Метафарычнае прадстаўленне феномена «веды» ў фразеалогіі рускай і англійскай моў: прадуктыўнасць макраметафар

Аўтары

  • Марына Сцяпанаўна Гутоўская Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт, пр. Незалежнасці, 4, 220030, г. Мінск, Беларусь
  • Дар'я Вадзімаўна Шайбакова Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт, пр. Незалежнасці, 4, 220030, г. Мінск, Беларусь

Ключавыя словы:

фразеалагізм, фразеалогія з семантыкай ведаў, макраметафара, прадуктыўнасць макраметафар, канцэптуальная метафара

Анатацыя

Прадстаўлены вынікі супастаўляльнага аналізу спосабаў метафарычнай арганізацыі ўяўленняў аб феномене «веды» ў рускай і англійскай фразеалогіі з акцэнтам на прадуктыўнасці макраметафар. Даследаванне рэалізуе кагнітыўны падыход да метафары, які прадугледжвае, што метафарычныя адзінкі адлюстроўваюць разумовыя механізмы і з’яўляюцца інструментам правядзення асацыяцый паміж абстрактнымі і больш канкрэтнымі паняццямі. Корпус рускіх і англійскіх фразеалагізмаў з семантыкай ‘веды’/‘knowledge’, сфарміраваны з дапамогай двухэтапнай кантрастыўна-лексікаграфічнай методыкі, сістэматызуецца з улікам прапанаванай Дж. Лакафам і М. Джонсанам і дапоўненай А. П. Чудзінавым класіфікацыі макраметафар, якая адрознівае анталагічную, арыентацыйную, антрапаморфную, сацыяморфную, прыродаморфную і артэфактную макраметафары. Макраметафары, як найбольш абагульненыя метафарычныя канструкцыі, якія канкрэтызуюцца групамі канцэптуальных метафар, разглядаюцца з пункту гледжання іх прадуктыўнасці ў вобразнай арганізацыі феномена «веды». Выяўляюцца падабенства і своеасаблівасць у метафарычным прадстаўленні ведаў у фразеалогіі дзвюх моў. Атрыманыя вынікі могуць быць выкарыстаны ў далейшых даследаваннях у галіне кагнітыўнай фразеалогіі, распрацоўцы тэорыі кагнітыўнай метафары, супастаўляльным лінгвакультуралагічным вывучэнні фразеалогіі.

Біяграфіі аўтараў

  • Марына Сцяпанаўна Гутоўская, Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт, пр. Незалежнасці, 4, 220030, г. Мінск, Беларусь

    доктар філалагічных навук, дацэнт; загадчык кафедры англійскага мовазнаўства філалагічнага факультэта

  • Дар'я Вадзімаўна Шайбакова, Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт, пр. Незалежнасці, 4, 220030, г. Мінск, Беларусь

    магістрант кафедры англійскага мовазнаўства філалагічнага факультэта. Навуковы кіраўнік – М. С. Гутоўская

