Zhong Zhou Xian – «цэнтральная вось» старажытных кітайскіх сталічных гарадоў: развіццё і трансфармацыя

Аўтары

  • Цзінь Ліпэн Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт, пр. Незалежнасці, 4, 220030, г. Мінск, Беларусь

Ключавыя словы:

«цэнтральная вось» старажытнакітайскіх сталіц, гісторыя Старажытнага Кітая, кітайская археалогія, старажытнакітайскае горадабудаўніцтва, археалагічныя раскопкі, Інстытут археалогіі Кітайскай акадэміі грамадскіх навук

Анатацыя

«Цэнтральная вось» старажытных кітайскіх сталіц аказала важны ўплыў на планіроўку гарадоў і горадабудаўнічыя традыцыі. Аналізуюцца археалагічныя матэрыялы і гістарычныя крыніцы па дадзенай праблеме. Адзначаецца, што папярэднія даследаванні «цэнтральнай восі» ў сталіцах Старажытнага Кітая не выкарыстоўвалі апошнія археалагічныя адкрыцці і не ўлічвалі ўсе ўнутраныя прычыны ўзнікнення гэтага феномена. З дапамогай сучасных археалагічных і лінгвістычных метадаў даследавання, якія спалучаюцца з навейшымі археалагічнымі данымі і гістарычнай літаратурай, прапаноўваецца прадэманстраваць ідэю «цэнтральнай восі» старажытных кітайскіх сталіц пачынаючы з перыяду неалітычнай культуры Таосі (каля 2300 г. да н. э.). Даследуюцца змены становішча асноўных будынкаў сталіц у дачыненні да «цэнтральнай восі», яе сувязі з уяўленнямі пра ідэальную імператарскую ўладу і радавод дынастый, якія грунтаваліся на важнасці прэзентацыі сімвалізму, на традыцыях і палітычных меркаваннях. Абгрунтоўваецца ідэя аб тым, што са зменай дынастый становішча палаца на «цэнтральнай восі» сталіцы станавілася ўсё больш прыкметным, а радавы храм паступова пераходзіў на другараднае становішча, што сведчыла аб узмацненні імперскай улады і бесперапынным паслабленні ўшанавання радавода імператарскага клана.

Біяграфія аўтара

  • Цзінь Ліпэн, Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт, пр. Незалежнасці, 4, 220030, г. Мінск, Беларусь

    аспірант кафедры гісторыі старажытнага свету і сярэдніх вякоў гістарычнага факультэта. Навуковы кіраўнік - кандыдат гістарычных навук, дацэнт А. А. Прохараў

