Праблема паходжання рэлігіі ў савецкай гістарыяграфіі 1920–30-х гг.

Аўтары

  • Вольга Вадзімаўна Мяцель Омскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Ф. М. Дастаеўскага, пр. Міру, 55а, 644077, г. Омск, Расія

Ключавыя словы:

паходжанне рэлігіі, анімізм, марксізм, савецкае рэлігіязнаўства, Камуністычная акадэмія, У. К. Нікольскі, А. Т. Лукачэўскі
Арганізацыі, якія аказалі падтрымку
Публікацыя падрыхтавана ў межах падтрыманага РФФД навуковага праекта № 16-01-50040 «Лабараторыя марксісцкай думкі: гісторыя Камуністычнай акадэміі ў кантэксце станаўлення савецкай гістарычнай навукі (1918–1936 гг.)»

Анатацыя

Разглядаецца гісторыя вывучэння праблемы паходжання рэлігіі ў савецкай гістарыяграфіі 1920–30-х гг. Выказана меркаванне пра тое, што ў 1920-я гг. у аснове савецкага марксісцкага падыходу да вывучэння рэлігіі ляжала анімістычная тэорыя, аднак у пачатку 1930-х гг. яна падпала пад сур’ёзную крытыку, якая суправаджалася спробамі замяніць яе іншым падыходам, у аснову якога мусілі быць пакладзены ідэі К. Маркса, Ф. Энгельса і У. І. Леніна. Паведамляецца, што, абвясціўшы адмову ад анімізму, савецкія аўтары захавалі вернасць ідэі ўзнікнення рэлігіі ў форме веры ў духаў, замяніўшы толькі крыніцу фарміравання падобных уяўленняў і ўдакладніўшы аб’ект першапачатковага адушаўлення (ім стала прырода).

Біяграфія аўтара

  • Вольга Вадзімаўна Мяцель, Омскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Ф. М. Дастаеўскага, пр. Міру, 55а, 644077, г. Омск, Расія

    кандыдат гістарычных навук; старшы выкладчык кафедры ўсеагульнай гісторыі гістарычнага факультэта

