Ключавыя аспекты канфесійнай палітыкі савецкай дзяржавы ў дачыненні да стараверства (1922–1929) у сучаснай расійскай свецкай гістарыяграфіі

Аўтары

  • Кірыл Аляксеевіч Латышаў Беларускi дзяржаўны ўнiверсiтэт, пр. Незалежнасцi, 4, 220030, г. Мiнск, Беларусь https://orcid.org/0000-0001-6886-0910

Ключавыя словы:

расійская постсавецкая гістарыяграфія, гістарыяграфія гісторыі стараверства, савецкая антырэлігійная палітыка, антырэлігійная агітацыя, стараверства савецкага перыяду, стараверства ў 1920-я гг.

Анатацыя

На аснове аналізу сучаснай расійскай свецкай гістарыяграфіі разглядаюцца ключавыя аспекты савецкай канфесійнай палітыкі ў дачыненні да стараверства з моманту стварэння Антырэлігійнай камісіі пры ЦК ВКП(б), якая з’яўлялася цэнтральным органам, адказным за рэалізацыю антырэлігійнай палітыкі, і да прыняцця пастановы «Аб рэлігійных аб’яднаннях», якая iстотна змяніла палітыку ў галіне рэлігіі. З прычыны значнага колькаснага і якаснага росту расійскай гістарыяграфіі гісторыі стараверства ў постсавецкі перыяд зроблена абагульненне рэгіянальных даследаванняў, якія закранаюць дадзеную тэматыку, з мэтай вызначэння агульных тэндэнцый і напрамкаў вывучэння гісторыі дзяржаўнай канфесійнай палітыкі ў дачыненні да стараверства, уласцівых для ўсёй тэрыторыі СССР. Выяўлены два асноўныя напрамкі гістарыяграфічных пошукаў: вывучэнне адміністрацыйнага ціску і антырэлігійнай агітацыі. Вылучаны найбольш важныя праблемы, якія ўзнімалі даследчыкі антырэлігійнага ціску, тыповыя для дадзенага гістарычнага перыяду. Сфармуляваны два падыходы да вызначэння антырэлігійнай агітацыі, для якіх характэрна супрацьлеглая ацэнка яе эфектыўнасці.

Біяграфія аўтара

  • Кірыл Аляксеевіч Латышаў, Беларускi дзяржаўны ўнiверсiтэт, пр. Незалежнасцi, 4, 220030, г. Мiнск, Беларусь

    аспірант кафедры гісторыі Расіі гістарычнага факультэта. Навуковы кіраўнік – доктар гістарычных навук, прафесар В. І. Менькоўскі.

