Перанавучанне немцаў пасля Другой сусветнай вайны: аналіз пытання ў англа-амеры­кан­скай гістарыяграфіі

Аўтары

  • Ірына Іванаўна Кавяка Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт, пр. Незалежнасці, 4, 220030, г. Мінск, Беларусь

Ключавыя словы:

германскае пытанне, англа-амерыканская гістарыяграфія, перанавучанне немцаў, рэформа адукацыі, новая палітычная свядомасць

Анатацыя

Вызначаны роля і месца пытання перанавучання немцаў пасля Другой сусветнай вайны ў англаамерыканскай гістарыяграфіі. Прааналізаваны перадумовы ўзнікнення даследчай цікавасці да пытання перанавучання немцаў з боку англа-амерыканскай навуковай суполкі. Разгледжаны асноўныя падыходы аўтараў да вывучэння рэформы адукацыі, праведзенай дзяржавамі-пераможніцамі ў акупаванай Германіі. Устаноўлена залежнасць паміж зменамі ў навуковым дыскурсе і канкрэтна-гістарычнымі падзеямі другой паловы ХХ – XXI ст. Вызначана ўзаемасувязь праблематыкі з даследаваннямі адукацыйных рэформ у Федэратыўнай Рэспубліцы Германія, Германскай Дэмакратычнай Рэспубліцы і аб’яднанай Германіі. Выяўлены прычыны эвалюцыі аўтарскіх адзнак у канцы ХХ – пачатку XXI ст. Зроблена выснова аб тым, што праграма перанавучання немцаў, рэалізаваная дзяржавамі-пераможніцамі пасля Другой сусветнай вайны, традыцыйна займала важнае месца ў гістарыяграфіі, яе вынікі разглядаліся як аснова фарміравання Германіі новага тыпу.

Біяграфія аўтара

  • Ірына Іванаўна Кавяка , Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт, пр. Незалежнасці, 4, 220030, г. Мінск, Беларусь

    кандыдат гістарычных навук, дацэнт; дацэнт кафедры міжнародных адносін факультэта міжнародных адносін

