Сталінградская бітва на старонках індыйскай прэсы: аналіз успрымання падзеі на аснове матэрыялаў газеты «Bombay Chronicle»

Аўтары

  • Абідат Абдулаеўна Газіева Дагестанскі федэральны даследчы цэнтр РАН, вул. М. Гаджыева, 45, 367000, г. Махачкала, Расія
  • Магамед Магамедовіч Гасанаў Дагестанскі дзяржаўны ўніверсітэт, вул. М. Гаджыева, 41, 367000, г. Махачкала, Расія
  • Джумхур Кайгусуз Універсітэт Ондакуз Майыс, кампус імя Мустафы Кемаля Гюнешдогду, 55500, г. Самсун, Турцыя

Ключавыя словы:

СМІ, Другая сусветная вайна, Сталінградская бітва, ідэалогія, грамадскае жыццё

Анатацыя

Даследаванне асаблівасцей успрымання найбуйнейшых падзей Другой сусветнай вайны ў прэсе каланіяльных і паўкаланіяльных краін уяўляе сабой важны напрамак у вывучэнні глабальнай гісторыі і транснацыянальных камунікацый. Сталінградская бітва выклікала шырокі рэзананс ва ўсім свеце, уключаючы Брытанскую Індыю. Аналіз таго, як гэта падзея адлюстроўвалася ў індыйскай англамоўнай прэсе, дазваляе зразумець не толькі спецы­фіку трансляцыі савецкага ваеннага вопыту за межамі СССР, але і ролю дадзенага сюжэта ў фарміраванні палітычнай свядомасці індыйскага грамадства. Ва ўмовах абвостранага антаганізму паміж брытанскімі каланіяльнымі ўладамі і індыйскім нацыянальна-вызваленчым рухам асвятленне сталінградскіх падзей набыло дадатковае значэнне і спрыяла прасоўванню ідэалагічных і прапагандысцкіх наратываў. Робіцца спроба на прыкладзе рэгіянальнай газеты «Bombay Chronicle» прасачыць фарміраванне вобраза СССР у індыйскім грамадстве і стратэгічнай цікавасці да падзей, якія папярэднічалі пералому ў ходзе Другой сусветнай вайны. Даследаванне публікацый выдання «Bombay Chronicle» перыяду Сталінградскай бітвы дазваляе казаць аб тым, што ў індыйскай прэсе вобраз СССР фарміраваўся на аснове аналітычнай прапрацоўкі матэрыялаў замежнай і савецкай прэсы, вытрымкі з якой часта публікаваліся ў газеце. Карэспандэнты па магчымасці стараліся прадстаўляць штодзённыя зводкі аб ходзе Другой сусветнай вайны, для таго каб стварыць больш дэталёвую карціну падзей, што адбываліся ў свеце.

Біяграфіі аўтараў

  • Абідат Абдулаеўна Газіева, Дагестанскі федэральны даследчы цэнтр РАН, вул. М. Гаджыева, 45, 367000, г. Махачкала, Расія

    навуковы супрацоўнік аддзела новай і найноўшай гісторыі Дагестана Інстытута гісторыі, археалогіі і этнаграфіі

  • Магамед Магамедовіч Гасанаў, Дагестанскі дзяржаўны ўніверсітэт, вул. М. Гаджыева, 41, 367000, г. Махачкала, Расія

    доктар гістарычных навук, прафесар; загадчык кафедры гісторыі Расіі гістарычнага факультэта

  • Джумхур Кайгусуз, Універсітэт Ондакуз Майыс, кампус імя Мустафы Кемаля Гюнешдогду, 55500, г. Самсун, Турцыя

    кандыдат гістарычных навук; выкладчык кафедры гісторыі Турэцкай Рэспублікі факультэта гуманітарных і сацыяльных навук

