Пабудовы кіеўскай культуры на паселішчы Хатылёва-2 раскопак 2019–2020 гг.

Аўтары

  • Мікалай Генадзевіч Рабчэўскі Бранскі дзяржаўны ўніверсітэт імя акадэміка І. Г. Пятроўскага, вул. Бежыцкая, 14, 241036, г. Бранск, Расія
  • Валерый Мікалаевіч Гур'янаў Бранскі дзяржаўны ўніверсітэт імя акадэміка І. Г. Пятроўскага, вул. Бежыцкая, 14, 241036, г. Бранск, Расія

Ключавыя словы:

Сярэднедзяснінскі рэгіён, кіеўская археалагічная культура, паселішча Хатылёва-2, паўзямлянкі, ляпная кераміка, познерымскі перыяд

Анатацыя

Прадстаўлены вынікі даследавання пласта кіеўскай археалагічнай культуры на палеалітычнай стаянцы Могільнікавая бэлька (Хатылёва-2). Помнік знаходзіцца ў 18 км ад г. Бранска, вышэй па цячэнні р. Дзясны, на заходняй ускраіне в. Хатылёва і з’яўляецца ўнікальным у плане тапаграфіі. У адрозненне ад большасці помнікаў кіеўскай культуры ён знаходзіцца на вышыні 20–25 м ад нізкай поймы ракі. Адзначаецца, што за даволі доўгі перыяд даследавання, з 1969 па 2019 г., на помніку былі вывучаны 2 паўзямлянкі і 4 наземныя збудаванні. Матэрыялы папярэдніх даследаванняў, у ходзе якіх была вывучана даволі шырокая плошча, уведзены ў навуковы абарот часткова. Нядаўна яны былі аб’яднаны, прааналізаваны і апублікаваны. У 2019–2020 гг. на паселішчы Хатылёва-2 было ўскрыта 266 м верхняга слоя. Культурны пласт дасягае 0,6–0,8 м, аднак на схілах яго магутнасць складае ўсяго 0,2–0,3 м. Выяўлены і даследаваны 6 пабудоў названага перыяду і шэраг гаспадарчых ям. Пабудовы ўяўляюць сабой паўзямлянкі з цэнтральным слупом і адкрытым ачагом каля яго. Сярэднія памеры пабудоў складаюць ад 3,5–4 да 3,7–4,5 м, а іх заглыбленне ў мацярык – ад 0,1–0,28 да 0,2–0,43 м. Керамічны матэрыял прадстаўлены ў большай ступені ляпной керамікай з прымессю жарствы, шамоту, пяску, арганікі, зрэдку крэменю, аднак сустракаецца таксама жоўта-, чырвона-, шэра- і чорнаглянцаваны посуд. Даследавана паўднёва-ўсходняя частка жылой зоны паселішча.

Біяграфіі аўтараў

  • Мікалай Генадзевіч Рабчэўскі, Бранскі дзяржаўны ўніверсітэт імя акадэміка І. Г. Пятроўскага, вул. Бежыцкая, 14, 241036, г. Бранск, Расія

    малодшы навуковы супрацоўнік Навукова-адукацыйнага цэнтра археолагаэтналагічных даследаванняў

  • Валерый Мікалаевіч Гур'янаў, Бранскі дзяржаўны ўніверсітэт імя акадэміка І. Г. Пятроўскага, вул. Бежыцкая, 14, 241036, г. Бранск, Расія

