Брэвіярый Эрколе І д’Эстэ і класічная традыцыя ў ферарскай мініяцюры канца XV – пачатку XVI ст.

Анатацыя

Даследуецца адзін з ключавых помнікаў ферарскай школы кніжнай мініяцюры Ранняга Адраджэння – брэвіярый Эрколе I д’Эстэ (1502–1505). Канстатуецца, што стварэнне гэтага рукапісу прыпадае на час актыўнага развіцця кнігадрукавання, што падкрэслівае яго асаблівы статус і значэнне для заказчыка – герцага Ферары Эрколе I д’Эстэ, а таксама сведчыць пра ўстойлівасць мастацкай традыцыі пры ферарскім двары. Паказана, што ў першыя гады ХVI ст. ажыццяўляўся пераход ад вобразнай мовы Ранняга Адраджэння да прынцыпова іншых традыцый мастацтва Высокага Рэнесансу, што ў першую чаргу выяўлялася ва ўзмацненні ролі класічных матываў. Брэвіярый Эрколе I д’Эстэ выступае наглядным прыкладам развіцця класічнай традыцыі ў ферарскай кніжнай мініяцюры. У артыкуле рукапіс прадстаўлены ў кантэксце прыдворнай культуры рэнесанснай Ферары, праводзіцца стылістычны і іконаграфічны аналіз дэкаратыўнага афармлення манускрыпта. Зроблена выснова аб тым, што стварэнне брэвіярыя адлюстравала асобу Эрколе I д’Эстэ, які садзейнічаў развіццю ў Ферары гуманістычнай культуры. У той жа час герцаг адрозніваўся асабістай рэлігійнасцю, якая была ўзведзена ў ранг важнай дабрадзейнай якасці правіцеля. Паказана, што значную ролю ў дэкарыраванні брэвіярыя Эрколе I д’Эстэ сыграў Матэа да Мілана – прадстаўнік ламбардскай школы кніжнай мініяцюры. Менавіта яму належаць найбольш класіцызаваныя элементы дэкору рукапісу. Акрамя яго, у афармленні манускрыпта ўдзельнічалі і іншыя мастакі, чые мініяцюры больш звязаны з ферарскай традыцыяй ХV ст. Сцвярджаецца, што ў мастацтве Ферары класічная традыцыя, як правіла, была адной з праяў палітыкі хараства. Выказана меркаванне пра тое, што багацце класічных матываў у брэвіярыі Эрколе I д’Эстэ магло быць мэтай заказчыка, які пажадаў такім чынам праславіць сябе ў вачах сучаснікаў і нашчадкаў.