Бібліяграфічныя спасылкі

  1. Vasil’eva SV. Gosudarstvennaya konfessional’naya politika po otnosheniyu k staroobryadchestvu v Baikal’skom regione XVII–XXI vv.: istoriografiya i istochniki [State confessional policy in relation to the Old Believers in the Baikal region of the 17th–21st centuries: historiography and sources]. Ulan-Ude: Publishing House of the Buryat Science Center of the Siberian Branch of the Russian Academy of Sciences; 2010. 204 p. Russian.
  2. Kostrov AV. Staroobryadchestvo Baikal’skoi Sibiri v «perekhodnyi» period otechestvennoi istorii (1905–1930-e gg.) [The Old Believers of Baikal Siberia in the «transitional» period of Russian history (1905–1930s)]. Irkutsk: Publishing House of Irkutsk State University; 2010. 443 p. Russian.
  3. Lutskovskaya EF. [Archive of the Old Believer Ambursk religious community in the Arkhangelsk province in the 1920s in the funds of the Severodvinsk Museum] [Internet]. In: Osipov VI, Zinovkina NV, Sokolova EI, Osipova AV, editors and compilers. Staroobryadchestvo: istoriya, kul’tura, sovremennost’: materialy XI Mezhdunarodnoi nauchnoi konferentsii; 11–13 noyabrya 2014 g.; Moskva, Rossiya. Tom 1 [Old Believers: history, culture, modernity: proceedings of the XI International scientific conference; 2014 November 11–13; Moscow, Russia. Volume 1]. Moscow: [s. n.]; 2014 [cited 2019 December 18]. p. 188–197. Available from: http://www.borovskold.ru/download.php?id=24115654. Russian.
  4. Simonenkov KV. Old Belief of Kursk region in conditions of Soviet anti-religious campaign in 1920–1930s. Vestnik Leningradskogo gosudarstvennogo universiteta imeni A. S. Pushkina. Tom 4. Istoriya [Internet]. 2012 [cited 2019 December 18];3:119–126. Available from: http://lengu.ru/download/144. Russian.
  5. Ryzhоnok NF. [Old Believers of the north of the European part of Russia during the period of Soviet statehood] [Internet]. In: Osipov VI, Zinovkina NV, Sokolova EI, Osipova AV, editors and compilers. Staroobryadchestvo: istoriya, kul’tura, sovremennost’: materialy IX Mezhdunarodnoi nauchnoi konferentsii; 30 sentyabrya – 2 oktyabrya 2009 g.; Novgorod, Rossiya [Old Believers: history, culture, modernity: proceedings of the IX International scientific conference; 2009 September 30 – Oсtober 2; Novgorod, Russia]. Moscow: [s. n.]; 2010 [cited 2019 December 17]. p. 194–198. Available from: http://www.borovskold.ru/download.php?id=31649064. Russian.
  6. Zol’nikova ND. [«Own» and «alien» according to the regulations of the Siberian Old Believers]. Gumanitarnye nauki v Sibiri. Seriya: Otechestvennaya istoriya. 1998;2:54–59. Russian.
  7. Pril’ LN. [On the characteristics of the Belokrinitsky monasteries of the Tomsk region in the 1920–1930s]. In: Pozdeeva IV, editor. Traditsionnaya kniga i kul’tura pozdnego russkogo srednevekov’ya: trudy Vserossiiskoi nauchnoi konferentsii k 40-letiyu polevykh arkheograficheskikh issledovanii MGU imeni M. V. Lomonosova; 27–28 oktyabrya 2006 g.; Moskva, Rossiya. Chast’ 2. Istoriya, knizhnost’ i kul’tura russkogo staroobryadchestva [Traditional book and culture of the late Russian Middle Ages: proceedings of the All-Russian scientific conference on the 40th anniversary of field archaeographic research at Lomonosov Moscow State University; 2006 October 27–28; Moscow, Russia. Part 2. History, bookishness and culture of the Russian Old Believers]. Yaroslavl: Remder; 2008. p. 194–217. Russian.
  8. Danilko ES. Social mechanisms for the preservation of traditional values (a case study of an Old-Believers community in Miass, Cheliabinsk region). Etnograficheskoe obozrenie [Internet]. 2006 [cited 2019 November 7];4:98–108. Available from: http://journal.iea.ras.ru/archive/2000s/2006/no4/2006_4_Danilko.pdf. Russian.
  9. Kozlov VF. [Moscow Old Believers in the first third of the 20th century (temples, chapels, public organizations and institutions)]. In: Yukhimenko EM, compiler. Staroobryadchestvo v Rossii (XVII–XX vv.) [Old Believers in Russia (17th – 20th centuries)]. Moscow: Yazyki russkoi kul’tury; 1999. p. 190–239. Russian.
  10. Piskunov NV. Peculiarities of state policy in relation to the communities of Old Believers and Old Russian sectarians of the lower Volga region in the 1920–1930s. Manuscript. 2018;11(1):51–55. DOI: 10.30853/manuscript.2018-11-1.11. Russian.
  11. Kupriyanova IV. Social structure of Old Belief of Altai in post-revolutionary period. Historical, philosophical, political and legal sciences, cultural studies and art history. Questions of theory and practice [Internet]. 2014 [cited 2019 December 10];10(1):96–98. Available from: http://www.gramota.net/materials/3/2014/10-1/24.html. Russian.
  12. Kostrov AV. Soviet power and Old Believers of Baikal Siberia in 1920s. Novyi istoricheskii vestnik [Internet]. 2010 [cited 2019 December 10];1:35–42. Available from: http://www.nivestnik.ru/2010_1/23.pdf. Russian.
  13. Korovushkina-Pyart IP. [Old Believers of the Urals during the Stalinist «revolution from above»: repression, protest and survival]. In: Problemy istorii Rossii. Vypusk 4. Evraziiskoe pogranich’e [Problems of the history of Russia. Issue 4. Eurasian borderland]. Ekaterinburg: Volot; 2001. p. 206–217. Russian.
  14. Latyshev KA. [Soviet anti-religious agitation (1922–1929) against the Old Believers in post-Soviet Russian-speaking historiography]. In: Osipov VI, Sokolova EI, Osipova AV, editors and compilers. Staroobryadchestvo: istoriya, kul’tura, sovremennost’: materialy XIII Mezhdunarodnoi nauchnoi konferentsii; 21–23 noyabrya 2019 g.; Moskva, Rossiya [Old Believers: history, culture, modernity: proceedings of the XIII International scientific conference; 2019 November 21–23; Moscow, Russia]. Moscow: [s. n.]; 2019. p. 129–133. Russian.
  15. Apanasenok AV, Apanasenok ES. [«Fragments of the old world» in a socialist village: rural ancient Orthodox communities of the Kursk region in the 1920–1980s] [Internet]. In: Osipov VI, Zinovkina NV, Sokolova EI, Osipova AV, editors and compilers. Staroobryadchestvo: istoriya, kul’tura, sovremennost’: materialy X Mezhdunarodnoi nauchnoi konferentsii; 15–17 noyabrya 2011 g.; Moskva, Rossiya. Tom 1 [Old Believers: history, culture, modernity: proceedings of the X International scientific conference; 2011 November 15–17; Moscow, Russia. Volume 1]. Moscow: [s. n.]; 2011 [cited 2019 December 10]. p. 216–229. Available from: http://www.borovskold.ru/content.php?page=lonuemcd_rus&id=137. Russian.
  16. Dutchak EE. Iz «Vavilona» v «Belovod’e»: adaptatsionnye vozmozhnosti taezhnykh obshchin staroverov-strannikov (vtoraya polovina XIX – nachalo XXI v.) [From «Babylon» to «Belovodye»: adaptation capabilities of Taiga communities of Old Believers – wanderers (second half of the 19th – early 21st centuries)]. Kerov VV, editor [Internet]. Tomsk: Publishing House of Tomsk University; 2007 [cited 2019 December 10]. 414 p. Available from: http://vital.lib.tsu.ru/vital/access/manager/Repository/vtls:000240327. Russian.
  17. Shigapov SR. The Soviet authority and Old Believers: the development of relations in 1920–1930s (on materials of Tomsk county). Tomsk State University Journal of History. 2016;3:44–50. Russian. DOI: 10.17223/19988613/41/6.
  18. Kochergina MV. [Confiscation of property, depreciation of electoral rights and repression of Soviet power against Russian Old Believers Starodubye and Vetka in 1920–1940]. Uchenye zapiski. Elektronnyi nauchnyi zhurnal Kurskogo gosu darstvennogo universiteta [Internet]. 2019 [cited 2019 September 20];1. Available from: https://api-mag.kursksu.ru/media/pdf/054-009.pdf. Russian.
  19. Kuprianova IV. Old Believer family: religious and cultural dominance. Mir nauki, kul’tury, obrazovaniya. 2013;4:326–330. Russian.
  20. Kostrov AV. Evolution of Old Bеlief in Baikal Siberia under the formation of the Soviet society. Vestnik Irkutskogo gosudarstvennogo tekhnicheskogo universiteta. 2010;7:326–331. Russian.
  21. Shumeiko MF, Yanouski AA. International scientific conference «History and historiography: objective reality and scientific interpretation» (Minsk, faculty of history, Belarusian State University, 5 October, 2018). Journal of the Belarusian State University. History [Internet]. 2019 [cited 2019 December 18];1:117–120. Available from: https://journals.bsu.by/index.php/history/article/view/396. Russian.
  22. Kostrov AV. [«Semeyskie (Trans-Baikal Old Believers)» A. M. Popova as a source on the history of the development of the economy of the Old Believers of Baikal Siberia in the 20s 20th century]. Istoriko-ekonomicheskie issledovaniya. 2010;11(2):93–102. Russian.