    начальнік аддзела арганізацыі навуковых даследаванняў

Бібліяграфічныя спасылкі

  1. Gavrilov KN, Guryanov VN, Chubur AA, Shinakov EA. [Materials of Kyiv culture of the settlement Khotylevo-2]. In: Oblomsky AM, editor. Bryanskii klad ukrashenii s vyemchatoi emal’yu vostochnoevropeiskogo stilya (III v. n. e.) [Bryansk treasure of jewelry with excavated enamel of the Eastern European style (3rd century AD)]. Moscow: Institute of Archaeology of the Russian Academy of Sciences; 2018. p. 166–172. Russian. DOI: 10.25681/IARAS.2018.978-5-93061-129-8.
  2. Gavrilov KN, Voskresenskaia EV, Mashhenko EN. Upper-Palaeolithic sites in the vicinity of the village of Khotylevo. In: Gavrilov KN, Ocherednoi AK, Zheltova MN, editors. The cultural geography of the Paleolithic in the East-European plain from the micoquian to the epigravettian. Conference field workshop guide book; 2019 September 10–16; Moscow, Russia. Moscow: Institute of Archaeology of the Russian Academy of Sciences; 2019. p. 80–146. Russian. DOI: 10.25681/IARAS.2019.978-5-94375-295-7.80-146.
  3. Ryabchevsky NG, Guryanov VN, Gavrilov KN. [Excavations of the layer of the Kyiv culture of the Cemetery Beam Site (Khotylevo-2)]. In: Ivashov MV, editor-compiler. Arkheologicheskie issledovaniya v Tsentral’nom Chernozem’e – 2020 [Archaeological research in the Central Chernozem region – 2020]. Lipetsk: Novyi vzglyad; 2021. p. 37–41. Russian.
  4. Chubur AA, Gavrilov KN, Cheplyanskaya EA. [The upper layers of the multilayer settlement of Khotylevo-2 on the Desna (Bronze Age, Iron Age)]. In: Prokofiev EI, editor. Desninskie drevnosti. Vypusk 2. Sbornik materialov Mezhgosudarstvennoi nauchnoi konferentsii, posvyashchennoi pamyati F. M. Zavernyaeva; 15–17 aprelya 2002 g.; Bryansk, Rossiya [Desna antiquities. Issue 2. Collection of materials of the Interstate scientific conference dedicated to the memory of F. M. Zavernyaev; 2002 April 15–17; Bryansk, Russia]. Bryansk: Bryansk State University named after academician I. G. Petrovsky; 2002. p. 74–84. Russian.
  5. Shinakov EA, Ryabchevsky NG. [Monuments of the 1st millennium AD on the territory of the village of Khotylevo]. In: Skorobogatov AM, editor. Arkheologiya vostochnoevropeiskoi lesostepi. Materialy II Mezhdunarodnoi nauchnoi konferentsii; 18–20 dekabrya 2015 g.; Voronezh, Rossiya [Archaeology of the Eastern European forest-steppe. Materials of the 2nd International scientific conference; 2015 December 18–20; Voronezh, Russia]. Voronezh: Voronezh State Pedagogical University; 2016. p. 406–411. Russian.
  6. Gavrilov KN, Guryanov VN, Ryabchevsky NG. [Excavations of the Kyiv culture layer at the Khotylevo site 2]. In: Ivashov MV, editor-compiler. Arkheologicheskie issledovaniya v Tsentral’nom Chernozem’e – 2018 [Archaeological research in the Central Chernozem region – 2018]. Lipetsk: Novyi vzglyad; 2019. p. 32–34. Russian.
  7. Shinakov EA, Ryabchevsky NG, Guryanov VN, Gavrilov KN. [Studies of the settlement of the Kyiv culture of Khotylevo-2]. In: Ivashov MV, editor-compiler. Arkheologicheskie issledovaniya v Tsentral’nom Chernozem’e – 2019 [Archaeological research in the Central Chernozem region 2019]. Lipetsk: Novyi vzglyad; 2020. p. 28–39. Russian.
  8. Oblomsky AM. [Catalogue of monuments. Kursk region]. In: Oblomsky AM, editor. Pamyatniki kievskoi kul’tury v lesostepnoi zone Rossii (III – nachalo V v. n. e.) [Monuments of Kyiv culture in the forest-steppe zone of Russia (3rd – beginning of the 5th century AD)]. Moscow: Institute of Archaeology of the Russian Academy of Sciences; 2007. p. 90–106. Russian.
  9. Ryabchevsky NG. [Excavation of the upper layer of the Cemetery Beam Site (Khotylevo-2) in 2020]. In: Kiseleva AM, editor. Aktual’naya arheologiya – 6. Materialy Mezhdunarodnoi nauchnoi konferentsii molodykh uchenykh; 4–7 aprelya 2022 g.; Sankt-Peterburg, Rossiya [Current Archaeology – 6. Materials of the International scientific conference of young scientists; 2022 April 4–7; Saint Petersburg, Russia]. Saint Petersburg: Institute of the History of Material Culture of the Russian Academy of Sciences; 2022. p. 179–182. Russian. DOI: 10.31600/978-5-6047952-1-7.
  10. Oblomsky AM. Etnicheskie protsessy na vodorazdele Dnepra i Dona v I–V vv. n. e. [Ethnic processes on the Dnieper and Don watershed in the 1st–5th centuries AD]. Moscow: Arkheologicheskoe ahentstvo; 1991. 287 p. Russian.
  11. Oblomsky AM. Dneprovskoe lesostepnoe Levoberezh’e v pozdnerimskoe i gunnskoe vremya (seredina III – pervaya polovina V v. n. e.) [The Dnieper forest-steppe Left Bank in the Late Roman and Hunnic times (middle of the 3rd – first half of the 5th century AD)]. Moscow: Nauka; 2002. 255 p. (Ranneslavyanskii mir). Russian.
  12. Magomedov BV. Chernyakhovskaya kul’tura. Problema etnosa [Chernyakhovskaya culture. The problem of ethnicity]. Lublin: Marie Curie-Sklodowska University; 2001. 290 p. Russian.
  13. Vyargei VS. [Sites like Prague-Korczak and Luka-Rajkovetskaya]. In: Shadyra VI, Vjargej VS, editors. Arhealogija Belarusi. Tom 2. Zhalezny vek i Rannjae sjarjednjavechcha [Archaeology of Belarus. Volume 2. Iron Age and Early Medieval]. Minsk: Belaruskaja navuka; 1999. p. 317–347. Belarusian.
  14. Magomedov BV. [Production and household equipment, headgear and weapons]. In: Baran VD, editor. Slavyane YugoVostochnoi Evropy v predgosudarstvennyi period [Slavs of South-Eastern Europe in the pre-state period]. Kiev: Naukova dumka; 1990. p. 160–172. Russian.
  15. Terpilovsky RV. Slavyane Podneprov’ya v pervoi polovine I tysyacheletiya n. e. [Slavs of the Dnieper region in the first half of the 1st millennium AD]. Lublin: Marie Curie-Sklodowska University; 2004. 232 p. Russian.
  16. Bashkatov YY. [Genesis of Slavic dwellings by the materials of the first half of the 1st millennium AD]. In: Ivakin GY, editor. Vid venediv do Rusi. Zbirnyk naukovyh prac’ na poshanu doktora istorychnyh nauk, profesora Denysa Nykodymovycha Kozaka z nagody jogo 70-littja [From wenedi to Rus’. Collection of studies in honour of doctor of historical sciences, professor Denis Nikodimovich Kozak]. Kyiv: Maidan; 2014. p. 69–84. Ukrainian.