Бібліяграфічныя спасылкі

  1. Горбенко ВИ. Сталинградская битва на страницах газеты «Красная звезда» (к 80-летию начала Сталинградской битвы). В: Бугашев СИ, Ватолина СВ, Минин АС, редакторы. Переломные моменты истории: люди, события, исследования. К 350-летию со дня рождения Петра Великого. Материалы Международной научной конференции; 1 апреля 2022 г.; Санкт-Петербург, Россия. Том 1. Санкт-Петербург: Санкт-Петербургский государственный университет промышленных технологий и дизайна; 2022. с. 103–110. EDN: QGBVQA.
  2. Буранок С. «Русские готовы защищать Сталинград с таким же упорством, как и Москву...» [Интернет]. Роди­на. 2013 [процитировано 9 февраля 2025 г.];1. URL: https://rodina-history.ru/2025/03/12/russkie-gotovy-zashchishchat-stalingrad-s-takim-zhe-uporstvom-kak-i-moskvu.html?utm_source=chatgpt.com&utm_referrer=https%3A%2F%2Fchatgpt.com%2F%20%20l.
  3. Озтюрк М, Кокорина ЮГ, Вагабов ММ. Сталинградская битва в зеркале региональной британской прессы (на материале газеты «Western Post», 1942–1943). Научный диалог. 2024;13(1):448–465. DOI: 10.24224/2227-1295-2024-13-1-448-465.
  4. Кайгусуз Д, Кокорина ЮГ, Вагабов ММ. «Я разделяю восхищение моего народа славными подвигами советских вооруженных сил»: газета «Британский союзник» о Сталинградской битве. Научный диалог. 2023;12(7):330–345. DOI: 10.24224/2227-1295-2023-12-7-330-345.
  5. Мелконян КФ, Мхоян АХ, Сухарева ИВ, Вагабов ММ, Алексанян ОС. Антисоветская пропаганда в Турции и дипломатия СССР в 1943 г. Вопросы истории. 2023;10(часть 1):98–107. EDN: DONIMH.
  6. Озтюрк М, Вагабов ММ, Газиева АА. Сталинградская битва: отражение событий и оценка в турецкой прессе периода Второй мировой войны. Научный диалог. 2024;13(5):456–474. DOI: 10.24224/2227-1295-2024-13-5-456-474.
  7. Пейчич А, Бурдина ГМ, Сухарева ИВ, Вагабов ММ. Битва за Сталинград на страницах газеты «Новое время». Вопросы истории. 2023;10(часть 1):90–97. EDN: KZFMXL.
  8. Вагабов ММ, редактор. Сталинградская битва: правда и вымыслы (по материалам мировой печати). Материалы 5-й Международной научно-практической конференции, посвященной 80-летию Сталинградской битвы; 23 октября 2023 г.; Москва, Россия. Москва: Московский политехнический университет; 2023. 215 с. EDN: WFKITX.
  9. Sethi D. «Alarmist stories and defeatist views»: censorship and morale in India during the Second World War. War in History. 2019;26(2):250–264.
  10. Sethi D. War over words: censorship in India, 1930–1960. Cambridge: Cambridge University Press; 2019. 325 p.
  11. Ahmad S. Government-press relations in India during World War II. Pakistan Horizon. 1977;30(2):35–43.
  12. Geva R. Torn between the nation and the world: D. F. Karaka and Indian journalism in the Second World War. Modern Asian Studies. 2023;57(5):1459–1494.
  13. Dadawala V. War, famine, and newsprint: the making of Soviet India, 1942–1945. In: Bystrom K, Popescu M, Zien K, editors. The cultural Cold War and the Global South: sites of contest and communitas. New York: Routledge; 2021. р. 201–220. DOI: 10.4324/9781003133438-11-15.
  14. Зайцев Л, Рунов В. Горячий снег Сталинграда. Москва: Эксмо; 2013. 68 с. (Сталинград. К 70-летию переломного сражения Второй мировой).
  15. Василевский АМ. Дело всей жизни. Москва: Политиздат; 1978. 552 с.
  16. Манштейн Э. Утерянные победы. Москва: АСТ; 2002. 896 c

Downloads

Апублікавана

2026-02-27

Выпуск

№ 1 (2026): Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Гісторыя

Раздзел

Крыніцазнаўства

License

Copyright (c) 2026 Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Гісторыя

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.

Аўтары, якія публікуюцца ў гэтым часопісе, пагаджаюцца з наступным:

 

1. Аўтары захоўваюць за сабой аўтарскія правы на работу і перадаюць часопісу права першай публікацыі работы на ўмовах ліцэнзіі Creative Commons Attribution-NonCommercial. 4.0 International (CC BY-NC 4.0).

2. Аўтары захоўваюць права заключаць асобныя кантрактныя дамоўленасці, звязаныя з неэксклюзіўным распаўсюджаннем версіі работы ў апублікаваным тут выглядзе (напрыклад, размяшчэнне яе ў інстытуцкім сховішчы, публікацыя ў кнізе) са спасылкай на яе арыгінальную публікацыю ў гэтым часопісе.

3. Аўтары маюць права размяшчаць сваю работу ў інтэрнэце (напрыклад, у інстытуцкім сховішчы або на персанальным сайце) да і ў час працэсу разгляду яе гэтым часопісам, паколькі гэта можа прывесці да прадуктыўнага абмеркавання і большай колькасці спасылак на дадзеную работу. (Гл. The Effect of Open Access).

How to Cite

[1]
Газіева, А.А. et al. 2026. Сталінградская бітва на старонках індыйскай прэсы: аналіз успрымання падзеі на аснове матэрыялаў газеты «Bombay Chronicle». Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Гісторыя. 1 (Feb. 2026), 55–62. DOI:https://doi.org/10.33581/2520-6338-2026-1-%p.