Унутрыгарадская анамастычная тэрміналогія ў рускай і французскай мовах: параўнальна-супастаўляльны аспект

Аўтары

  • Марына Леанідаўна Дарафеенка Беларускi дзяржаўны ўнiверсiтэт, пр. Незалежнасці, 4, 220030, г. Мінск, Беларусь

Ключавыя словы:

унутрыгарадскі анамастычны тэрмін, анамастычная тэрміналогія, руская мова, французская мова, слоўнік анамастычнай тэрміналогіі

Анатацыя

Прадстаўлены вынікі параўнальна-супастаўляльнага аналізу ўнутрыгарадскіх анамастычных тэрмінаў у рускай і французскай мовах. Выяўлены агульныя і прыватныя рысы дадзеных тэрміналагічных сістэм. Вызначана, што адрозненні прэваліруюць над падабенствамі ў колькасных адносінах. У абедзвюх мовах знойдзены аднолькавыя тэрміны, аднак іх семантыка не заўсёды супадае. Адрозненні ва ўжыванні і змесце тэрмінаў абумоўлены рознымі тэарэтычнымі падыходамі да даследавання анамастычнай сістэмы ў цэлым і традыцыямі анамастычных школ, што параўноўваюцца, у прыватнасці. Адзначана, што не ўсе разрады ўнутрыгарадскіх найменняў абазначаюцца спецыяльнымі тэрмінамі, прычынай чаго з’яўляецца перыферыйнае становішча дадзеных адзінак у онімнай прасторы паселішча. Устаноўлена, што маецца больш-менш гарманічная сістэма рускіх анамастычных
тэрмінаў, якія дазваляюць паўнавартасна апісваць онімы любога горада. Падкрэслена, што Спіс базавых анамастычных тэрмінаў, прызначаны для ўпарадкавання міжнароднай тэрміналогіі, не заўсёды спрыяе пошуку замежных эквівалентаў рускім тэрмінам. Выяўлена, што асноўныя цяжкасці, з якімі сустракаюцца даследчыкі пры супастаўленні асобных анамастычных тэрміналогій, звязаны з лакунарнасцю, тэрміналагічным лішкам, а таксама з нятоесным напаўненнем (зместам) аднаго і таго ж тэрміна ў розных анамастычных школах адной ці розных краін.

Біяграфія аўтара

  • Марына Леанідаўна Дарафеенка , Беларускi дзяржаўны ўнiверсiтэт, пр. Незалежнасці, 4, 220030, г. Мінск, Беларусь

    кандыдат філалагічных навук, дацэнт; дактарант кафедры рускай мовы філалагічнага факультэта