Downloads

Апублікавана

2023-02-08

Выпуск

№ 1 (2023): Журнал Белорусского государственного университета. История

Раздзел

Археалогія

License

Аўтары, якія публікуюцца ў гэтым часопісе, пагаджаюцца з наступным:

 

1. Аўтары захоўваюць за сабой аўтарскія правы на работу і перадаюць часопісу права першай публікацыі работы на ўмовах ліцэнзіі Creative Commons Attribution-NonCommercial. 4.0 International (CC BY-NC 4.0).

2. Аўтары захоўваюць права заключаць асобныя кантрактныя дамоўленасці, звязаныя з неэксклюзіўным распаўсюджаннем версіі работы ў апублікаваным тут выглядзе (напрыклад, размяшчэнне яе ў інстытуцкім сховішчы, публікацыя ў кнізе) са спасылкай на яе арыгінальную публікацыю ў гэтым часопісе.

3. Аўтары маюць права размяшчаць сваю работу ў інтэрнэце (напрыклад, у інстытуцкім сховішчы або на персанальным сайце) да і ў час працэсу разгляду яе гэтым часопісам, паколькі гэта можа прывесці да прадуктыўнага абмеркавання і большай колькасці спасылак на дадзеную работу. (Гл. The Effect of Open Access).

How to Cite

[1]
Рабчэўскі, М.Г. and Гур'янаў, В.М. 2023. Пабудовы кіеўскай культуры на паселішчы Хатылёва-2 раскопак 2019–2020 гг. Часопіс Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Гісторыя. 1 (Feb. 2023), 69–81. DOI:https://doi.org/10.33581/2520-6338-2023-1-69-81.