«Савецкія навукоўцы былі на сваім пасту»: вывучэнне і выкладанне археалогіі і гісторыі першабытнага грамадства ў БДУ ў ваенныя і першыя пасляваенныя гады

Аўтары

  • Аляксандра Уладзіміраўна Вайтовіч Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт, пр. Незалежнасці, 4, 220030, г. Мінск, Беларусь https://orcid.org/0000-0002-8082-4215

Ключавыя словы:

археалогія, гісторыя першабытнага грамадства, музей, гістарычны факультэт БДУ, гісторыя адукацыі
Арганізацыі, якія аказалі падтрымку
Аўтар дзякуе С. С. Юрэцкаму за дапамогу ў падборы архіўных матэрыялаў.

Анатацыя

Даследуюцца малавядомыя старонкі гісторыі беларускай навукі і адукацыі, а іменна выкладанне дысцыплін археалагічнага профілю ў БДУ ў 1940‑я – пачатку 1950‑х гг. Адзначаецца, што ў гэты час на гістарычным факультэце БДУ чыталіся два базавыя курсы, па археалогіі і гісторыі першабытнага грамадства. Заняткі вялі штатныя супрацоўнікі БДУ, а таксама маскоўскія навукоўцы і супрацоўнікі Інстытута гісторыі АН БССР. Навуковая дзейнасць у галіне археалогіі і сумежных дысцыплін стрымлівалася кадравымі і матэрыяльна-тэхнічнымі праблемамі. Універсітэцкія інтэлектуалы правялі вялікую працу па аднаўленні гісторыка-археалагічнага музея БДУ, аднак у сувязі з адсутнасцю выставачных плошчаў абноўленая экспазіцыя так і не была адкрыта.

Біяграфія аўтара

  • Аляксандра Уладзіміраўна Вайтовіч, Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт, пр. Незалежнасці, 4, 220030, г. Мінск, Беларусь

    кандыдат гістарычных навук; дацэнт кафедры археалогіі і спецыяльных гістарычных дысцыплін гістарычнага факультэта