Бібліяграфічныя спасылкі

  1. Yablokov I. N. [The discussion about the current state and the history of science of religions in Russia]. Gos., relig., tserkovʼ v Rossii i za rub. [State, religion, church]. 2011. No. 1. Р. 165–172 (in Russ.).
  2. Antonov K. M. [The study of the phenomenon of «Soviet religiovedeniya»: goals, methods, and meaning]. Filos. relig. : alʼmanakh. Moscow : Nauka ; Vostochnaya literatura, 2015. Р. 224 –238 (in Russ.).
  3. Shahnovich M. M. The Ethos of the history of science: a reconstruction of religious in Soviet Russia. Gos., relig., cerkovʼ v Rossii i za rub. [State, religion, church]. 2015. No. 1 (33). Р. 185–197 (in Russ.).
  4. Kabo V. R. [The origin of religion: the history of the problem]. Kanberra : Alcheringa, 2002 (in Russ.).
  5. Zybkovec V. F. [The problem of the origin of religion in Soviet science. (The Formulation of the question; the works of A. V. Lunacharsky, E. M. Yaroslavsky, I. I. Skvorcov-Stepanov)]. Vopr. istorii relig. i ateizma : collect of pap. : in 12 vol. Moscow : Acad. of Sci. USSR, 1958. Vol. 6. Р. 322–348 (in Russ.).
  6. Shahnovich M. I. [The study of the Soviet science the problem of the origin of religion and its early forms]. Vopr. nauchnogo ateizma [The questions of the scientific atheism]. Moscow : Myslʼ, 1967. Vol. 4 : [The victory of scientific atheistic worldview in the USSR for 50 years]. Р. 242–266 (in Russ.).
  7. Plekhanov G. V. [The materialist understanding of the history]. In: O religii i tserkvi: izbrannye proizvedeniya i otryvki [About the religion and the church: selected works and experts]. Moscow : Acad. of Sci. USSR, 1957. Р. 129–140 (in Russ.).
  8. Plekhanov G. V. [The Review of the brochure of A. Pannekuk «The socialism and religion»]. In: O religii i tserkvi: izbrannye proizvedeniya i otryvki [About the religion and the church: selected works and exerts]. Moscow : Acad. of Sci. USSR, 1957. Р. 146–153 (in Russ.).
  9. Kunov G. [The emergence of religion and the belive of God]. Moscow ; Petrograd : Kommunist, 1919 (in Russ.).
  10. Lafarg P. [The religion and the capital]. Moscow : OGIZ ; Gosudarstvennoe antireligioznoe izdatelʼstvo, 1937 (in Russ.).
  11. Bogdanov A. A. [The authoritarian thinking]. Iz psikhologii obshchestva. 2 nd ed. Saint Petersburg : Delo, 1906. P. 110–188 (in Russ.).
  12. Skvorcov-Stepanov I. I. [The outline of the development of religions]. Moscow : Librokom, 2011 (in Russ.).
  13. Lunacharskiy A. V. [The introduction to the history of religion (in six popular lectures)]. In: Okulov F. Ob ateizme i religii [About ateism and religion]. Moscow : Muslʼ, 1972. Р. 104–217 (in Russ.).
  14. Yaroslavskiy Em. M. [Нow did the religious beliefs]. O religii, Hriste i Paskhe. Moscow, 1925. Р. 10–16 (in Russ.).
  15. Tahtarev K. M. [The comparative construction of human development and social forms] : in 3 parts. Moscow : Gosizdat, 1926. Part I: [Introduction. The totemic soviety. Generia soviety] (in Russ.).
  16. Tyumenev A. I. [The emergence of religion and religious development]. Zap. nauchnogo obshhestva marksistov. 1922. No. 3. P. 60–124 (in Russ.).
  17. Lukachevskiy A. T. [Marxism-leninism as militant atheism]. Moscow : Gosudarstvennoe antireligioznoe izdatelʼstvo, 1933 (in Russ.).
  18. Lukachevskiy A. T. [The introduction to the history of religion]. Moscow: OSHZ-GAIZ, 1934 (in Russ.).
  19. Enisherlov M. [About the form and extent of our future union with Drevsami]. Antireligioznik. 1930. No. 8–9. P. 94–101 (in Russ.).
  20. Nikolʼskiy V. K. [Karl Marks about primitive communist societies and the origin of religion]. Antireligioznik. 1932. No. 2. P. 9–25.
  21. Nikolʼskiy V. K. [The Edward Tylor place in the study of primitive culture]. In: E. Tylor. Pervobytnaya kulʼtura. Mos cow : Gosudarstvennoe sotsialʼno-ekonomicheskoe izdatelʼstvo, 1939. P. III–XXX (in Russ.).
  22. Fedoseev P. G. [V. Plekhanov about religion]. Voinstvuyushchii ateizm. 1931. No. 10. Р. 3–26 (in Russ.).
  23. Lukachevsky A. T. (ed.) [The origin of religion in understanding burzhuaznyh scientists] : collect. of pap. Moscow : Moscovskii rabochii, 1932 (in Russ.).
  24. Engels F. [L. Feuerbach and the end of classical german philosophy]. In: K. Marks, F. Engels [Collected works] : in 50 vol. 2 nd ed. Moscow : Gosudarstvennoe sotsialʼno-ekonomicheskoe izdatelʼstvo, 1961. Vol. 21. P. 269–317 (in Russ.).
  25. Marks K. [Тo the critique of Hegelʼs philosophy of right. The introduction]. In: K. Marks, F. Engels. Sobranie sochinenii : in 50 vol. 2 nd ed. Moscow : State publ. house polit. lit., 1961 Vol. 1. P. 414–429 (in Russ.).
  26. Lenin V. I. [The socialism and the religion]. Polnoe sobranie sochinenii : in 55 vol. Vol. 12. P. 142–147 (in Russ.).
  27. Kryvelev I. A. [The critique of animistic theory]. Vopr. filos. 1956. No. 2. P. 183–194 (in Russ.).
  28. Nikolʼskiy V. K. [The origin of the religion]. Moscow : Moscowskii rabochii, 1940 (in Russ.).
  29. Tokarev S. A. [The early forms of religion and their development]. Moscow : Politizdat, 1964 (in Russ.).
  30. Sharevskaya B. I. [Animizm]. Sovetskaya istoricheskaya entsiklopediya : in 12 vol. Moscow : Sovetskaya entsiklopediya, 1961. Vol. 1: Aaltonen – Ayany. Р. 587–588 (in Russ.).

Downloads

Апублікавана

2017-12-29

Выпуск

№ 4 (2017): Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Гісторыя

Раздзел

Да 140-годдзя з дня нараджэння М. М. Нікольскага і У. М. Перцава

License

Аўтары, якія публікуюцца ў гэтым часопісе, пагаджаюцца з наступным:

 

1. Аўтары захоўваюць за сабой аўтарскія правы на работу і перадаюць часопісу права першай публікацыі работы на ўмовах ліцэнзіі Creative Commons Attribution-NonCommercial. 4.0 International (CC BY-NC 4.0).

2. Аўтары захоўваюць права заключаць асобныя кантрактныя дамоўленасці, звязаныя з неэксклюзіўным распаўсюджаннем версіі работы ў апублікаваным тут выглядзе (напрыклад, размяшчэнне яе ў інстытуцкім сховішчы, публікацыя ў кнізе) са спасылкай на яе арыгінальную публікацыю ў гэтым часопісе.

3. Аўтары маюць права размяшчаць сваю работу ў інтэрнэце (напрыклад, у інстытуцкім сховішчы або на персанальным сайце) да і ў час працэсу разгляду яе гэтым часопісам, паколькі гэта можа прывесці да прадуктыўнага абмеркавання і большай колькасці спасылак на дадзеную работу. (Гл. The Effect of Open Access).

How to Cite

[1]
Мяцель, .В.В. 2017. Праблема паходжання рэлігіі ў савецкай гістарыяграфіі 1920–30-х гг. Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Гісторыя. 4 (Dec. 2017), 28–33.