Downloads

Апублікавана

2020-02-07

Выпуск

№ 1 (2020): Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Гісторыя

Раздзел

Гiстарыяграфiя

License

Аўтары, якія публікуюцца ў гэтым часопісе, пагаджаюцца з наступным:

 

1. Аўтары захоўваюць за сабой аўтарскія правы на работу і перадаюць часопісу права першай публікацыі работы на ўмовах ліцэнзіі Creative Commons Attribution-NonCommercial. 4.0 International (CC BY-NC 4.0).

2. Аўтары захоўваюць права заключаць асобныя кантрактныя дамоўленасці, звязаныя з неэксклюзіўным распаўсюджаннем версіі работы ў апублікаваным тут выглядзе (напрыклад, размяшчэнне яе ў інстытуцкім сховішчы, публікацыя ў кнізе) са спасылкай на яе арыгінальную публікацыю ў гэтым часопісе.

3. Аўтары маюць права размяшчаць сваю работу ў інтэрнэце (напрыклад, у інстытуцкім сховішчы або на персанальным сайце) да і ў час працэсу разгляду яе гэтым часопісам, паколькі гэта можа прывесці да прадуктыўнага абмеркавання і большай колькасці спасылак на дадзеную работу. (Гл. The Effect of Open Access).

How to Cite

[1]
Латышаў, К.А. 2020. Ключавыя аспекты канфесійнай палітыкі савецкай дзяржавы ў дачыненні да стараверства (1922–1929) у сучаснай расійскай свецкай гістарыяграфіі. Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Гісторыя. 1 (Feb. 2020), 85–94. DOI:https://doi.org/10.33581/2520-6338-2020-1-85-94.