Армянскія нацыянальныя дывізіі на Сталінградскім і Каўказскім франтах

Аўтары

  • Ашот Агасіевіч Мелканян Ерэванскі дзяржаўны ўніверсітэт, вул. А. Манукяна, 1, 0025, г. Ерэван, Арменія , Інстытут гісторыі НАН Рэспублікі Арменія, вул. Маршала Баграмяна, 24/4, 0019, г. Ерэван, Арменія
  • Іскуі Мікалаеўна Аванесян Інстытут гісторыі НАН Рэспублікі Арменія, вул. Маршала Баграмяна, 24/4, 0019, г. Ерэван, Арменія , Армянскі дзяржаўны эканамічны ўніверсітэт, вул. Налбандзян, 128, 0025, г. Ерэван, Арменія
  • Ліліт Асканазаўна Макаран Ерэванскі дзяржаўны ўніверсітэт, вул. А. Манукяна, 1, 0025, г. Ерэван, Арменія

Ключавыя словы:

фашызм, Вялікая Айчынная вайна, мабілізацыя, армянскія дывізіі, баявы шлях, Сталінградская бітва, Каўказскі фронт

Анатацыя

Вялікая Айчынная вайна стала сур’ёзным выпрабаваннем для ўсіх народаў Савецкага Саюза, уключаючы армянскі народ. З першых дзён вайны ў Савецкай Арменіі пачалася праца па рэалізацыі яе ваеннага патэнцыялу. Перад рэспублікай стаялі надзвычай важныя задачы: пераарыентаваць усю сваю дзейнасць на патрэбы ваеннага часу, арганізаваць мабілізацыю, набраць кадры наўзамен тых, якія пайшлі на фронт, і забяспечыць бесперабойную працу ў тыле. Акрамя таго, неабходна было арганізаваць ваенную падрыхтоўку насельніцтва, сабраць народнае апалчэнне, пабудаваць абарончыя ўмацаванні ў прыгранічных раёнах і г. д. Фарміраванне нацыянальных дывізій адыграла важную ролю ў мабілізацыйнай працы, якая праводзілася ў першы перыяд вайны. Мэта дадзенай працы – асвяціць ключавыя гістарычныя падзеі, звязаныя з удзелам армянскіх дывізій у Сталінградскай бітве і абароне Каўказа. Даследаванні сведчаць аб тым, што гэтыя дывізіі прайшлі цяжкі гераічны баявы шлях у Вялікай Айчыннай вайне, унеслі значны ўклад у разгром фашысцкіх войскаў. Атрыманыя даныя пацвярджаюць, што армянскія дывізіі адыгралі найважнейшую ролю ў Сталінградскай бітве – падзеі, якая стала паваротным момантам як у Вялікай Айчыннай, так і ў Другой сусветнай вайне. Акрамя таго, іх удзел у абароне Каўказа быў вырашальным для прадухілення прасоўвання ворага на тэрыторыю Савецкай Арменіі.

Біяграфіі аўтараў

  • Ашот Агасіевіч Мелканян, Ерэванскі дзяржаўны ўніверсітэт, вул. А. Манукяна, 1, 0025, г. Ерэван, Арменія, Інстытут гісторыі НАН Рэспублікі Арменія, вул. Маршала Баграмяна, 24/4, 0019, г. Ерэван, Арменія

    доктар гістарычных навук; дырэктар Інстытута гісторыі НАН Рэспублікі Арменія, прафесар кафедры гісторыі Арменіі гістарычнага факультэта Ерэванскага дзяржаўнага ўніверсітэта

  • Іскуі Мікалаеўна Аванесян, Інстытут гісторыі НАН Рэспублікі Арменія, вул. Маршала Баграмяна, 24/4, 0019, г. Ерэван, Арменія, Армянскі дзяржаўны эканамічны ўніверсітэт, вул. Налбандзян, 128, 0025, г. Ерэван, Арменія