Бібліяграфічныя спасылкі

  1. Prokopchuk OG. Evolution of notions about metaphor in classic rhetorical tradition (Aristotle and Quintilian). Vesnіk BDU. Seryja 4, Fіlalogіja. Zhurnalіstyka. Pedagogіka. 2009;2:75–78. Russian.
  2. Richards A. Teoriya metafory [Metaphor theory]. Arutyunova ND, Zhurinskaya MA, editors. Moscow: Progress; 1990. [The philosophy of rhetoric]; p. 44–67. Russian.
  3. Lakoff G, Johnson M. Metaphors we live by. Chicago: The University of Chicago Press; 2003. 243 p.
  4. Fauconnier G, Turner M. The way we think: conceptual blending and the mind’s hidden complexities. New York: Basic Books; 2008. 488 p.
  5. Baranov AN. Deskriptornaya teoriya metafory [The descriptive theory of metaphor]. Moscow: Yazyki slavyanskoi kul’tury; 2014. 632 p. Russian.
  6. Chudinov AP. Metaforicheskaya mozaika v sovremennoi politicheskoi kommunikatsii [Metaphorical mosaic in modern political communication]. Ekaterinburg: Ural State Pedagogical University; 2003. 248 p. Russian.
  7. Chudinov AP. Rossiya v metaforicheskom zerkale: kognitivnoe issledovanie politicheskoi metafory [Russia in a metaphorical mirror: a cognitive study of political metaphor]. Ekaterinburg: Ural State Pedagogical University; 2001. 238 p. Russian.
  8. Budaev EV, Chudinov AP. Metafora v politicheskoi kommunikatsii [Metaphor in political communication]. Moscow: Flinta; 2008. 248 p. Russian.
  9. Skrebtsova TG. Kognitivnaya lingvistika: klassicheskie teorii, novye podkhody [Cognitive linguistics: classical theories, new approaches]. Moscow: YaSK; 2018. 392 p. Russian.
  10. Kiseleva SV. [Essays on the cognitive theory of conceptual metaphor]. Uchenye zapiski Sankt-Peterburgskogo instituta vneshneekonomicheskikh svyazei, ekonomiki i prava. 2012;19:33–42. Russian.
  11. Ritchie D. «Argument is war» – or is it a game of chess? Multiple meanings in the analysis of implicit metaphors. Metaphor and Symbol. 2003;18(2):125–146. DOI: 10.1207/S15327868MS1802_4.
  12. Coulson S. The Menendez brothers virus: analogical mapping in blended spaces. In: Goldberg A, editor. Conceptual structure, discourse and language. Palo Alto: CSLI; 1996. p. 143–158.
  13. Musolff A. Metaphor in political dialogue. Language and Dialogue. 2011;1(2):191–206. DOI: 10.1075/ld.1.2.02mus.
  14. Gutovskaya MS. On the problem of choosing a phraseological concept for linguistic cognitive study. Minsk State Linguistic University Bulletin. Series 1, Philology. 2013;3:13‒20. Russian.
  15. Shaibakova DV. [Russian and English phraseology with the semantics of ‘знание’/ ‘knowledge’: assessment of the prospects of studying in the light of cognitive metaphor]. In: Navumava GU, editor. Mova i litaratura. Matjeryjaly 80-j navukovaj kanferjencyi studjentaw i aspirantaw filalagichnaga fakul’tjeta BDU; 27 krasavika 2023 g.; Minsk, Belarus’ [Language and literature. Proceedings of the 80th scientific conference of students and postgraduates students of the faculty of philology of the Belarusian State University; 2023 April 27; Minsk, Belarus]. Mіnsk: Belarusian State University; 2023. p. 116–119. Russian.
  16. Gutovskaya MS. Contrastive-lexicographical method for determination of phraseological fields’ constituents in contrastive cognitive linguistic study. Vesnіk BDU. Seryja 4, Fіlalogіja. Zhurnalіstyka. Pedagogіka. 2013;2:34‒41. Russian.
  17. Popova ZD, Sternin IA. Leksicheskaya sistema yazyka: vnutrennyaya organizatsiya, kategorial’nyi apparat i priemy opisaniya [The lexical system of the language: internal organisation, categorical apparatus and methods of description]. Moscow: URSS; 2010. 171 p. Russian.
  18. Arutyunova ND. [Introduction]. In: Arutyunova ND, Levontina IB, editors. Logicheskii analiz yazyka. Obraz cheloveka v kul’ture i yazyke [Logical analysis of language. The image of a person in culture and language]. Moscow: Indrik; 1999. p. 3. Russian.

Downloads

Апублікавана

2024-06-27

Выпуск

№ 2 (2024): Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Філалогія

Раздзел

Мовазнаўства

License

Аўтары, публікуюцца ў дадзеным часопісе, згаджаюцца з наступным:

  1. Аўтары захоўваюць за сабой аўтарскія правы на працу і прадастаўляюць часопісу права першай публікацыі працы на ўмовах ліцэнзіі Creative Commons Attribution-NonCommercial. 4.0 International (CC BY-NC 4.0).
  2. Аўтары захоўваюць права заключаць асобныя кантрактныя дамоўленасці, якія тычацца неэксклюзіўнага распаўсюджвання версіі працы ў апублікаваным тут выглядзе (напрыклад, размяшчэнне яе ў інстытуцкім сховішчы, публікацыю ў кнізе) са спасылкай на яе арыгінальную публікацыю ў гэтым часопісе.
  3. Аўтары маюць права размяшчаць іх працу ў інтэрнэце (напрыклад, у інстытуцкім сховішчы або на персанальным сайце) да пачатку і падчас працэсу разгляду яе дадзеным часопісам, паколькi гэта можа прывесці да прадуктыўнага абмеркавання і большай колькасці спасылак на дадзеную працу. (Гл. The Effect of Open Access).

How to Cite

[1]
Гутоўская, М.С. and Шайбакова, Д.В. 2024. Метафарычнае прадстаўленне феномена «веды» ў фразеалогіі рускай і англійскай моў: прадуктыўнасць макраметафар. Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Філалогія. 2 (Jun. 2024), 41–50.