Российская история в исследовательской и преподавательской практике историков БГУ (1921–2017)

Вера Васильевна Сергеенкова; Олег Антонович Яновский

Аўтары

Вера Васільеўна Сяргеенкава Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт, пр. Незалежнасці, 4, 220030, г. Мінск, Беларусь
Алег Антонавіч Яноўскі Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт, пр. Незалежнасці, 4, 220030, г. Мінск, Беларусь

Ключавыя словы:

кафедра гісторыі Расіі БДУ, расіязнаўства, У. І. Пічэта, І. В. Аржахоўскі, гістарычная школа даследчыкаў XIX ст., вопыт выкладання, тэматыка даследаванняў, дысцыпліна «Гісторыя Расіі і Украіны»

Анатацыя

Прасочаны асноўныя этапы і напрамкі даследаванняў гісторыі Расіі на гiстарычным факультэце Беларускага дзяржаўнага ўнiверсiтэта XX – пачатку XXI ст. Вывучэнне гісторыі Расіі пачалося з моманту адкрыцця ўнiверсiтэта ў 1921 г. і звязана з імем яго першага рэктара У. І. Пічэты. У складаных палітычных умовах працавалі беларускія расіязнаўцы ў 1920–30-я гг. У наступныя дзесяцігоддзі цікавасць універсітэцкіх гісторыкаў да гісторыі Расіі зменшылася, даследчыкі сканцэнтраваліся на беларускай праблематыцы. Толькі з сярэдзіны 1970-х гг. адбыўся зварот да вывучэння розных аспектаў расійскай гісторыі. Гэта датычыцца праблем XIX – пачатку ХХ ст. і звязана з імем прафесара І. В. Аржахоўскага. Паказана фарміраванне школы спецыялістаў-расіязнаўцаў на адроджанай у 1998 г. кафедры гісторыі Расіі. Разглядаюцца асноўныя напрамкі сучаснай даследчай і выкладчыцкай практыкі калектыву кафедры, якiя звязаны з шырокім храналагічным і тэматычным спектрам: ад праблем падаткаў/даніны ў перыяд старажытнарускай гісторыі да прычын і наступстваў сталінізму, ад знешнепалітычных абставін фарміравання расійскай дзяржаўнасці да сучасных палітычных працэсаў на постсавецкай прасторы. На кафедры гiсторыi Расii па-ранейшаму актыўна вывучаецца XIX ст. Даследаванні гарманічна дапаўняюць агульнапрафесійную дысцыпліну «Гісторыя Расіі і Украіны», а таксама разнастайныя дысцыпліны спецыялізацыі і дысцыпліны па выбары для студэн- таў беларускага ўніверсітэта.

Біяграфіі аўтараў

Вера Васільеўна Сяргеенкава, Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт, пр. Незалежнасці, 4, 220030, г. Мінск, Беларусь

кандыдат гістарычных навук; дацэнт кафедры гісторыі Расіі гістарычнага факультэта
Алег Антонавіч Яноўскі, Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт, пр. Незалежнасці, 4, 220030, г. Мінск, Беларусь

кандыдат гістарычных навук, прафесар; загадчык кафедры гісторыі Расіі гістарычнага факультэта