Бібліяграфічныя спасылкі

  1. Bruen J. German unification and educational reform in Eastern Germany: an analysis of the impact of unification on the education system in the new Bundesländer and in particular on instruction in political science [dissertation]. Dublin: Dublin City University; 1994. 150 p.
  2. Stokes PL. A view of university reform endeavour in West Germany since 1945 [dissertation]. London: London Institute of Education; 1981. 248 p.
  3. Sharif RS. Ostpolitik and German public opinion, 1964–1972: a study of political attitudes and political change in the Federal Republic of Germany [dissertation]. Ann Arbor: University Microfilms International; 1979. 346 p.
  4. Phillips DG. The British and University reform policy in Germany, 1945–49: a study with particular reference to the Gutachten zur Hochschulreform of 1948 [dissertation]. Oxford: University of Oxford; 1984. 403 p.
  5. Kaviaka II. Denazification in Germany: basic approaches to the study of the problem in British and American historiography. Journal of the Belarusian State University. International Relations. 2019;1:28–34. EDN: NDFTHM.
  6. Ковяко ИИ. Германский вопрос 1945–1990-х годов в англо-американской историографии: основные аспекты изучения проблемы. Новая и новейшая история. 2021;4:5–17. DOI: 10.31857/S013038640013665-9.
  7. Morgenthau H. Germany is our problem. New York: Harper & Brothers; 1945. 239 p.
  8. Morgenthau H. Germany: the political problem. In: Morgenthau H, editor. Germany and the future of Europe. Chicago: University of Chicago Press; 1951. p. 76–88.
  9. Middleton D. The struggle for Germany. Indianapolis: Bobbs-Merill Company; 1949. 304 p.
  10. Hill R. Struggle for Germany. New York: Harper & Brothers; 1947. 260 р.
  11. Rodnick D. Postwar Germans: an anthropologist’s account. New Heaven: Yale University Press; 1948. 233 p.
  12. Herak M. Education, democracy, and Germany [dissertation]. Tucson: University of Arizona; 1948. 109 p.
  13. Montgomery JD. Forced to be free: the artificial revolution in Germany and Japan. Chicago: Chicago University Press; 1957. 209 p.
  14. Cate D. Democracy as exemplified by the western powers and by the Soviet Union in the reorientation of youth in occupied Germany. Corvallis: Oregon State University; 1951. 185 p.
  15. Friedland D. Social studies in secondary schools in Western Germany after World War II. Boston: Boston University; 1957. 39 p.
  16. Thayer C. The unquiet German. New York: Harper & Row; 1957. 275 p.
  17. Nettl P. A decade of post-war Germany. Political Quarterly. 1956;27(2):162–175.
  18. Edinger L. Politics in Germany. Attitudes and processes. Boston: Little, Brown and Company; 1968. 360 p.
  19. Bower T. The pledge betrayed. America and Britain and the denazification of postwar Germany. New York: Doubleday & Company; 1982. 462 p.
  20. FitzGibbon C. Denazification. London: Michael Joseph; 1969. 222 p.
  21. Schadt A. The Volkshochschule: a comparative study of adult education in the Federal Republic of Germany and the German Democratic Republic. Columbus: Ohio State University; 1970. 167 p.
  22. Birley R. British policy in retrospect. In: Hearnden A, editor. The British in Germany. Educational reconstruction after 1945. London: Hamish Hamilton; 1978. p. 46–63.
  23. Murray G. The training of teachers. In: Hearnden A, editor. The British in Germany. Educational reconstruction after 1945. London: Hamish Hamilton; 1978. p. 131–145.
  24. Botting D. From the ruins of the Reich. Germany 1945–1949. New York: New American Library; 1985. 341 p.
  25. Wells T. American military government’s role in postwar Germany. 1944–1949. Washinghton: American University; 1981. 93 p.
  26. Willett R. The Americanization of Germany, 1945–1949. New York: Routledge; 1989. 151 p.
  27. Fulbrook M. The state and the transformation of political legitimacy in East and West Germany since 1945. Comparative Studies in Society and History. 1987;29(2):211–244.
  28. Yurochko W. German high school history textbooks: how well do they deal with the rise and fall of the Third Reich? [dissertation]. Ann Arbor: UMI Dissertation Services; 1989. 193 p.
  29. Meritt RL. Democracy imposed: U. S. occupation policy and the German public, 1945–1949. New Haven: Yale University Press; 1995. 480 p.
  30. Epstein C. East Germany and its history since 1989. Journal of Modern History. 2003;75(3):634–661. DOI: 10.1086/380240.
  31. Naimark NM. The Russians in Germany. A history of the Soviet zone of occupation, 1945–1949. Cambridge: Harvard University Press; 1995. 586 p.
  32. Blessing B. The antifascist classroom: denazification in Soviet-occupied Germany, 1945–1949. London: Palgrave Macmillan; 2006. 304 р.
  33. Staley D. In whose image? Knowledge, social science and democracy in occupied Germany, 1943–1955. Columbus: Ohio State University; 1993. 205 p.
  34. Remy SP. The Heidelberg myth. The nazification and denazification of a German University. London: Harvard University Press; 2002. 329 p.
  35. Levy AF. Promoting democracy and denazification: American policymaking and German public opinion. Diplomacy and Statecraft. 2015;26(4):614–635. DOI: 10.1080/09592296.2015.1096681.
  36. Evans RJ. From Nazism to never again. How Germany came to terms with its past. Foreign Affairs. 2018;97(1):8–15.

Downloads

Апублікавана

2025-08-18

Выпуск

№ 3 (2025): Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Гісторыя

Раздзел

Гiстарыяграфiя

License

Copyright (c) 2025 Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Гісторыя

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.

Аўтары, якія публікуюцца ў гэтым часопісе, пагаджаюцца з наступным:

 

1. Аўтары захоўваюць за сабой аўтарскія правы на работу і перадаюць часопісу права першай публікацыі работы на ўмовах ліцэнзіі Creative Commons Attribution-NonCommercial. 4.0 International (CC BY-NC 4.0).

2. Аўтары захоўваюць права заключаць асобныя кантрактныя дамоўленасці, звязаныя з неэксклюзіўным распаўсюджаннем версіі работы ў апублікаваным тут выглядзе (напрыклад, размяшчэнне яе ў інстытуцкім сховішчы, публікацыя ў кнізе) са спасылкай на яе арыгінальную публікацыю ў гэтым часопісе.

3. Аўтары маюць права размяшчаць сваю работу ў інтэрнэце (напрыклад, у інстытуцкім сховішчы або на персанальным сайце) да і ў час працэсу разгляду яе гэтым часопісам, паколькі гэта можа прывесці да прадуктыўнага абмеркавання і большай колькасці спасылак на дадзеную работу. (Гл. The Effect of Open Access).

How to Cite

[1]
Кавяка , І.І. 2025. Перанавучанне немцаў пасля Другой сусветнай вайны: аналіз пытання ў англа-амеры­кан­скай гістарыяграфіі. Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Гісторыя. 3 (Aug. 2025), 90–99. DOI:https://doi.org/10.33581/2520-6338-2025-3-90-99.