY-NC 4.0).
- Аўтары захоўваюць права заключаць асобныя кантрактныя дамоўленасці, якія тычацца неэксклюзіўнага распаўсюджвання версіі працы ў апублікаваным тут выглядзе (напрыклад, размяшчэнне яе ў інстытуцкім сховішчы, публікацыю ў кнізе) са спасылкай на яе арыгінальную публікацыю ў гэтым часопісе.
- Аўтары маюць права размяшчаць іх працу ў інтэрнэце (напрыклад, у інстытуцкім сховішчы або на персанальным сайце) да пачатку і падчас працэсу разгляду яе дадзеным часопісам, паколькi гэта можа прывесці да прадуктыўнага абмеркавання і большай колькасці спасылак на дадзеную працу. (Гл. The Effect of Open Access).
