Да пытання пра אתניות (εθνος) як самаідэнтыфікацыі ў Чэшскай Бібліі 1506 г. і Бібліі Ф. Скарыны (на матэрыяле Пяцікніжжа Майсеева)

Аўтары

  • Алег Валер'евіч Перзашкевіч Беларускi дзяржаўны ўнiверсiтэт, пр. Незалежнасцi, 4, 220030, г. Мiнск, Беларусь

Ключавыя словы:

Пяцікніжжа Майсеева, Чэшская Біблія 1506 г., Біблія Ф. Скарыны, ідэнтыфікацыя, אתניות (εθνος, gens/nation)

Анатацыя

Даследуюцца пытанні ўплыву старажытных тэкстаў Пяцікніжжа Майсеева на разуменне אתניות (gens/nation) як нейкай асобай агульнасці тымі народамі Усходняй Еўропы, якія лічылі сваёй роднай мовай або чэшскую (старачэшскую), або рускую (старабеларускую). Разглядаюцца крытэрыі вылучэння гэтай агульнасці, адзначаецца ўплыў Чэшскай Бібліі 1506 г. на адпаведныя пераклады Ф. Скарыны. На аснове аналізу арыгінальных тэкстаў Торы, Септуагінты, Вульгаты Іераніма, Чэшскай Бібліі 1506 г. і Бібліі Ф. Скарыны вызначана, што ў частцы перакладаў Пяцікніжжа Майсеева ні венецыянскае выданне 1506 г., ні пражскае выданне Ф. Скарыны не з’яўляліся літаральнымі перакладамі тэкстаў Вульгаты; Чэшская Біблія 1506 г. аказала на выданні Ф. Скарыны істотны ўплыў, аднак яны не могуць лічыцца літаральным перакладам Чэшскай Бібліі 1506 г. Выяўлена, што ў частцы разумення אתניות (εθνος, gens/natio) у перакладах Пяцікніжжа Майсеева Ф. Скарына не прытрымліваўся старажытнаяўрэйскіх крытэрыяў вылучэння акрэсленай агульнасці строга, часам (магчыма, услед за аўтарамі венецыянскага выдання 1506 г.) бачачы ў ёй простую сукупнасць людзей; пры гэтым, у адрозненне ад Чэшскай Бібліі 1506 г., у выданні Ф. Скарыны ўслед за старажытнымі тэкстамі אתניות (εθνος, gens/natio) не трактуецца выключна як простая сукупнасць людзей, але за паняццем «народ» прызнаюцца дадатковыя крытэрыі ідэнтыфікацыі. Сцвярджаецца, што Ф. Скарына дабаўляе да старажытнаяўрэйскіх крытэрыяў вылучэння акрэсленай сукупнасці людзей наяўнасць агульнай мовы, што не вынікала ні са старажытных перакладаў, ні з Чэшскай Бібліі 1506 г.

Біяграфія аўтара

  • Алег Валер'евіч Перзашкевіч, Беларускi дзяржаўны ўнiверсiтэт, пр. Незалежнасцi, 4, 220030, г. Мiнск, Беларусь

    кандыдат гістарычных навук, дацэнт; дацэнт кафедры гісторыі старажытнага свету і сярэдніх вякоў гістарычнага факультэта

Бібліяграфічныя спасылкі

  1. Perzashkevich O. V. [Franciscus Skaryna and the criteria of ethnic identity after Bible and Rigvedic models]. Rossiiskie i slavyanskie issledovaniya. Minsk, 2011. Issue 6. P. 345–354 (in Russ.).
  2. Westminster Biblia Hebraica Stuttgartensia. BibleWorks for Windows 4.0. Electronic data and software (645 Mb). ScreenCam Player. Lotus Development Corporation. BibleWorks LLC, 1996–1998. (1 CD-Rom ).
  3. Septuaginta Rahlfs’. BibleWorks for Windows 4.0. Electronic data and software (645 Mb). ScreenCam Player. Lotus Development Corporation. BibleWorks LLC, 1996–1998. (1 CD-Rom ).
  4. Biblia Sacra Vulgata : ed. 405. URL: http://classic.studylight.org (date of access: 15.04.2016) (in Lat.).
  5. [Bible Translations]. Evreiskaya entsiklopediya Brokgauza i Efrona. Electronic data and software (2,6 Gb). Мoscow, 2003. 4 CD-Roms (in Russ.).
  6. Biblij Cžeská w Benátkách tisstěná. Venice, 1506 (in Czech).
  7. Biblija. Faksimil’nae wznawlenne Biblii, vydadzenaj Francyskam Skarynaju w 1517–1519 gadah : in 3 vol. Minsk, 1990–1991. 3 vol. (in Belarus.).
  8. Pechirkova Y. [Bible. Translations into Czech language]. Pravoslavnaya entsiklopediya. Moscow, 2002. Vol. 5. P. 167–168 (in Russ.).
  9. Łuczak A. Najstarsze słowiańskie przekłady Biblii w niemieckiej serii «Biblia Slavica». Polska Akademia nauk. Nauka. 2014. Issue 2. P. 135–150 (in Pol.).
  10. Pichkhadze A. A. [Bible. Translations into Church Slavonic language]. Pravoslavnaya entsiklopedia. Moscow, 2002. Vol. 5. P. 139–147 (in Russ.).
  11. Perzashkevich O. V. [Rigvedic priesthood]. Minsk, 2014 (in Russ.).
  12. Militarev A. Y., Stolbova O. V. אתניות Semitic Etymology #1980. Afro-Asiatic Etymology. URL: http://starling.rinet.ru/cgi-bin/response.cgi?root=config&morpho=0&basename=datasemhamsemet&first=1&text_any=gw&method_any=substring&sort= number (date of access: 15.01.2017).
  13. Alekseyev A. A. [Translations of Methodius]. Tekstologiya slavyanskoi Biblii. Saint Petersburg, 1999. URL: www.ksana-k.narod.ruBookalekseev

Downloads

Апублікавана

2017-06-30

Выпуск

№ 2 (2017): Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Гісторыя

Раздзел

Да 500-годдзя беларускага друку

License

Аўтары, якія публікуюцца ў гэтым часопісе, пагаджаюцца з наступным:

 

1. Аўтары захоўваюць за сабой аўтарскія правы на работу і перадаюць часопісу права першай публікацыі работы на ўмовах ліцэнзіі Creative Commons Attribution-NonCommercial. 4.0 International (CC BY-NC 4.0).

2. Аўтары захоўваюць права заключаць асобныя кантрактныя дамоўленасці, звязаныя з неэксклюзіўным распаўсюджаннем версіі работы ў апублікаваным тут выглядзе (напрыклад, размяшчэнне яе ў інстытуцкім сховішчы, публікацыя ў кнізе) са спасылкай на яе арыгінальную публікацыю ў гэтым часопісе.

3. Аўтары маюць права размяшчаць сваю работу ў інтэрнэце (напрыклад, у інстытуцкім сховішчы або на персанальным сайце) да і ў час працэсу разгляду яе гэтым часопісам, паколькі гэта можа прывесці да прадуктыўнага абмеркавання і большай колькасці спасылак на дадзеную работу. (Гл. The Effect of Open Access).

How to Cite

[1]
Перзашкевіч, А.В. 2017. Да пытання пра אתניות (εθνος) як самаідэнтыфікацыі ў Чэшскай Бібліі 1506 г. і Бібліі Ф. Скарыны (на матэрыяле Пяцікніжжа Майсеева). Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Гісторыя. 2 (Jun. 2017), 27–41.