Бібліяграфічныя спасылкі

  1. Shevchenko V. Sokrovishcha ischeznuvshikh gorodov: zapiski muzeinogo rabotnika [Treasures of disappeared cities: notes of a museum worker]. Leningrad: Leningradskoe gazetno-zhurnal’noe i knizhnoe izdatel’stvo; 1948. 86 p. Russian.
  2. Prokhorov АА, Yanovskii ОА, Nazarenko АМ, compilers. Istoricheskii fakul’tet BGU. 80 let = The BSU faculty of history 80th anniversary. Minsk: Bеlarusian State University; 2014. 154 p. English, Russian.
  3. Yanovskii OA, Khodin SN, Prokhorov AA. [21th academic year of the Belarusian University – in a revival of the Great World War II]. In: Sal’kov AP, Yanovskii OA, editors. Rossiiskie i slavyanskie issledovaniya. Vypusk 10 [Russian and Slavonic studies. Volume 10]. Minsk: Bеlarusian State University; 2015. p. 9–30. Russian.
  4. Sidarovich V. [«Arisen from the ashes?» (The story of the pre-war numismatic collection of the Museum)]. Bankawski vesnik. 2016;3:51–57. Belarusian.
  5. Pochobut NA. Sokhranenie i izuchenie arkheologicheskogo naslediya v muzeyakh BSSR (1944–1991 gg.) [The preservation and study of archaeological heritage by the museums BSSR (1944–1991)]. Hrodna: YurSaPrint; 2019. 194 p. Russian.
  6. Tsaryuk I. Ot rodnogo poroga [From the home threshold]. Minsk: Belarusian State University; 2011. 168 p. Russian.
  7. Nikol’skaya RA. Vospominaniya [Memoirs]. Charkiv: Prava ludyny; 2013. 304 p. Russian.
  8. Evtukhov IO. Kafedra istorii drevnego mira i srednikh vekov BGU. K 80-letiyu sozdaniya [Department of Ancient and Medieval History of the Belarusian State University. By the 80th anniversary of the foundation]. Minsk: Bеlarusian State University; 2015. 222 p. Russian.
  9. Prokhorov AA, Maliugin OI. To the 80th anniversary of the department of Ancient and Medieval history of BSU. Vesnik BDU. Series 3, Gistoryja. Jekanomika. Prava. 2016;2:31–36. Russian.
  10. Maliugin ОI. [Nikolay Мikhailovich Nikolsky. The organiser of the historical science in Belarus]. In: Аblameiko SV, editor. Intellektual’naya elita Belarusi. Osnovopolozhniki belorusskoi nauki i vysshego obrazovaniya (1919–1941 gg.) [Intellectual elite of Belarus. The founders of Belarusian science and higher education (1919–1941)]. Minsk: Bеlarusian State University; 2017. p. 98–107. Russian.
  11. Khodzin SM. [The Dean of Belarusian State University history board V. I. Shevchenko in the evacuation in 1943–1944]. In: Sal’kov AP, Yankovskii OA, editors. Rossiiskie i slavyanskie issledovaniya. Vypusk 4 [Russian and Slavic research. Issue 4]. Minsk: Bеlarusian State University; 2009. p. 187–190. Russian.
  12. Ashjejchyk V. [Columbus of the Stone Age]. In: Ashjejchyk VU, Plavinski MA, Sidarovich VM, compilers. Supol’nasci kamennaga i bronzavaga vjakow mizhrjechcha Visly i Dnjapra: zbornik navukovyh artykulaw pamjaci Mihala Charnjawskaga [Communities of the Stone Age and the Bronze Age in the interfluve of the Vistula and the Dnieper. Collection of scientific papers in memory Mikhal Charniausky]. Minsk: AM Yanushkievich; 2015. p. 9–17. Belarusian.
  13. Tarasenko VR. [The excavation in the Barsuchya Gorka hillfort]. Kratkie soobshcheniya o dokladakh i polevykh issledovaniyakh Instituta istorii material’noi kul’tury. 1947;15:102–105. Russian.
  14. Vaitovich AU. The becoming of the archaeological education at the faculty of history of the Belarusian State University in 1934–1941. Journal of the Belarusian State University. History. 2019;1:23–33. Belarusian.
  15. Klein LS. Istoriya rossiiskoi arkheologii. Ucheniya, shkoly i lichnosti. Tom 1. Obshchii obzor i dorevolyutsionnoe vremya [The history of the Russian archaeology. Thoughts, schools and personalities. General review and the pre-revolutionary time]. Saint Peterburg: Eurasia; 2014. 704 p. Russian.
  16. Tarasenko VR. [Ancient Minsk (according to the written records and the results of the archaeological excavation in 1945–1951)]. In: Korneichik EI, Polikarpovich KM, editors. Materialy po arkheologii BSSR. Tom 1 [Materials on the archaeology of the BSSR. Volume 1]. Minsk: Izdatelstsvo AN BSSR; 1957. p. 182–257. Russian.
  17. Nikol’ski NM. [Excavation at the place of the ancient Minsk]. Vesci Akadjemii navuk BSSR. Addzjalenne gramadskih navuk. Seryja gistarychnaja. 1947;1:43–52. Belarusian.
  18. Pryhodzich DI. Formation of museums of higher educational institutions of the BSSR in 1920–30s (on the example of training collections of the Belarusian State University). Journal of the Belarusian State University. History. 2020;1:78–84. Belarusian.
  19. Hodzin SM, Shumejka MF, Yankovskii OA, compilers. Pamjac’ i slava: Belaruski dzjarzhawny wniversitjet. 1945–1961 [Memory and glory: Belarusian State University. 1945–1961]. Minsk: Bеlarusian State University; 2009. 399 p. Russian, Belarusian.

Downloads

Апублікавана

2021-10-25

Выпуск

№ 4 (2021): Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Гісторыя

Раздзел

Да стагоддзя стварэння БДУ

License

Аўтары, якія публікуюцца ў гэтым часопісе, пагаджаюцца з наступным:

 

1. Аўтары захоўваюць за сабой аўтарскія правы на работу і перадаюць часопісу права першай публікацыі работы на ўмовах ліцэнзіі Creative Commons Attribution-NonCommercial. 4.0 International (CC BY-NC 4.0).

2. Аўтары захоўваюць права заключаць асобныя кантрактныя дамоўленасці, звязаныя з неэксклюзіўным распаўсюджаннем версіі работы ў апублікаваным тут выглядзе (напрыклад, размяшчэнне яе ў інстытуцкім сховішчы, публікацыя ў кнізе) са спасылкай на яе арыгінальную публікацыю ў гэтым часопісе.

3. Аўтары маюць права размяшчаць сваю работу ў інтэрнэце (напрыклад, у інстытуцкім сховішчы або на персанальным сайце) да і ў час працэсу разгляду яе гэтым часопісам, паколькі гэта можа прывесці да прадуктыўнага абмеркавання і большай колькасці спасылак на дадзеную работу. (Гл. The Effect of Open Access).

How to Cite

[1]
Вайтовіч, .А.У. 2021. «Савецкія навукоўцы былі на сваім пасту»: вывучэнне і выкладанне археалогіі і гісторыі першабытнага грамадства ў БДУ ў ваенныя і першыя пасляваенныя гады. Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Гісторыя. 4 (Oct. 2021), 80–90. DOI:https://doi.org/10.33581/2520-6338-2021-4-80-90.