Бібліяграфічныя спасылкі

  1. Suprun VI. Reflection on onomastic terminology. Ivzestia of the Volgograd State Pedagogical University. 2011;8:133–138. Russian.
  2. Vayevodzin VS, Kopach OI. Structural peculiarities of the basic onomastic terminology in English and Russian. In: Vorob’eva OA, editor. Aktual’nye problemy gumanitarnogo obrazovaniya. Materialy V Mezhdunarodnoi nauchno-prakticheskoi konferentsii; 18–19 oktyabrya 2018 g.; Minsk, Belarus’ [Actual problems of humanitarian education. Proceedings of the 5th International scientific and practical conference; 2018 October 18–19; Minsk, Belarus]. Minsk: Belarusian State University; 2018. p. 234–240. Russian.
  3. Podol’skaya NV. Slovar’ russkoi onomasticheskoi terminologii [Dictionary of Russian onomastic terminology]. Moscow: Nauka; 1978. 199 p. Russian.
  4. Podol’skaya NV. Slovar’ russkoi onomasticheskoi terminologii [Dictionary of Russian onomastic terminology]. 2nd edition. Moscow: Nauka; 1988. 192 p. Russian.
  5. Sokolova TP. [The problem of naming new city objects]. In: Ganzhina IM, Suprun VI, editors. Onomastika Povolzh’ya. Materialy XIV Mezhdunarodnoi nauchnoi konferentsii; 9–13 sentyabrya 2014 g.; Tver’, Rossiya [Onomastics of the Volga region. Proceedings of the 14th International scientific conference; 2014 September 9–13; Tver, Russia]. Tver: Tver State University; 2014. p. 159–162. Russian.
  6. Kartavenko VS. [New phenomena in the toponymy of the city]. In: Koroleva IA, editor. Onomastika v Smolenske i Vitebske: problemy i perspektivy issledovaniya. Materialy Mezhdunarodnoi nauchno-prakticheskoi konferentsii; 24 aprelya 2018 g.; Smolensk, Rossiya [Onomastics in Smolensk and Vitebsk: problems and prospects of research. Proceedings of the International scientific and practical conference; 2018 April 24; Smolensk, Russia]. Smolensk: Smolensk State University; 2018. p. 33–36. Russian.
  7. Vasilyeva NV. On the coordination of onomastic terminology. Vestnik of Lobachevsky University of Nizhni Novgorod. 2014; 2-1:373–377. Russian.
  8. Mezenko AM. Urbanonimiya Belorussii [Urbanonymy of Belarus]. Minsk: Universitetskoe; 1991. 167 p. Russian.
  9. Mezenko AM. Belorusskaya onomastika. Toponimiya [Belarusian onomastics. Toponymy]. Minsk: Elaida; 2012. 260 p. Russian.
  10. Darafeyenka ML. City onomastic space: main components (on the material of intracity names of Belarusian and French сities). Uchenye zapiski VGU im. P. M. Masherova. 2020;31:148–151. Russian.
  11. Dorofeenko ML. [Grades of intracity names in the Belarusian, Russian and French terminological systems]. In: Kapylow IL, editor. Suchasnyja prablemy anamastyki. Zbornik navukovyh artykulaw. Vypusk 1 (da 85-goddzja z dnja naradzhjennja V. P. Lemcjugovaj) [Modern problems of onomastics. A collection of scientific articles. Issue 1 (to the 85th anniversary of the birth of V. P. Lemtyugova)]. Minsk: Belaruskaja navuka; 2022. p. 67–71. Russian.
  12. Gorbanevskii MV. Russkaya gorodskaya toponimiya: metody istoriko-kul’turnogo izucheniya i sozdaniya komp’yuternykh slovarei [Russian urban toponymy: methods of historical and cultural study and creation of computer dictionaries]. Moscow: Obshchestvo lyubitelei rossiiskoi slovesnosti; 1996. 304 p. Russian.
  13. Razumov RV. On regulating onomastic terminology in the field of urbanonymy. Verkhnevolzhsky Philological Bulletin. 2015; 2:14–19. Russian.
  14. Madieva GB, Suprun, VI. The system of modern Russian urbanonymic terminology. Voprosy onomastiki. 2017;14(2):115–125. Russian. DOI: 10.15826/vopr_onom.2017.14.2.014.
  15. Solovyev AN. Urbanonym as an onomastic term: formulation of the problem. Uchenye zapiski VGU im. P. M. Masherova. 2018;25:198–203. Russian.
  16. Razumov RV, Goryaev SO. Urbanonymic terminology: systems and problems. Nauchnyi dialog. 2019;9:130–145. Russian.
  17. Shmeleva TV. [Onomastic portrait of the city as a model of integral description]. In: Vasil’ev VL, editor. Onomastika Povolzh’ya. Materialy XVII mezhdunarodnoi nauchnoi konferentsii; 17–20 sentyabrya 2019 g.; Velikii Novgorod, Rossiya [Onomastics of the Volga region. Proceedings of the 17th International scientific conference; 2019 September 17–20; Veliky Novgorod, Russia]. Veliky Novgorod: Novgorod State University named after Yaroslav the Wise; 2019. p. 112–117. Russian.
  18. Shmeleva TV. Velikii Novgorod: onomasticheskii portret [Veliky Novgorod: an onomastic portrait]. Velikiy Novgorod: Pechatnyi Dvor; 2020. 288 p. Russian.
  19. Garvalik M. [To the question of modern onomastic terminology]. Voprosy onomastiki. 2007;4:5–13. Russian.
  20. Gałkowski A. Les onomasticons globaux dans une perspective théorique. Onomastica Uralica. 2018;11:105–116. French.
  21. Valentová I. Slovak and ICOS onomastic terminologies. Onoma: Journal of the International Council of Onomastic Sciences. 2020;55:289–310.
  22. de Bouvier J-C, Guillon J-M, éditeurs. La toponymie urbaine: significations et enjeux. Actes du colloque; 11–12 décembre 1998; Aix-en-Provence, France. Paris: L’Harmattan; 2001. 256 p.
  23. le Squère R. Analyse des perceptions, usages et fonctions des toponymes actuels des territoires ruraux et urbains de Bretagne. Cahiers de sociolinguistique. 2006/1;11:81–99. DOI: 10.3917/csl.0601.0081.
  24. Mulon M. Typology of mill names in France. Nouvelle revue d’onomastique. 2012;54:11–20. DOI: 10.3406/onoma.2012.1746.
  25. Atoui B. Les noms urbains [Internet]. In: Proceedings of 11th United Nations Conference on the Standardization of Geographical Names; 2017 August 8–17; New York, USA [cited 2022 March 20]. Available from: https://unstats.un.org/unsd/geoinfo/ungegn/docs/11th-uncsgn-docs/E_Conf.105_157_CRP.157_9_LES%20NOMS%20URBAINS.pdf.
  26. Atoui B. Proposition de definition de nouveaux termes pour le glossaire terminologique [Internet]. In: Proceedings of 11th United Nations Conference on the Standardization of Geographical Names; 2017 August 8–17; New York, USA [cited 2022 March 20]. Available from: https://unstats.un.org/unsd/geoinfo/ungegn/docs/11th-uncsgn-docs/E_Conf.105_124_CRP.124_13_PROPOSITION%20DE%20DEFINITION%20DE%20NOUVEAUX%20TERMES%20POUR%20LE%20GLOSSAIRE%20TERMINOLOGIQUE.pdf.
  27. Khamaeva EA. On current condition of onomastic terminology in Chinese and Russian linguistics. Vestnik Irkutskogo gosudarstvennogo lingvisticheskogo universiteta. 2009;4:148–152. Russian.
  28. Mandola M. Classifications onomastiques polonaise et française. Onomastica Uralica. 2018;11:63–74.
  29. Bölcskei A. A report on the compilation of an English-Hungarian glossary of onomastic terms. Linguodidactica. 2018;XXV:75–86.
  30. Ahmanova OS, editor. Mikrotoponimiya: materialy soveshchaniya [Microtoponymy: materials of the meeting]. Moscow: Izdatel’stvo Moskovskogo universiteta; 1967. 156 p. Russian.
  31. Kochanowska U. Techniques for translating urbanonyms on the example of Polish detective novels and their translations into French. Linguodidactica. 2021;XXV:51–68. DOI: 10.15290/lingdid.2021.25.04.

