Рэканструкцыя суразмоўцам нерэалізаванай камунікатыўнай задумы гаворачага

Аўтары

  • Вольга Уладзіміраўна Марчанка Мінскі дзяржаўны лінгвістычны ўніверсітэт, вул. Захарава, 21, 220034, г. Мінск, Беларусь

Ключавыя словы:

камунікатыўная задума, адрасат, адрасант, інтэрпрэтацыйная гіпотэза, адмова, камунікатыўная сітуацыя

Анатацыя

Разгледжана магчымасць інтэрпрэтацыі камунікатыўнай задумы гаворачага ў сітуацыі адмовы ад яе рэалізацыі. Выяўлены чатыры падставы, якія дазваляюць рэканструяваць камунікатыўную задуму гаворачага (частковая вербалізацыя камунікатыўнай задумы, існаванне кантэксту, невербальныя паводзіны адрасанта і наяўнасць у суразмоўцаў агульнай камунікатыўнай прэсупазіцыі). Прадэманстравана, што пабудова інтэрпрэтацыйнай гіпотэзы суразмоўцам можа ажыццяўляцца з апорай як на адну падставу, так і на некалькі падстаў. Устаноўлена, што карэляцыя паміж ступенню вербалізацыі камунікатыўнай задумы і магчымасцю яе дэшыфравання не з’яўляецца адназначнай, і гэта абумоўлена структурнымі і семантычнымі асаблівасцямі вербалізаванага фрагмента камунікатыўнай задумы. Вызначана, што суразмоўца можа пабудаваць інтэрпрэтацыйную гіпотэзу ў выпадках, калі адрасант паведамлення прымае рашэнне аб адмове ад рэалізацыі камунікатыўнай задумы, яшчэ не прыступіўшы да яе вербалізацыі.

Біяграфія аўтара

  • Вольга Уладзіміраўна Марчанка, Мінскі дзяржаўны лінгвістычны ўніверсітэт, вул. Захарава, 21, 220034, г. Мінск, Беларусь

    аспірантка кафедры агульнага мовазнаўства. Навуковы кіраўнік – доктар філалагічных навук, прафесар А. Г. Задворная

