Гісторыя жанчын Беларусі ў гады Вялікай Айчыннай вайны ў працах айчынных даследчыкаў

Аўтары

  • Уладзімір Васільевіч Здановіч Брэсцкі дзяржаўны ўніверсітэт імя А. С. Пушкіна, бул. Касманаўтаў, 21, 224016, г. Брэст, Беларусь

DOI:

https://doi.org/10.33581/2520-6338-2026-3-%25p

Ключавыя словы:

Вялікая Айчынная вайна, нацысцкая акупацыйная палітыка, гістарыяграфія, крыніцы, жаночыя мемуары, партызанская і падпольная барацьба, рух Супраціўлення

Анатацыя

Аналізуюцца працы айчынных гісторыкаў, прысвечаныя ўдзелу жанчын у Вялікай Айчыннай вайне. Адзначаецца, што дадзеная тэма не стала прыярытэтным напрамкам даследаванняў. У савецкі перыяд такая сітуацыя была абумоўлена палітыкай кіраўніцтва дзяржавы ў дачыненні да жанчын-франтавікоў (ім раілі не хваліцца сваімі заслугамі). Прычынамі таго, што жаночая тэма не выносілася на шырокае навуковае абмеркаванне, з’яўляюцца ўяўленне савецкіх даследчыкаў пра непрыстасаванасць жанчын да вайны, заснаванае на іх псіхабіялагічных асаблівасцях, і  недаступнаць, а ў многіх выпадках і адсутнасць крыніц па гэтай тэме. На сучасным этапе гісторыя жанчын у гады Вялікай Айчыннай вайны працягвае заставацца гістарыяграфічным дэфіцытам. Беларуская гістарыяграфія прадстаўлена пераважна артыкуламі і зборнікамі навуковых канферэнцый. Не ператварыліся ў калектыўную памяць і жаночыя ўспаміны пра вайну.

Біяграфія аўтара

  • Уладзімір Васільевіч Здановіч, Брэсцкі дзяржаўны ўніверсітэт імя А. С. Пушкіна, бул. Касманаўтаў, 21, 224016, г. Брэст, Беларусь

    доктар гістарычных навук, прафесар; прафесар кафедры гісторыі Беларусі і спецыяльных гістарычных дысцыплін гістарычнага факультэта

