Рэпрэзентацыя нацыянальных культурных кодаў у рамане К. Цвіркі «Воўчая выспа»

Аўтары

  • Любоў Георгіеўна Дуктава Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт, пр. Незалежнасці, 4, 220030, г. Мінск, Беларусь

Ключавыя словы:

культурны код, нацыянальны вобраз свету, раман, культурны сэнс, прасторавы код, часавы код

Анатацыя

Нацыянальныя культурныя коды маюць мастацкае ўвасабленне ў вобразах і матывах твора, выступаюць своеасаблівымі каталізатарамі праяўлення аўтарскай пазіцыі і фарміравання пэўных поглядаў чытачоў на тэмы, закранутыя ў рамане К. Цвіркі «Воўчая выспа». Праз вызначэнне культурных сэнсаў у межах дыяд добры – дрэнны, правільна – кепска, мужчынскае – жаночае, гісторыя – вечнасць і свой – чужы паказваюцца стаўленне герояў да сям’і, радзімы, працы, а таксама сувязі чалавека і грамадства. Робіцца вывад аб тым, што ў рамане К. Цвіркі «Воўчая выспа» выкарыстанне прасторавага, часавага і персанажнага кодаў скіравана на паказ пачуццяў да роднай зямлі, а звяртанне да акцыянальнага кода дапамагае акрэсліць спецыфіку вясковага жыцця беларуса, акцэнтаваць увагу на яго працавітасці. Пры адлюстраванні лёсу Ігнася Каралені пералічваюцца асаблівасці стаўлення жыхароў Беларусі да айчыны, сям’і і свайго дому.

Біяграфія аўтара

  • Любоў Георгіеўна Дуктава, Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт, пр. Незалежнасці, 4, 220030, г. Мінск, Беларусь

    кандыдат філалагічных навук, дацэнт; дацэнт кафедры тэхналогій камунікацыі і сувязей з грамадскасцю факультэта журналістыкі

