Славацкае нацыянальнае паўстанне 1944 г.

Аўтары

  • Марэк Сырны Універсітэт Мацея Бела, вул. Народна, 12, 974 01, г. Банска-Бістрыца, Славакія

Ключавыя словы:

Славацкае нацыянальнае паўстанне, Другая сусветная вайна, Эдвард Бенеш, Славацкая народная партыя (Ľudaks), Каляднае пагадненне, Ян Галіян

Анатацыя

Апісваецца Славацкае нацыянальнае паўстанне і яго роля ў разгроме нацысцкай Германіі. Паказана, што пасля так званага Мюнхенскага дагавора і стварэння (Першай) Славацкай Рэспублікі большасць насельніцтва была задаволена становішчам. Бамбардзіроўкі Браціславы ваенна-паветранымі сіламі ЗША ў чэрвені 1944 г. прывялі да павелічэння колькасці мясцовых груп Супраціўлення. Гэта сітуацыя справакавала рашэнне Германіі акупіраваць Славакію. Падрабязна апісваецца ход паўстання. Аўтар прапануе падзяліць яго на тры этапы ў залежнасці ад актыўнасці і паспяховасці дзеянняў абодвух бакоў. Звяртаецца ўвага на ролю падтрымкі СССР паўстанцаў і ўзмацненне Камуністычнай партыі Славакіі і іншых левых партый. Нягледзячы на паражэнне паўстання, гэта падзея мела станоўчыя вынікі ў палітыцы, эканоміцы і культуры Славакіі. Аўтар прыходзіць да высновы, што Славацкае нацыянальнае паўстанне было палітычнай перамогай, якая дала краіне магчымасць заняць прымальную пазіцыю ў адносінах прэзідэнта Э. Бенеша з Масквой.

Біяграфія аўтара

  • Марэк Сырны, Універсітэт Мацея Бела, вул. Народна, 12, 974 01, г. Банска-Бістрыца, Славакія

    кандыдат гістарычных навук; дацэнт факультэта паліталогіі і міжнародных адносін

Бібліяграфічныя спасылкі

  1. Bystrický V. Od autonómie k vzniku Slovenského štátu. Bratislava: Prodama; 2008. 302 p.
  2. Mičianik P. Slovenská armáda v ťažení proti Sovietskemu zväzu I (1941–1944). Banská Bystrica: Dali BB; 2007. 296 p.
  3. Lipták Ľ. Slovensko v 20. storočí. Bratislava: Kalligram; 1998. 336 p. (Pramene k dejinám Slovenska a Slovákov; XIII a).
  4. Roguľová J. Slováci a druhá svetová vojna. Bratislava: Literárne informačné centrum; 2015. 399 p.
  5. Jablonický J. Povstanie bez legiend. Bratislava: Obzor; 1990. 359 p.
  6. Jablonický J. Z ilegality do povstania. Banská Bystrica: Dali BB; 2010. 448 p.
  7. Stanislav J, Švacho J. Bombardovanie rafinérie Apollo 16.6.1944. Vojnová kronika. 2012;2:24–41.
  8. Stanislav J. Poznámky k represáliám na Slovensku koncom druhej svetovej vojny. In: Bystrický V, Fano Š, editors. Slovensko na konci druhej svetovej vojny. Bratislava: Historický ústav SAV; 1994. p. 207–220.
  9. Halaj D. Príbehy zo Slovenského národného povstania a oslobodenia. Banská Bystrica: Múzeum SNP; 2017. 160 p.
  10. Mičev S. Slovenské národné povstanie 1944. Banská Bystrica: Múzeum SNP; 2009. 208 p.
  11. Nosko J. Takto bojovala povstalecká armáda. Bratislava: NVK International; 1994. 238 p.
  12. Veres T. Príčiny 15. októbra 1944 v Maďarsku. In: Syrný M. Kolaborácia a odboj na Slovensku a v krajinách nemeckej sféry vplyvu v rokoch 1939–1945. Banská Bystrica: Múzeum SNP; 2009. p. 103–116.
  13. Lacko M. Slovenské národné povstanie 1944. Bratislava: Slovart; 2008. 223 p.
  14. Vartíková M, editor. KSS. Dokumenty z konferencií a plén 1944–1948. Bratislava: Pravda; 1971. 771 p.
  15. Fremal K. Sociálnodemokratická strana na Slovensku v rokoch 1938–1944. In: Kapitoly z dejín sociálnej demokracie na Slovensku. Bratislava: Médium; 1996. p. 289–312.
  16. Prečan V, editor. Slovenské národné povstanie. Dokumenty. Bratislava: Vydavateľstvo politickej literatúry; 1965. 1276 p.
  17. Tomek F. Podbrezovská konferencia. Bratislava: Práca; 1989. 152 p.
  18. Dejiny Slovenského národného povstania. 5 zväzok. Bratislava: Pravda; 1984. 656 p.
  19. Lettrich J. Dejiny novodobého Slovenska. Bratislava: Archa; 1993. 224 p.
  20. Karvaš I. Moje pamäti. Banská Bystrica: Múzeum SNP; 2018. 239 p.
  21. My byli ne odni [We were not alone]. Banská Bystrica: Múzeum SNP; 1994. 82 p.

Downloads

Апублікавана

2020-01-28

Выпуск

№ 1 (2020): Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Гісторыя

Раздзел

Тэматычны раздзел

License

Аўтары, якія публікуюцца ў гэтым часопісе, пагаджаюцца з наступным:

 

1. Аўтары захоўваюць за сабой аўтарскія правы на работу і перадаюць часопісу права першай публікацыі работы на ўмовах ліцэнзіі Creative Commons Attribution-NonCommercial. 4.0 International (CC BY-NC 4.0).

2. Аўтары захоўваюць права заключаць асобныя кантрактныя дамоўленасці, звязаныя з неэксклюзіўным распаўсюджаннем версіі работы ў апублікаваным тут выглядзе (напрыклад, размяшчэнне яе ў інстытуцкім сховішчы, публікацыя ў кнізе) са спасылкай на яе арыгінальную публікацыю ў гэтым часопісе.

3. Аўтары маюць права размяшчаць сваю работу ў інтэрнэце (напрыклад, у інстытуцкім сховішчы або на персанальным сайце) да і ў час працэсу разгляду яе гэтым часопісам, паколькі гэта можа прывесці да прадуктыўнага абмеркавання і большай колькасці спасылак на дадзеную работу. (Гл. The Effect of Open Access).

How to Cite

[1]
Сырны, М. 2020. Славацкае нацыянальнае паўстанне 1944 г. Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Гісторыя. 1 (Jan. 2020), 24–29. DOI:https://doi.org/10.33581/2520-6338-2020-1-24-29.