Бібліяграфічныя спасылкі

  1. Иванова ЮН. Храбрейшие из прекрасных. Женщины России в войнах. Москва: РОССПЭН; 2002. 266 с.
  2. Габович М, редактор. Память о войне. 60 лет спустя: Россия, Германия, Европа. Москва: Новое литературное обозрение; 2005. 784 с.
  3. Ваганава М. Савецкая жанчына ў Вялікай Айчыннай вайне. Беларусь. 1946;3:2–6.
  4. Ваньшина ВИ. Ратный подвиг советских женщин в годы Великой Отечественной войны. Минск: Знание; 1989. 19 с.
  5. Белановский А, Перепяченко П, составители. Героини войны: очерки о женщинах – героях Советского Союза. Москва: Госполитиздат; 1963. 719 с.
  6. Ус А, складальнік. Жанчыны Савецкай Беларусі. Мінск: Дзяржаўнае выдавецтва БССР; 1954. 569 с.
  7. Мурманцева ВС. Советские женщины в Великой Отечественной войне. Москва: Мысль; 1979. 292 с.
  8. Яковенко ВК. Партизанки. Москва: Воениздат; 1980. 304 с.
  9. Кузьмин АТ, редактор. Всенародная борьба в Белоруссии против немецко-фашистских захватчиков в годы Великой Отечественной войны. Том 3. Минск: Беларусь; 1985. 531 с.
  10. Гусеў А. Ішлі ў бой дзяўчаты…: старонкі з гераічнай біяграфіі нашай зямлячкі лейтэнанта французскай арміі Надзеі Восіпаўны Лісавец. Беларусь. 1979;5:6–7.
  11. Алексиевич СА. У войны не женское лицо. Минск: Мастацкая літаратура; 1985. 317 с.
  12. Платонов РП, составитель. Белоруссия, 1941-й: известное и неизвестное. По документам Национального архива Республики Беларусь. Минск: БелНИИДАД; 2000. 262 с.
  13. Гребенкина АА. Живая боль. Женщины и дети Брестского гарнизона (1941–1944). Минск: Беларусь; 2008. 174 с.
  14. Коваленя АА, редактор. Беларусь в годы Великой Отечественной войны, 1941–1945 гг. Минск: БелТА; 2005. 544 с.
  15. Павлова ЕЯ. Личный состав и кадры партизанских формирований. В: Коваленя АА, редактор. Беларусь, 1941–1945. Подвиг. Трагедия. Память. Книга 1. Минск: Беларуская навука; 2010. с. 293–322.
  16. Николаева ИВ. Женщины Беларуси в период германской оккупации. В: Коваленя АА, редактор. Беларусь, 1941–1945. Подвиг. Трагедия. Память. Книга 2. Минск: Беларуская навука; 2010. с. 67–86.
  17. Коваленя АА, редактор. Вклад белорусского народа в Победу в Великой Отечественной войне. Минск: Беларуская навука; 2015. 495 с.
  18. Козак КИ. Женщины Германии и Беларуси в войне: социализация образа и его восприятие. В: Балакирев ВФ, Козак КИ, редакторы. Женщины во Второй мировой войне: история борьбы и выживания. Материалы Международной научно-практической конференции; 4 ноября 2005 г.; Минск, Беларусь. Минск: И. П. Логинов; 2006. с. 7–56.
  19. Гребень ЕА. Гражданское население Беларуси в условиях немецкой оккупации (1941–1944). Минск: Белорусский государственный аграрный технический университет; 2016. 496 с.
  20. Літвін АМ, рэдактар. Разняволеная памяць. Прымусовая праца беларускіх грамадзян на акупаванай тэрыторыі Беларусі (1941–1944). Мінск: Медысонт; 2010. 216 с.
  21. Балакіраў ВФ, Козак КІ, рэдактары. Першая і Другая сусветныя войны: акупацыя і яе наступствы на Беларусі. Матэрыялы Міжнароднай навукова-практычнай канферэнцыі; 22 кастрычніка 2005 г.; Мінск, Беларусь. Мінск: [б. в.]; 2006. 256 с.
  22. Корж ЗВ, составитель. Шли девчонки по войне: книга воспоминаний. Минск: Беларускі кнігазбор; 2005. 284 с.
  23. Давыдова ГР. От Минска до Ла-Манша, или Дорогами холокоста: документальное повествование. Минск: Четыре четверти; 2000. 231 с.
  24. Марголина СМ. Остаться в живых. Минск: Натако; 1997. 67 с.
  25. Крапина МИ, Рейзман ФВ, составители. Жива... да, я жива! Минское гетто в воспоминаниях Майи Крапиной и Фриды Рейзман. Материалы и документы. Выпуск 2. Минск: Историческая мастерская в Минске; 2005. 258 с.
  26. Завалер Г, Гальперина Р. Спасенные из ада: жизнь и судьба. Выпуск 1. Минск: Историческая мастерская в Минске; 2004. 136 с.

Downloads

Апублікавана

2026-10-19

Выпуск

№ 3 (2026): Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Гісторыя

Раздзел

Тэматычны раздзел

License

Copyright (c) 2026 Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Гісторыя

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.

Аўтары, якія публікуюцца ў гэтым часопісе, пагаджаюцца з наступным:

 

1. Аўтары захоўваюць за сабой аўтарскія правы на работу і перадаюць часопісу права першай публікацыі работы на ўмовах ліцэнзіі Creative Commons Attribution-NonCommercial. 4.0 International (CC BY-NC 4.0).

2. Аўтары захоўваюць права заключаць асобныя кантрактныя дамоўленасці, звязаныя з неэксклюзіўным распаўсюджаннем версіі работы ў апублікаваным тут выглядзе (напрыклад, размяшчэнне яе ў інстытуцкім сховішчы, публікацыя ў кнізе) са спасылкай на яе арыгінальную публікацыю ў гэтым часопісе.

3. Аўтары маюць права размяшчаць сваю работу ў інтэрнэце (напрыклад, у інстытуцкім сховішчы або на персанальным сайце) да і ў час працэсу разгляду яе гэтым часопісам, паколькі гэта можа прывесці да прадуктыўнага абмеркавання і большай колькасці спасылак на дадзеную работу. (Гл. The Effect of Open Access).

How to Cite

[1]
Здановіч, У.В. 2026. Гісторыя жанчын Беларусі ў гады Вялікай Айчыннай вайны ў працах айчынных даследчыкаў. Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Гісторыя. 3 (Oct. 2026), 80–85. DOI:https://doi.org/10.33581/2520-6338-2026-3-%p.