Візіт Патрыярха Маскоўскага і ўсяе Русі Аляксія I у Фанар у 1960 г.: пазіцыя Канcтанцінопальскага патрыярхату
Ключавыя словы:
Аляксій I, Афінагор I, Канстанцінопальскі патрыярхат, Фанар, турэцкая прэса, кіпрскі крызіс, Афон, дыяспара, царкоўная дыпламатыяАнатацыя
Рэканструявана ўспрыманне першага ў гісторыі візіту Патрыярха Маскоўскага і ўсяе Русі Аляксія I (Сіманскага) у Фанар (23–26 снежня 1960 г.) Канстанцінопальскім патрыярхатам і турэцкай грамадскасцю. На аснове супастаўлення руска-, англа- і турэцкамоўных публікацый, а таксама архіўных матэрыялаў паказана, якія чаканні і асцярогі меў Канстанцінопальскі патрыярхат у дачыненні да Маскоўскага патрыярхату ў канцы 1950-х – пачатку 1960-х гг., якія тэмы паднімаліся на сустрэчы Аляксія I з Афінагорам I (руская дыяспара ў ЗША, кананічныя юрысдыкцыі, дыялог з іншаслаўнымі, манаства на г. Афон) і як у турэцкім медыядыскурсе, які фарміраваўся ў цені кіпрскага крызісу і ўнутрыпалітычных змен 1960 г., тлумачыўся гэты царкоўны кантакт. Выяўлена розніца ў інтэрпрэтацыях гэтай сустрэчы бакамі: для СССР візіт стаў поспехам царкоўнай дыпламатыі, для Канстанцінопальскага патрыярхату – асцярожнай спробай вывесці міжправаслаўны дыялог з рэжыму ўзаемных падазрэнняў, не аддаючы сваёй каардынацыйнай ролі.
Бібліяграфічныя спасылкі
- Роккуччи А. Встреча двух патриархов. Визит патриарха Алексия I в Константинополь (1960 г.) [Интернет]. История. 2023 [процитировано 11 октября 2025 г.];14(12, часть 1). Доступно по: https://history.jes.su/s207987840029437-9-1/. DOI: 10.18254/S207987840029437-9.
- Шкаровский МВ. Константинопольский патриархат и Русская православная церковь в первой половине XX века. Москва: Индрик; 2014. 377 с.
- Звонарёв С. Отношения Московского и Константинопольского патриархатов в 1960-е – начале 1970-х годов по материалам архива Отдела внешних церковных связей. Церковь и время. 2023;3–4:185–206. EDN: TQUXWG.
- Звонарёв СЛ. Ближневосточный визит 1960 года Патриарха Московского и всея Руси Алексия I как успех московской церковной дипломатии. Теологический вестник Смоленской православной духовной семинарии. 2025;2:30–41. EDN: QMYJKZ.
- Чумаченко ТА. Отношения Московской патриархии и восточных патриархатов в контексте эволюции ближневосточной политики советского руководства (1953–1964). Вестник Челябинского государственного университета. 2015;2(62):117–122. EDN: TKZUJV.
- Возвращение в Москву Патриарха Московского и всея Руси Алексия. Журнал Московской патриархии. 1961;1:6.
- Паломничество Патриарха Московского и всея Руси Алексия к святыням Востока. Журнал Московской патриархии. 1961;3:10.
- Topbaş T. Ekümeniklik ve Fener Rum Patrikhanesi [dissertation]. İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi; 2007. 212 s.
- Öksüz H. Amerikan belgelerine göre Fener Rum Patrikhanesi’nde I. Athenagoras dönemi (1949–1972). Ankara: Türk Tarih Kurumu; 2021. 196 s.
- Мазарчук ДВ. Внешняя политика Англии в 1485–1558 гг. и политическая география английского дипломатического представительства. Журнал Белорусского государственного университета. История. 2023;2:36–47. EDN: CUEIZZ.
- Balyemez M. İngiliz yönetimi döneminde Kıbrıs Türklerinin siyasi örgütlenmeleri (1923–1960). Ankara: Türk Tarih Kurumu; 2021. XII, 532 s.
- Şimşek H. 6–7 Eylül Olayları [Internet]. Cumhuriyet Tarihi Araştırmaları Dergisi. 2006 [cited 2025 December 9];2(3):173–196. Available from: https://ctad.hacettepe.edu.tr/2_3/2006_3_SIMSEK.pdf.
Downloads
Апублікавана
Выпуск
Раздзел
License
Copyright (c) 2026 Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Гісторыя
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
Аўтары, якія публікуюцца ў гэтым часопісе, пагаджаюцца з наступным:
1. Аўтары захоўваюць за сабой аўтарскія правы на работу і перадаюць часопісу права першай публікацыі работы на ўмовах ліцэнзіі Creative Commons Attribution-NonCommercial. 4.0 International (CC BY-NC 4.0).
2. Аўтары захоўваюць права заключаць асобныя кантрактныя дамоўленасці, звязаныя з неэксклюзіўным распаўсюджаннем версіі работы ў апублікаваным тут выглядзе (напрыклад, размяшчэнне яе ў інстытуцкім сховішчы, публікацыя ў кнізе) са спасылкай на яе арыгінальную публікацыю ў гэтым часопісе.
3. Аўтары маюць права размяшчаць сваю работу ў інтэрнэце (напрыклад, у інстытуцкім сховішчы або на персанальным сайце) да і ў час працэсу разгляду яе гэтым часопісам, паколькі гэта можа прывесці да прадуктыўнага абмеркавання і большай колькасці спасылак на дадзеную работу. (Гл. The Effect of Open Access).