Бібліяграфічныя спасылкі

Picheta VI. Istoriya krest’yanskikh volnenii v Rossii [History of peasant unrest in Russia]. Minsk: Beltrestpechat; 1923. Russian.
Matoh VM, compiler. Religioznaya zhizn’ na Minshchine (1918–1941 gg.) [Religious life in the Minsk region (1918–1941 years)]. Minsk: A. N. Varaksin; 2015. Russian.
Orzehovskii IV. Iz istorii vnutrennei politiki samoderzhaviya v 60–70-kh godakh XIX v. [From the history of the domestic policy of autocracy in 60–70-ies of XIX century]. Gorky: Gorky State University named after N. I. Lobachevsky; 1974. Russian.
Sergeenkova VV. [Professor Igor Vatslavovich Orzhekhovsky – researcher of the history of Russia of XIX – early XX century]. In: Shirokov ON, Smirnova AL, editors. Gosudarstvo i obshchestvo v Rossii: ternistyi put’ vzaimootnoshenii i vzaimodeistviya (k 20-letiyu rossiiskoi Konstitutsii): II Smirnovskie chteniya. Sbornik statei Mezhdunarodnoi naucho-prakticheskoi konferentsii; noyabr’ 2013 g.; Cheboksary, Rossia [State and society in Russia: thorny path of relations and interaction (to the 20th anniversary of the Russian Constitution): II Smirnov readings. Collection of International articles scientific and practical conference; 2013 November; Cheboksary, Russia]. Cheboksary: Interaktiv Pl’us; 2014. p. 350–360. Russian.
Orzehovskiy IV. Samoderzhavie protiv revolyutsionnoi Rossii (1826–1880 gg.) [Autocracy against revolutionary Russia (1826–1880)]. Moscow: Mysl; 1982. Russian.
Yanovski АА. [Little-known article by V. I. Pichetа «Borodino» in refraction through the destiny and creativity of the historian]. Belaruski gistarychny chasopis [Belarusian Historical Journal]. 2012;11:5–13. Belarusian.
Yanovskii OА. [Intellectuals of Belarus and Russia: moral principles of relations]. In: Intelligentsiya sovremennogo mira v ee mnogoobrazii. Materialy XXIV Mezhdunarodnoi nauchno-teoreticheskoi konferentsii; 26–28 sentyabrya 2013 g.; Ivanovo, Rossia [Intellectuals of the modern world in its diversity. Materials of the XXIV International scientific-theoretical conference; 2013 September 26–28; Ivanovo, Russia]. Ivanovo: Publishing House of Ivanovo State University; 2013. p. 47–49. Russian.
Blaskov YuA. [Stolypin: problems of research transformation of the image of the Russian Prime Minister]. In: Sal’kov PA, Yanovskii OA, editors. Rossiiskie i slavyanskie issledovaniya. Vypusk 8 [Russian and Slavic studies: scientific collection. Vo- lume 8]. Minsk: Belarusian State University; 2013. p. 166–174. Russian.
Lugovtsova SL. [Police authorities on the territory of the Belarusian provinces of the Russian Empire in the 30–40s of the XIX century: formation and activity]. In: Nikitina NP, Selivestrov AV, Pantileeva AP, Kosmach VA, Ershova OI, Lugovtsova SL, editors. Organy gosudarstvennoi vlasti i mestnogo samoupravleniya: traditsii i sovremennost’ (k 150-letiyu zemskoi reformy v Rossii). Materialy Mezhdunarodnoi nauchno-prakticheskoi konferentsii; 13 noyabrya 2014 g.; Pskov, Russia [State and local self-government bodies: traditions and modernity (to the 150th anniversary of the Zemstvo reform in Russia). Materials of the International scientific and practical conference; 2014 November 13; Pskov, Russia]. Pskov: Pskov State University; 2015. p. 128–137. Russian.
Sergeenkova VV, Ershova OI, Gulyuk MA, Sharaeva EI. [Vilna educational district: policy of the Russian government in the field of education (the second half of XIX – early XX century)]. In: Sal’kov AP, Yanovskii OA, editors. Rossiiskie i slavyanskie issledovaniya [Russian and Slavic studies. Volume 3]. Minsk: Belarusian State University; 2008. p. 57–75. Russian.
Menkovsky VI, Yanovski OA, editors. Istoriya Rossii. XX vek [History of Russia. XX century]. Minsk: Republican Institute of Higher Education; 2005. Russian.
Yanovskii OA, Sergeenkova VV, Menkovskii VI, editors. Istoriya Rossii i Ukrainy (XIX – nachalo XX v.). Chast’ 1. [History of Russia and Ukraine (XIX – early XX century). Volume 1]. Minsk: Belarusian State University; 2008. Russian.
Yanovskii OA, Sergeenkova VV, Menkovskii VI, editors. Istoriya Rossii i Ukrainy (XIX – nachalo XX v.). Chast’ 2. [History of Russia and Ukraine (XIX – early XX century). Volume 2]. Minsk: Belarusian State University; 2010. Russian.
Yanovskii OA, editor. Istoriya Rossii i Ukrainy (s drevneishikh vremen do kontsa XVIII v.) [History of Russia and Ukraine (ancient time – end XVIII century)]. Minsk: Belarusain State University; 2012. Russian.
Yanovskii OA, editor. Vseobshchaya istoriya Rossii s drevneishikh vremen do kontsa XVIII veka [General history of Russia. Ancient time – end XVIII century]. Moscow: Eksmo; 2008. Russian.
Yanovskii OA, editor. Istoriya Rossii: Novoe i Noveishee vremya [History of Russia: modern and contemporary times]. Moscow: Eksmo; 2010. (Gift edition. Russian Imperial library). Russian.
Yanovskii OA, editor. Kortezh rossiiskoi vlasti. IX–XI veka. Chast’ 1 [The motorcade of the Russian government. IX–XI century. Part 1]. Minsk: Republican Institute of Higher Education; 2013. Russian.
Yanovskii OA, editor. Kortezh rossiiskoi vlasti. IX–XI veka. Chast’ 2 [The motorcade of the Russian government. IX–XI century. Part 2]. Minsk: Republican Institute of Higher Education; 2014.
Yanovskii OA, editor. Kortezh rossiiskoi vlasti. IX–XI veka. Chast’ 3 [The motorcade of the Russian government. IX–XI century. Part 3]. Minsk: Republican Institute of Higher Education; 2014.