Бібліяграфічныя спасылкі

  1. Barthes R. Izbrannye raboty. Semiotika. Poetika [Selected works. Semiotics. Poetics]. Kosikova GK, editor and compiler. Moscow: Progress; 1989. 615 p. Russian. Co-published by the «Univers».
  2. Krasnykh VV. [Codes and standards of culture (an invitation to talk)]. Yazyk, soznanie, kommunikatsiya. 2001;19:5–19. Russian.
  3. Tolstaya SM. [On the concept of cultural codes]. In: Vakhtin NB, Levinton GA, editors. AB-60. Sbornik statei k 60-letiyu A. K. Baibulina [AB-60. Collection of articles dedicated to the 60th anniversary of A. K. Baibulin]. Saint Petersburg: Izdatel’stvo Evropeiskogo universiteta v Sankt-Peterburge; 2007. p. 23–31. (Series «Studia Ethnologica»). Russian.
  4. Maslova VA, Pimenova MV. Kody lingvokul’tury [Linguistic culture codes]. Moscow: Flinta; 2016. 180 p. Russian. Co-published by the «Nauka».
  5. Rapaille C. Kul’turnyi kod: kak my zhivem, chto pokupaem i pochemu [Cultural code. How we live, what we buy and why]. Salamatova U, translator. Moscow: Yunaited press; 2010. 167 p. (Series «Skolkovo»). Russian.
  6. Martynov VS. Simvolika lingvokul’turnykh kodov v sostave angloyazychnogo khudozhestvennogo teksta [Symbolism of linguocultural codes in the composition of the English literary text] [dissertation]. Moscow: Moscow State Institute of International Relations; 2009. 199 p. Russian.
  7. Savitsky VM. The concept of linguocultural codes: a rationale the theoretical substantiation of the concept of linguocultural codes. Bulletin of Moscow Region State University. Series: Linguistics. 2016;2:55–62. Russian. DOI: 10.18384/2310-712X-2016-2-55-62.
  8. Ergeshbai KM. Linguocultural code as a key to understanding national images. Vestnik of the Kyrgyz Russian Slavic University. 2022;22(2):90–95. Russian. DOI: 10.36979/1694-500X-2022-22-2-90-95.
  9. Tolstaya SM. Kody kul’tury i kul’turnye kontsepty. Prostranstvo slova. Leksicheskaya semantika v obshcheslavyanskoi perspektive [Culture codes and cultural concepts. Word space. Lexical semantics in the common Slavic perspective]. Moscow: Indrik; 2008. 527 p. Russian.
  10. Shved IA, Kovalevicz MS. About structural-typological description of the conceptual codes of Belarusians mythopoetic thinking. Scientific Proceeding of Brest University. Part 1, The Humanities and Social Sciences. 2014;10:154–164. Russian.
  11. Goncharov VV. [The influence of globalisation processes on the breaking of the national cultural code: socio-philosophical analysis]. In: Goncharov VV, editor. Global’nyi konstitutsionalizm i perspektivy mirovogo razvitiya. Materialy II Mezhdunarodnoi nauchno-prakticheskoi konferentsii (simpoziuma) № MK-2; 11 sentyabrya 2020 g.; Krasnodar, Rossiya [Global constitutionalism and prospects for world development. Proceedings of the 2nd International scientific and practical conference (symposium) No. MK-2; 2020 September 11; Krasnodar, Russia]. Moscow: Sputnik+; 2021. p. 174–183. Russian.
  12. Ratsiburskaya LV, Sharypina TA. Contemporary issues of studying of Western European and Russian mindset (according to the results of Russian nationwide conference «National identity through language and literature. Characteristics of conceptosphere of a national culture»). Liberal Arts in Russia. 2015;4(1):22–33. Russian. DOI: 10.15643/libartrus-2015.1.4.
  13. Boldyreva TV. Tipologiya kul’turnykh kodov v dramaturgii L. N. Andreeva [Typology of cultural codes in the dramaturgy of L. N. Andreev] [dissertation]. Samara: Samarskii gosudarstvennyi pedagogicheskii universitet; 2008. 186 p. Russian.
  14. Zhilina MYu. Metasyuzhet sud’by liricheskogo geroya v poezii S. A. Esenina: osnovnye kul’turno-khudozhestvennye kody i motivnye kompleksy [The metaplot of the fate of the lyrical hero in the poetry of S. A. Yesenin: main cultural and artistic codes and motive complexes] [dissertation]. Omsk: Dostoevsky Omsk State University; 2006. 211 p. Russian.
  15. Kalugina LV. Poeziya Vladimira Vysotskogo i zapadnoevropeiskaya literatura Srednevekov’ya i Vozrozhdeniya: vzaimodeistvie diskursov i kul’turnykh kodov [The poetry of Vladimir Vysotsky and Western European literature of the Middle Ages and the Renaissance: interaction of cultural discourses and cultural codes] [dissertation]. Omsk: Dostoevsky Omsk State University; 2014. 153 p. Russian.
  16. Kulikov EA. Natsional’nye i kul’turnye kody v romanakh Dena Simmonsa [National cultural codes in the novels of Dan Simmons] [dissertation]. Nizhny Novgorod: National Research Lobachevsky State University of Nizhny Novgorod; 2018. 203 p. Russian.
  17. Melnikava AM. Kanceptualizacyja nacyjanalnaga w belaruskaj proze pershaj trjeci XX stagoddzja [Conceptualisation of the national in Belarusian prose of the first third of the 20th century] [dissertation]. Gomiel: Francisk Skorina Gomiel State University; 2017. 237 p. Belarusian.
  18. Romanov AA. Kul’turnye kody v lirike E. Shvarts [Cultural codes in E. Schwartz’s lyrics] [dissertation]. Saratov: Saratov State University; 2021. 217 p. Russian.
  19. Trubetskova EG. Morbual’nyi kod russkoi literatury XX–XXI vv. [Morbuya code of Russian literature of 20th–21st centuries] [dissertation]. Saratov: Saratov State University; 2022. 477 p. Russian.
  20. Cvirka K. Vowchaja vyspa [Wolf island]. Minsk: Harvest; 2019. 640 p. Belarusian.
  21. Galubovich LM. From Martin Kukhta to Kastus Cvirka. For the 80th anniversary of poet, writer and publisher. Dziejaslou. 2014;2:302–307. Belarusian.
  22. Navaselcava GV. [Kastus Сvirka’s novel-essay «Wolf island» in the context of modern Belarusian literature]. In: Adamian TM, editor. Viciebski kraj. Matjeryjaly VI Mizhnarodnaj navukova-praktychnaj kanferjencyi, prysvechanaj 75-goddzju Peramogi w Vjalikaj Ajchynnaj vajnie; 19 listapada 2020 g.; Viciebsk, Bielarus. Tom 6. [Vitebsk region. Proceedings of the 6th International scientific and practical conference dedicated to the 75th anniversary of the Victory in the Great Patriotic War; 2020 November 19; Vitebsk, Belarus. Volume 6]. Minsk: National Library of Belarus; 2021. p. 373–377. Belarusian.
  23. Liashchynskaja VA. Gastranamichny kod kultury belarusaw. Stjerjeatypy ezhy w vobrazah frazealagizmaw belaruskaj movy [Gastronomic code of Belarusian culture. Stereotypes of food in the images of phraseological units of the Belarusian language]. Minsk: Republican Institute for Higher Education; 2022. 271 p. Belarusian.
  24. Kolas Ja. Novaja zjamlja [New land]. Minsk: Mastackaja litaratura; 2007. 333 p. Belarusian.

Downloads

Апублікавана

2023-10-31

Выпуск

№ 3 (2023): Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Філалогія

Раздзел

Літаратуразнаўства

License

Аўтары, публікуюцца ў дадзеным часопісе, згаджаюцца з наступным:

  1. Аўтары захоўваюць за сабой аўтарскія правы на працу і прадастаўляюць часопісу права першай публікацыі працы на ўмовах ліцэнзіі Creative Commons Attribution-NonCommercial. 4.0 International (CC BY-NC 4.0).
  2. Аўтары захоўваюць права заключаць асобныя кантрактныя дамоўленасці, якія тычацца неэксклюзіўнага распаўсюджвання версіі працы ў апублікаваным тут выглядзе (напрыклад, размяшчэнне яе ў інстытуцкім сховішчы, публікацыю ў кнізе) са спасылкай на яе арыгінальную публікацыю ў гэтым часопісе.
  3. Аўтары маюць права размяшчаць іх працу ў інтэрнэце (напрыклад, у інстытуцкім сховішчы або на персанальным сайце) да пачатку і падчас працэсу разгляду яе дадзеным часопісам, паколькi гэта можа прывесці да прадуктыўнага абмеркавання і большай колькасці спасылак на дадзеную працу. (Гл. The Effect of Open Access).

How to Cite

[1]
Дуктава, Л.Г. 2023. Рэпрэзентацыя нацыянальных культурных кодаў у рамане К. Цвіркі «Воўчая выспа». Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Філалогія. 3 (Oct. 2023), 21–27.