Бібліяграфічныя спасылкі

  1. Li Zizhi. [Central axis of ancient Chinese capital city]. Archaeology and Cultural Relics. 2004;4:33–42. Chinese.
  2. Zhou Runshan. [On the layout of the Central Axis of the ancient capital city of China]. Lishi Zhexue. 2007;3:29. Chinese.
  3. Chen Aiping. [On the development of the Central Axis of the ancient Chinese capital city]. Journal of Tanzhou University. 2004;3:24. Chinese.
  4. Wang Guixiang. [A brief discussion on ancient Chinese garden and capitals]. Zijincheng Xuehuì Hui Kan. 2007;531:79. Chinese.
  5. Chen Jing. [The development and traceability of the Central Axis of the ancient capital]. Chinese Cultural Heritage. 2000;6:21. Chinese.
  6. Liu Qingzhu. [Several problems in the archaeology of ancient Chinese palace]. Cultural Relics. 1998;3:49–57. Chinese.
  7. Liu Qingzhu. [Archaeological discovery and research of the palace and temple ruins of the ancient Chinese capital]. In: Guo Yiwen, editor. Gudu wen dao [Ask the ancient capital]. Beijing: Chinese Social Miscellaneous Company; 2015. p. 238–256. (Zhongguo Shehui Kexueyuan Xuebu Weiyuan Zhuanti Wenji). Chinese.
  8. Li Xueqin, editor. Qinghua daxue Zang Zhanguo zhujian. Juanshu 2 [Warring States Bamboo Slips Collected by Tsinghua University. Volume 2]. Shanghai: Chinese and Western Book Company; 2010. 280 p. Chinese.
  9. Feng Shi. Wenming yi zhi: shanggu de tianwen, sixiang yu zhidu [Beyond civilisation: ancient astronomy, thought and system]. Beijing: Chinese Social Sciences Press Company; 2018. 643 p. Chinese.
  10. Yuan Guangkuo. The ancient Heji region and the formation of shed countries. Zhongyuan Wenhua Yanjiu. 2013;5:53–58. Chinese.
  11. Sima Qian. Shiji [Historical records]. Shanghai: Zhonghua Book Company; 1959. 3356 p. Chinese.
  12. Dong Jianhong. Zhongguo chengshi jianshe shi [The history of urban construction in China]. 3rd edition. Beijing: Chinese Construction Industry Press Company; 2004. 450 p. Chinese.
  13. He Yeju. The history of ancient Chinese urban planning. Beijing: China Architecture and Building Industry Press; 1996. 678. p. Chinese.
  14. He Nu. [The contribution of Taosi culture to Chinese civilisation]. Nanfang Wenwu. 2020 March:22–46. Chinese.
  15. Zheng Guang, Zhao Zhiquan. [The No. 2 Erlitou Palace site, Yanshi City, Henan Province]. Kaogu. 1983;3:31. Chinese.
  16. Zhao Zhiquan. Yan shi er litou: 1959–1978 Nian kaogu fajue baogao [Yanshi Erlitou: report on archaeological excavations from 1959 to 1978]. Beijing: Encyclopedia of China Publishing House; 1999. 594 p. Chinese.
  17. Xu Hong, Zhao Haitao. [Investigation and excavation of Erlitou site palace city and palace area outer roads in Yanshi City, Henan Province]. Kaogu. 2004;11:26-33. Chinese.
  18. Wang Xuerong. Henan yan shi shangcheng yizhi de kaogu fajue yu yanjiu shuping [A review of the archaeological excavations and research of the Yanshi Mall site, Henan Province]. Beijing: Chinese Social Sciences Company; 1997. 649 p. Chinese. (Archaeological knowledge collection.)
  19. Zhao Zhiquan. [Introduction to architecture of Yanshi City, 1983–1999]. Huaxia Archaeology. 2001;2:76-79 Chinese.
  20. Lei Xingshan. [Bulletin on excavation of West Zhou building base site in Fengchu Village, Qishan, Shaanxi Province]. Cultural Relics. 1979;10:27–37. Chinese.
  21. Liu Qingzhu. [Research on the archaeological discovery and related problems of Han Chang’an, Han dynasty – commemorates the forty years of Chang’an, Han dynasty]. Kaogu. 1996;10:27–49 Chinese.
  22. Liu Qingzhu. [A preliminary discussion on the layout of Weiyang Palace in Chang’an City, Han dynasty]. Kaogu. 995;12:46–59. Chinese.
  23. Yan Wenru. [City site of Luoyang in Han, Wei, Sui and Tang dynasties]. Acta Archaeological Sinica. 1955;9:117–121. Chinese.
  24. Duan Pengqi, Qian Guoxiang. [Preliminary exploration of Luoyang City, Han and Wei dynasties]. Kaogu. 1973;4:209–217. Chinese.
  25. Duan Pengqi, Qian Guoxiang. [Lingtai Site in the Southern suburb of Luoyang, Han and Wei dynasties]. Kaogu. 1978;1:54–57. Chinese.
  26. Qian Guoxiang, Guo Xiaotao. [Exploration of Guocheng and Waterway outside Luoyang in the Northern Wei dynasty]. Kaogu. 1993;7:37–39. Chinese.
  27. Qian Guoxiang, Guo Xiaotao. [Excavation of Luoyang Old City Wall in the Han and Wei dynasties]. Kaogu. 1998;3:1–15. Chinese.
  28. Fanye. Houhan shu xiandi ji [Book of the Later Han dynasty]. Beijing: Zhonghua Book Company; 1965. 3678 p. Chinese.
  29. Qian Guoxiang. [The form system of Han and Wei Luoyang Palace]. Kaogu. 2003;7:47–61. Chinese.
  30. Yu Weichao. [Ye City investigation]. Kaogu. 1963;1:23–31. Chinese.
  31. Hebei Province, Linzhang County Cultural Relics and Household Protection Research Institute. [Ye City Archaeological Investigation and Drilling Bulletin]. Zhongyuan Wenwu. 1983;4:77–89. Chinese.
  32. Institute of Archaeology, Chinese Academy of Social Sciences, and Yecheng Archaeological Team of Hebei Provincial Institute of Cultural Relics. [Brief exploration and excavation of Yebei City site in Linzhang, Hebei]. Kaogu.1990;7:231–250. Chinese.
  33. Xu Guangji. Caowei ye cheng de pingmian fuyuan yanjiu [Plane restoration of Ye City]. Beijing: Science Press Company; 1995. 117 p. Chinese. (Institute of Archaeology, Chinese Academy of Social Sciences, editor. Chinese archaeology collection – commemoration of the 40th anniversary of the Institute of Archaeology, Chinese Academy of Social Sciences.)
  34. Luoyang Cultural Relics Task Force. [Excavation bulletin of Ying Tian Gate site]. Zhongyuan Wenwu. 1988;3:36–60. Chinese.
  35. Wang Shengxi, Liu Jiayi. [Luoyang archaeology and Ying Tian gate east site]. Guangming Ribao. Guangming Daily. 2021 January 15;4. Chinese.

Downloads

Апублікавана

2023-08-18

Выпуск

№ 3 (2023): Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Гісторыя

Раздзел

Усеагульная гісторыя

License

Аўтары, якія публікуюцца ў гэтым часопісе, пагаджаюцца з наступным:

 

1. Аўтары захоўваюць за сабой аўтарскія правы на работу і перадаюць часопісу права першай публікацыі работы на ўмовах ліцэнзіі Creative Commons Attribution-NonCommercial. 4.0 International (CC BY-NC 4.0).

2. Аўтары захоўваюць права заключаць асобныя кантрактныя дамоўленасці, звязаныя з неэксклюзіўным распаўсюджаннем версіі работы ў апублікаваным тут выглядзе (напрыклад, размяшчэнне яе ў інстытуцкім сховішчы, публікацыя ў кнізе) са спасылкай на яе арыгінальную публікацыю ў гэтым часопісе.

3. Аўтары маюць права размяшчаць сваю работу ў інтэрнэце (напрыклад, у інстытуцкім сховішчы або на персанальным сайце) да і ў час працэсу разгляду яе гэтым часопісам, паколькі гэта можа прывесці да прадуктыўнага абмеркавання і большай колькасці спасылак на дадзеную работу. (Гл. The Effect of Open Access).

How to Cite

[1]
Ліпэн, Ц. 2023. Zhong Zhou Xian – «цэнтральная вось» старажытных кітайскіх сталічных гарадоў: развіццё і трансфармацыя. Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Гісторыя. 3 (Aug. 2023), 41–56. DOI:https://doi.org/10.33581/2520-6338-2023-3-41-56.