Бібліяграфічныя спасылкі

  1. Gorodetskii BYu, Kobozeva IG, Saburov IG. [To the typology of communication failures]. In: Narin’yani AS, editor. Dialogovoe vzaimodeistvie i predstavlenie znanii [Dialogue interaction and knowledge representation]. Novosibirsk: Vychislitel’nyi tsentr Sibirskogo otdeleniya AN SSSR; 1985. p. 64–78. Russian.
  2. Goletiani L. Kommunikativnaya neudacha v dialoge: na materiale russkogo i ukrainskogo yazykov [Communicative failure in a dialogue: on the material of the Russian and Ukrainian languages]. München: Otto Sagner Verlag; 2003. 412 p. Russian.
  3. Yermakova OP, Zemskaya EA. [To the construction of a typology of communicative failures (based on the natural Russian dialogue)]. In: Zemskaya EA, Shmelev DN, editors. Russkii yazyk v ego funktsionirovanii. Kommunikativno-pragmaticheskii aspekt [Russian language in its functioning. Communicative-pragmatic aspect]. Moscow: Nauka; 1993. p. 30–64. Russian.
  4. Il’enko SG. [To the search of the benchmarks of speech conflictology]. In: Il’enko SG, editor. Aspekty rechevoi konfliktologii [Aspects of speech conflictology]. Saint Petersburg: Herzen University; 1996. p. 3–13. Russian.
  5. Mustaioki A. [Communication failures from the point of view of the needs of the speaker]. In: Kibrik AA, Koshelev AD, editors. Yazyk i mysl’: sovremennaya kognitivnaya lingvistika [Language and thought: contemporary cognitive linguistics]. Moscow: Languages of Slavic culture; 2015. p. 543–560. Russian.
  6. Serebryakova AYu. Extralinguistic reasons of communication failures. Bulletin of the South Ural State University. Series: Linguistics. 2015;12(4):34–37. Russian. DOI: 10.14529/ling150407.
  7. Bogdanova-Beglarian NV, Maslova ER. Russian contact verbs in oral speech: glossary and functional and semantic variety. Acta Linguistica Petropolitana. Transactions of the Institute for Linguistic Studies. 2019;3(15):158–184. Russian. DOI: 10.30842/alp23065737153061.
  8. Dobrovol’skij DO, Levontina IB. Discourse particles and their translation: ну in Vladimir Sorokin’s novel «The queue» («Ochered’»). Computational Linguistics and Intellectual Technologies. 2017;16:106–117. Russian.
  9. Lebedevich RV. Moods of overcoming communicative difficulties of the speaker in dialogue. Journal of the Belarusian State University. Philology. 2018;3:127–136. Russian.
  10. Podlesskaya VI. Vague reference in Russian: evidence from spoken corpora. Computational Linguistics and Intellectual Technologies. 2013;12:631–634. Russian.
  11. Issers OS. Kommunikativnye strategii i taktiki russkoi rechi [Communication strategies and tactics of Russian speech]. Moscow: URRS; 2002. 284 p. Russian.
  12. Oleshkov MYu. Modelirovanie kommunikativnogo protsessa [Communication process modelling]. Nizhny Tagil: Nizhnetagil’skaya gosudarstvennaya sotsial’no-pedagogicheskaya akademiya; 2006. 342 p. Russian.
  13. Makarov ML. Osnovy teorii diskursa [Fundamentals of discourse theory]. Moscow: Gnozis; 2003. 280 p. Russian.
  14. Krasnova TI. Sub’ektivnost’ – modal’nost’ (materialy aktivnoi grammatiki) [Subjectivity – modality (active grammar material)]. Saint Petersburg: Sankt-Peterburgskii gosudarstvennyi universitet ekonomiki i finansov; 2002. 189 p. Russian.
  15. Shvedova NYu, editor. Russkaya grammatika. Tom 2, Sintaksis [Russian grammar. Volume 2, Syntax]. Moscow: Nauka; 1980. 662 p. Russian.
  16. Balli Sh. Obshchaya lingvistika i voprosy frantsuzskogo yazyka [General linguistics and questions of the French language]. Venttsel’ EV, Venttsel’ TV, translators. Moscow: Izdatel’stvo inostrannoi literatury; 1955. 416 p. Russian.
  17. Kolshanskii GV. Kontekstnaya semantika [Contextual semantics]. Moscow: Vysshaya shkola; 1980. 152 p. Russian.
  18. Kreidlin GE. Neverbal’naya semiotika: yazyk tela i estestvennyi yazyk [Non-verbal semiotics: body language and natural language]. Moscow: Novoe literaturnoe obozrenie; 2002. 592 p. Russian.
  19. Vereshchagin EM, Kostomarov VG. [On diversity of reflection of facial expression and gesture with verbal means (on materials from the Russian language)]. Voprosy yazykoznaniya. 1981;1:36–47. Russian.
  20. Arutyunova ND. [The concept of presupposition in linguistics]. Izvestiya Akademii nauk SSSR. Seriya literatury i yazyka. 1973;32(1):89–94. Russian.
  21. Borisova IN, Danilov SYu, Matveeva TV, Rozanova NN, Shalina IV. Russkoe povsednevnoe obshchenie: pragmatika, kul’turologiya [Russian daily communication: pragmatics, culturology]. Yekaterinburg: Liberal Arts University; 2018. 442 p. Russian.

Downloads

Апублікавана

2023-06-29

Выпуск

№ 2 (2023): Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Філалогія

Раздзел

Мовазнаўства

License

Аўтары, публікуюцца ў дадзеным часопісе, згаджаюцца з наступным:

  1. Аўтары захоўваюць за сабой аўтарскія правы на працу і прадастаўляюць часопісу права першай публікацыі працы на ўмовах ліцэнзіі Creative Commons Attribution-NonCommercial. 4.0 International (CC BY-NC 4.0).
  2. Аўтары захоўваюць права заключаць асобныя кантрактныя дамоўленасці, якія тычацца неэксклюзіўнага распаўсюджвання версіі працы ў апублікаваным тут выглядзе (напрыклад, размяшчэнне яе ў інстытуцкім сховішчы, публікацыю ў кнізе) са спасылкай на яе арыгінальную публікацыю ў гэтым часопісе.
  3. Аўтары маюць права размяшчаць іх працу ў інтэрнэце (напрыклад, у інстытуцкім сховішчы або на персанальным сайце) да пачатку і падчас працэсу разгляду яе дадзеным часопісам, паколькi гэта можа прывесці да прадуктыўнага абмеркавання і большай колькасці спасылак на дадзеную працу. (Гл. The Effect of Open Access).

How to Cite

[1]
Марчанка, В.У. 2023. Рэканструкцыя суразмоўцам нерэалізаванай камунікатыўнай задумы гаворачага. Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Філалогія. 2 (Jun. 2023), 84–91.