Downloads

Апублікавана

2022-10-12

Выпуск

№ 3 (2022): Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Філалогія

Раздзел

Мовазнаўства

License

Аўтары, публікуюцца ў дадзеным часопісе, згаджаюцца з наступным:

  1. Аўтары захоўваюць за сабой аўтарскія правы на працу і прадастаўляюць часопісу права першай публікацыі працы на ўмовах ліцэнзіі Creative Commons Attribution-NonCommercial. 4.0 International (CC BY-NC 4.0).
  2. Аўтары захоўваюць права заключаць асобныя кантрактныя дамоўленасці, якія тычацца неэксклюзіўнага распаўсюджвання версіі працы ў апублікаваным тут выглядзе (напрыклад, размяшчэнне яе ў інстытуцкім сховішчы, публікацыю ў кнізе) са спасылкай на яе арыгінальную публікацыю ў гэтым часопісе.
  3. Аўтары маюць права размяшчаць іх працу ў інтэрнэце (напрыклад, у інстытуцкім сховішчы або на персанальным сайце) да пачатку і падчас працэсу разгляду яе дадзеным часопісам, паколькi гэта можа прывесці да прадуктыўнага абмеркавання і большай колькасці спасылак на дадзеную працу. (Гл. The Effect of Open Access).

How to Cite

[1]
Дарафеенка , М.Л. 2022. Унутрыгарадская анамастычная тэрміналогія ў рускай і французскай мовах: параўнальна-супастаўляльны аспект. Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Філалогія. 3 (Oct. 2022), 56–66.