    кандыдат гістарычных навук; навуковы супрацоўнік аддзела гісторыі армянскага пытання і генацыду Інстытута гісторыі НАН Рэспублікі Арменія, дацэнт кафедры грамадазнаўства эканамічнага факультэта Армянскага дзяржаўнага эканамічнага ўніверсітэта

  • Ліліт Асканазаўна Макаран, Ерэванскі дзяржаўны ўніверсітэт, вул. А. Манукяна, 1, 0025, г. Ерэван, Арменія

    кандыдат гістарычных навук; дацэнт кафедры гісторыі Арменіі гістарычнага факультэта

Бібліяграфічныя спасылкі

  1. Nekrich AM. 1941. 22 June. Moscow: Nauka; 1965. 178 p. Russian.
  2. Harutyunyan K. Armenian national military units in 1918–1945. Yerevan: Zagnak; 2002. 271 p. Armenian.
  3. Harutyunyan K. The сombat path of the 51st guards division. Yerevan: [s. n.]; 1980. 132 p.
  4. Harutyunyan K. The participation of the children of the Armenian people in the Great Patriotic War (1941–1945). Yerevan: National Academy of Sciences of Armenia; 2016. 224 p. Armenian.
  5. Litvinenko VV. The Battle of Stalingrad. Human losses of the Red Army and the Wehrmacht. Myths and reality. Moscow: Prometei; 2023. 314 p. Russian.
  6. Serdyukov AE, editor. The Great Patriotic War of 1941–1945. Volume 2, Origin and beginning of the war. Moscow: Kuchkovo pole; 2012. 1008 p. Russian.
  7. Кринко ЕФ, Безугольный АЮ. Битва за Кавказ и ее значение в истории Великой Отечественной войны. Научная мысль Кавказа. 2015;1:5–13. EDN: TRNKPP.
  8. Hakobyan AM. In heroic battles. Yerevan: Armenia; 1975. 198 p.
  9. Khachatryan G. The participation of the Armenian people in the Great Patriotic War. Historical and Philological Journal. 2005;3:12–22. Armenian.
  10. Zolotarev VA, editor. The Great Patriotic War of 1941–1945. Book 4. Moscow: Nauka; 1998. 485 p. Russian.
  11. Grigoryan K. The participation of the Armenian people in the defense of the Caucasus. Yerevan; 1971. 284 p.

Downloads

Апублікавана

2026-02-25

Выпуск

№ 1 (2026): Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Гісторыя

Раздзел

Усеагульная гісторыя

Categories

License

Copyright (c) 2026 Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Гісторыя

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.

Аўтары, якія публікуюцца ў гэтым часопісе, пагаджаюцца з наступным:

 

1. Аўтары захоўваюць за сабой аўтарскія правы на работу і перадаюць часопісу права першай публікацыі работы на ўмовах ліцэнзіі Creative Commons Attribution-NonCommercial. 4.0 International (CC BY-NC 4.0).

2. Аўтары захоўваюць права заключаць асобныя кантрактныя дамоўленасці, звязаныя з неэксклюзіўным распаўсюджаннем версіі работы ў апублікаваным тут выглядзе (напрыклад, размяшчэнне яе ў інстытуцкім сховішчы, публікацыя ў кнізе) са спасылкай на яе арыгінальную публікацыю ў гэтым часопісе.

3. Аўтары маюць права размяшчаць сваю работу ў інтэрнэце (напрыклад, у інстытуцкім сховішчы або на персанальным сайце) да і ў час працэсу разгляду яе гэтым часопісам, паколькі гэта можа прывесці да прадуктыўнага абмеркавання і большай колькасці спасылак на дадзеную работу. (Гл. The Effect of Open Access).

How to Cite

[1]
Мелканян, А.А. et al. 2026. Армянскія нацыянальныя дывізіі на Сталінградскім і Каўказскім франтах. Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Гісторыя. 1 (Feb. 2026), 27–34. DOI:https://doi.org/10.33581/2520-6338-2026-1-%p.